Η εξέγερση της γαλλικής ελίτ

Είναι τα σύμβολα της αριστείας του γαλλικού εκπαιδευτικού συστήματος, τα εκπαιδευτήρια όπου προετοιμάζεται η ελίτ της Γαλλικής Δημοκρατίας. Αλλά είναι και ένα σύμβολο, για κάποιους απαράδεκτο, προνομίων και διακρίσεων. Από όποια οπτική γωνία και να τα δει κανείς, γεγονός είναι ότι αυτές τις ημέρες τα «classes préparatoires», τα ινστιτούτα που μετά το λύκειο προετοιμάζουν τους μαθητές για τις καλύτερες πανεπιστημιακές σχολές, ζουν την πρώτη τους «εξέγερση» στην Ιστορία. Οι καθηγητές αυτών των τμημάτων, η ίδρυση των οποίων σχετίζεται με τις περίφημες στρατιωτικές σχολές του 17ου αιώνα, απεργούν αυτές τις ημέρες διαδηλώνοντας μαζί με τους μαθητές τους στους δρόμους του Καρτιέ Λατέν εναντίον του υπουργού Παιδείας Βενσάν Πεϊγιόν.

Η αιτία που πυροδότησε την αντίδραση βρίσκεται στην απόφαση του υπουργού να περικόψει τους μισθούς των καθηγητών αυτών των ινστιτούτων επειδή είναι υψηλότεροι από αυτούς των συναδέλφων τους προκειμένου να αυξήσει τους μισθούς των καθηγητών που εργάζονται στα σχολεία των υποβαθμισμένων προαστίων. Η σοσιαλιστική κυβέρνηση, μέλη της οποίας είναι αρκετοί παλιοί μαθητές αυτών των ινστιτούτων, φιλοδοξεί να ψαλιδίσει τις μισθολογικές διαφορές μεταξύ των καθηγητών. Και για να κάνει κάτι τέτοιο, πρέπει να αρχίσει από εκείνους που πληρώνονται καλύτερα απ’ όλους: τους διδάσκοντες των προπαρασκευαστικών τμημάτων, κάποιοι από τους οποίους παίρνουν ακόμη και διπλάσιο μισθό σε σχέση με τους συναδέλφους τους που διδάσκουν το ίδιο αντικείμενο και έχουν την ίδια διδακτική εμπειρία. Η διακριτική μεταχείριση γίνεται ακόμη πιο σκανδαλώδης εάν λάβει υπόψη του κανείς ότι οι προνομιούχοι διδάσκουν και λιγότερες ώρες.

«Είναι ζήτημα δικαιοσύνης», δηλώνει ο υπουργός Παιδείας που θέλει να σπάσει μια μακρά παράδοση. Οι απεργοί καθηγητές εργάζονται στα λίγα αποκλειστικά ινστιτούτα που δέχονται κάθε χρόνο έναν πολύ συγκεκριμένο αριθμό μαθητών με βάση τις επιδόσεις τους στο λύκειο. Πρόκειται, δηλαδή, για μια «κάστα», όπως καταγγέλλουν οι λιγότερο προνομιούχοι συνάδελφοί τους επισημαίνοντας ότι η διακριτική μεταχείριση είναι απαγορευτική σε καιρό λιτότητας. Στη φαρέτρα των επιχειρημάτων των μη προνομιούχων υπάρχει η εκτίμηση του Λογιστηρίου του Κράτους ότι οι προνομιούχοι κερδίζουν κατά μέσο όρο 28% περισσότερα. Η ρύθμιση που προωθεί ο Βενσάν Πεϊγιόν θέτει την ανώτατη μισθολογική διαφορά στο 8%. Μήπως, όμως, υπονομευτεί έτσι ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα στη Γαλλία;

Οι υποψήφιοι των συνολικά 200 «prépa», όπως λέγονται στη μαθητική αργκό, καλούνται να περάσουν ένα πολύ δύσκολο τεστ μετά το μπακαλορεά. Αυτοί που τα καταφέρνουν κάθε χρόνο δεν ξεπερνούν τις 40.000. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι επίσης προνομιούχοι: πάνω από το 50% προέρχεται από τη μεσο-ανώτερη τάξη, ενώ από εργατικές οικογένειες είναι μόλις το 15%. Δύο και πλέον αιώνες από τη Γαλλική Επανάσταση, η ισότητα στη Γαλλία παραμένει ένα ζητούμενο.