Η απειλή της στεφανιαίας νόσου σε αριθμούς

Η στεφανιαία νόσος είναι ο υπ’ αριθμόν ένας εχθρός του ανθρώπου, αφού απειλεί να σκοτώσει περίπου τους μισούς κατοίκους των ανεπτυγμένων χωρών.

Η Ελλάδα, παρά τα σοβαρότατα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει, τουλάχιστον όσον αφορά τη στεφανιαία νόσο συμπεριφέρεται ως ανεπτυγμένη χώρα.

Με βάση τα δεδομένα του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας και τις ανακοινώσεις διαφόρων επιστημονικών φορέων, περί τους 10.000 Ελληνες χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο από στεφανιαία νόσο, γεγονός που μεταφράζεται σε περίπου 30 άτομα κάθε ημέρα. Περίπου 350.000 άτομα πάσχουν επίσημα, ενώ ένας στους έξι άνδρες και μία στις εννέα γυναίκες χάνονται από τη νόσο.

Εν τούτοις, θα πρέπει να επισημανθεί ότι τις τελευταίες δεκαετίες τείνουν να μειωθούν οι θάνατοι κατά το ήμισυ, γεγονός που αποδίδεται στις εφαρμοζόμενες σύγχρονες θεραπείες για την αντιμετώπιση της στεφανιαίας νόσου. Ομως παράλληλα αυξάνεται και ο αριθμός των ατόμων που προσβάλλονται από τη νόσο, με αποτέλεσμα η στεφανιαία νόσος να εξακολουθεί να κατέχει τα πρωτεία στις αιτίες θανάτου του πληθυσμού.

Η στεφανιαία νόσος προκαλείται από τη δημιουργία πλακών μέσα στα τοιχώματα των στεφανιαίων αρτηριών που αποτελούνται κυρίως από χοληστερίνη. Οι πλάκες αυτές, που ονομάζονται και αθηρωματικές πλάκες, στενεύουν το εσωτερικό της αρτηρίας και παρεμποδίζουν τη φυσιολογική ροή του αίματος μέσα στην αρτηρία.

Αλλωστε, για τον λόγο αυτόν, η εντυπωσιακή ελάττωση της χοληστερίνης στα άτομα με υψηλή χοληστερίνη επέφερε ελάττωση των θανάτων και των εμφραγμάτων στο εντυπωσιακό ποσοστό της τάξης του 35%-40%, που επιτεύχθηκε από τότε που χρησιμοποιήθηκαν στη θεραπευτική οι στατίνες και πάντως όχι οι πολυδιαφημισμένες φυτικές στερόλες με τις οποίες εμπλουτίζουν τα διάφορα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Εντούτοις, παρά την επιτευχθείσα πρόοδο στη θεραπευτική, η νόσος εξακολουθεί να προσβάλλει ευρύτατα στρώματα του πληθυσμού με ανάσχεση μόνο στις χώρες που εμφανίζουν οργανωμένα προγράμματα πρόληψης.

Το γεγονός αποδίδεται στον σύγχρονο τρόπο ζωής του ανθρώπου. Το κάπνισμα, η μη άσκηση, η ανθυγιεινή διατροφή, η παχυσαρκία με τα συνακόλουθά της (όπως είναι η υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης) δημιουργούν τις προϋποθέσεις της προσβολής του ανθρώπου από στεφανιαία νόσο. Ομως, εκτός από όλα αυτά, πρέπει να τονισθεί ότι και ο γονιδιακός παράγοντας παίζει πρωταρχικό ρόλο για την επιτάχυνση και την ολοκλήρωση της καταστροφής των στεφανιαίων αρτηριών.

Τέλος, όσον αφορά τους θανάτους από οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου, αριθμητικά ευρίσκονται στο επίπεδο των τριών εμφραγμάτων στα 10 εμφράγματα. Εκ των τριών θανάτων, οι δύο συμβαίνουν την πρώτη ώρα της προσβολής και αφορούν προνοσοκομειακό θάνατο ο οποίος αποδίδεται σε θανατηφόρες αρρυθμίες, που θα μπορούσαν να αποτραπούν εάν οι κινητές νοσοκομειακές μονάδες ήταν δυνατόν μέσα σε λίγα λεπτά να βρίσκονται κοντά στον εμφραγματία ούτως ώστε με απινίδωση να επαναφέρουν την καρδιά σε λειτουργία όταν λόγω αρρυθμίας παύσει να λειτουργεί.

Είναι εντυπωσιακό το πόσο εύκολα μπορεί να χάσει κάποιος τη ζωή του και εξίσου πόσο εύκολα μπορεί να σωθεί εάν βρεθεί κοντά του μια κινητή νοσοκομειακή μονάδα εφοδιασμένη με απινιδωτή.