Η ΕΕ κρατάει την πόρτα ανοιχτή στην Ουκρανία

Η αναβίωση της ειδικής συμφωνίας σύνδεσης της Ουκρανίας με την Ευρωπαϊκή Ενωση βρέθηκε ψηλά στην ατζέντα των συνομιλιών της Συνόδου Κορυφής με χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και του Νότιου Καυκάσου που ξεκίνησε χθες και ολοκληρώνεται σήμερα στο παγωμένο Βίλνιους της Λιθουανίας. Οι ευρωπαίοι ηγέτες, μεταξύ των οποίων η καγκελάριος της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ και ο πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ, μαζί με τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο επιδίωκαν να σώσουν τη συμφωνία από το ναυάγιο μετά την αιφνιδιαστική υπαναχώρηση, την προηγούμενη εβδομάδα, του προέδρου της Ουκρανίας Βίκτορ Γιανουκόβιτς. Με την υπαναχώρηση αυτή ο Γιανουκόβιτς ουσιαστικά επέλεξε να διατηρήσει στενότερους δεσμούς με τη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν παρά με την ΕΕ, προκαλώντας την αντίδραση των Ευρωπαίων, οι οποίοι χθες προειδοποίησαν τη χώρα ότι με το να απορρίπτει τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου θέτει σε κίνδυνο το οικονομικό της μέλλον.

Είναι ενδεικτικό ότι η υπαναχώρηση του Γιανουκόβιτς να υπογράψει τη συμφωνία με την ΕΕ έχει προκαλέσει μεγάλες αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας του, όπου και χθες χιλιάδες φοιτητές και άλλοι διαδηλωτές βγήκαν ξανά στους δρόμους για να ζητήσουν να έρθει πιο κοντά η Ουκρανία στην ΕΕ.

Εκκληση στην ΕΕ να διευθετηθεί το θέμα της μητέρας της έκανε και η 33χρονη κόρη τής Τιμοσένκο, Γεβγένια, ζητώντας από τους Ευρωπαίους να μη γυρίσουν την πλάτη τους στην Ουκρανία.

Οι Βρυξέλλες έχουν κατηγορήσει τον Γιανουκόβιτς για «επιλεκτική» εφαρμογή της δικαιοσύνης και είχε μάλιστα κανονιστεί να μεταφερθεί η πρώην πρωθυπουργός από τις φυλακές της Ουκρανίας στη Γερμανία λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει μετά τη φυλάκισή της. Οι προσπάθειες αυτές απέτυχαν, ενώ ο ίδιος ο Γιανουκόβιτς κάλεσε τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης να σταματήσουν να παρεμβαίνουν στην υπόθεση αυτή, εντείνοντας την κόντρα με τους εταίρους της ΕΕ.

ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΕΠΑΦΕΣ. Η υπαναχώρηση του Γιανουκόβιτς φέρεται να έγινε έπειτα από μυστικές επαφές κορυφής με τη Μόσχα, ακόμη και με τον ίδιο τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ διεθνή δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ο ρώσος πρόεδρος απείλησε ακόμη και να κλείσει τις στρόφιγγες του φυσικού αερίου προς την Ουκρανία εάν η χώρα δεν έκανε πίσω στη συμφωνία με την ΕΕ.

Η Σύνοδος είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί για να υπογραφεί η ειδική αυτή συμφωνία σύνδεσης της Ουκρανίας με την Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία είχε ως στόχο να έχει φέρει την Ουκρανία πολύ πιο κοντά στην ΕΕ.

Μια συμφωνία της ΕΕ με την Ουκρανία θα σήμαινε ότι η χώρα θα ήταν αναγκασμένη να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις και αναδιάρθρωση της οικονομίας της. Τα μέτρα που θα έπρεπε να λάβει το Κιέβο θα ήταν αρκετά, κάτι που σημαίνει ότι θα δεχόταν πλήγμα ο Γιανουκόβιτς, ο οποίος θα έβλεπε πιθανότατα τη δημοτικότητά του να μειώνεται. Ομως μακροπρόθεσμα οι μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα αυτά – όπως είναι η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας και ο περιορισμός των δαπανών – θα δημιουργούσαν τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη οικονομική ανάπτυξη, αφού η Ουκρανία θα αποκτούσε πρόσβαση στη μεγάλη ευρωπαϊκή αγορά.

Στην περίπτωση που τώρα ο Γιανουκόβιτς επιλέξει να διατηρήσει πιο στενούς δεσμούς με τη Ρωσία, προχωρώντας ακόμη και σε τελωνειακή ένωση, η Μόσχα μπορεί να παράσχει εκείνη την οικονομική βοήθεια που χρειάζεται η Ουκρανία για να αντιμετωπίσει τα μεγάλα της χρέη και ελλείμματα – τα οποία σήμερα απειλούν να οδηγήσουν τη χώρα στην αγκαλιά του ΔΝΤ.

Στο Βίλνιους
Η Σύνοδος στο Βίλνιους πραγματοποιείται μεταξύ της ΕΕ και της Ουκρανίας, της Αρμενίας, του Αζερμπαϊτζάν, της Γεωργίας, της Μολδαβίας και της Λευκορωσίας.