«Ο χειμώνας της διχόνοιας» για 4 ρόλους

«Ο χειμώνας της διχόνοιας» είναι, βεβαίως, στίχος του Oυίλιαμ Σαίξπηρ. Μπήκε στην ορολογία της πολιτικής τον χειμώνα του 1979, όταν η Βρετανία έφθασε στο ναδίρ της κρίσης. Χειμώνα διχόνοιας διανύει όμως και η ελληνική πολιτική.

Σε αντίθεση με τη Βρετανία της προ-θατσερικής εποχής, δεν έχουμε ατμόσφαιρα απεργιών και κοινωνικοπολιτικής παράλυσης. Μπορεί στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Πολυτεχνείο, όπως και στον ΕΟΠΠΥ, να υπάρχει εμπλοκή. Ωστόσο, η χώρα δεν βρίσκεται σε γενική αναστάτωση όπως το 2010-11.

Αντιθέτως, η διχόνοια αφορά το θεατρικό σκηνικό της ελληνικής πολιτικής. Εκεί, με κάποιες εξαιρέσεις, οι πρωταγωνιστές μάχονται σκληρά μεταξύ τους σε αντιπαραθέσεις χωρίς οίκτο.

Αντώνης Σαμαράς
Το στάδιο της ευρω-προεδρίας και το ναρκοπέδιοτου χρέους
Αν ο Αντώνης Σαμαράς ενσαρκώνει το απόλυτο comeback της ελληνικής πολιτικής, η προεδρία της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι περίπου «ενθρόνιση» για τον έλληνα Πρωθυπουργό. Είναι φανερό από το τελευταίο δεκαήμερο. Ο Σαμαράς πάτησε σε κόκκινο χαλί στο Βερολίνο, ενώ επιστρέφοντας στην Αθήνα δεν σταμάτησε να έχει υψηλού επιπέδου επαφές. Ζοζέφ Ντολ, Μάρτιν Σουλτς και Μισέλ Μπαρνιέ, τρεις αλεπούδες της Ευρώπης, είδαν τον Σαμαρά πριν αυτός φύγει για τη Λιθουανία.

Η ελληνική προεδρία συμπίπτει με το φινάλε της Κομισιόν Μπαρόζο αλλά και με την κατάληξη σημαντικών ντοσιέ – όπως η τραπεζική ένωση και, κυρίως, ο Μηχανισμός Ενιαίας Ρευστοποίησης των Ευρωπαϊκών Τραπεζών. Την ίδια ώρα, πίσω από την κουρτίνα των Βρυξελλών, παίζεται έντονο παιχνίδι για το ποιος θα είναι ο πρόεδρος της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής που θα προκύψει μετά τις ευρωεκλογές. Ο Σουλτς είναι ήδη υποψήφιος των ευρωσοσιαλιστών.

Η Ανγκέλα Μέρκελ φαίνεται να καταλήγει στο να κατεβάσει και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα δικό του υποψήφιο – κάτι που δεν ευνοούσε αρχικά η Καγκελαρία. Στην περίπτωση αυτή, ο Μπαρνιέ, Γάλλος με ήπιο συντηρητικό προφίλ και γνώστης της Ευρώπης θα μπορούσε να είναι λύση, αφού ο Νότος έχει αλλεργία σε πολιτικούς του Βορρά. Το Ευρωκοινοβούλιο όμως είναι σε φάση που τρέχουν χίλιες ίντριγκες – μια από αυτές το να κατέβει ο Ολι Ρεν σε συμφωνία Φιλελευθέρων και Συντηρητικών, ενώ φαίνεται ότι και ο Μπαρόζο δεν θα έλεγε όχι σε τρίτη θητεία. Ο χειμώνας θα είναι κρίσιμος και ειδικά στο ΕΛΚ ο Σαμαράς είναι πρόσωπο και με εμπειρία και με αποδοχή.

Το συμπέρασμα είναι ότι η Ελλάδα μπορεί, ύστερα από μια πενταετία, να είναι πάλι ενεργός παίκτης στα ευρωπαϊκά και να συμμετάσχει σε κρίσιμες διευθετήσεις που να αφορούν την επόμενη πενταετία. Στην πολιτική, ως γνωστόν, αυτά ξεπληρώνονται. Ο Πρωθυπουργός έχει αντίληψη της ευκαιρίας, αν και κινείται προσεκτικά. 

ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ. Ο Σαμαράς είναι επίσης αισιόδοξος για την εξέλιξη της οικονομίας, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση και για τα δημοσιονομικά του 2014 αλλά, ενδεχομένως, και για τον προϋπολογισμό. Και συνεχίζει να έχει προσωπικές επαφές με μεγάλες εταιρείες θέλοντας να φέρει επενδύσεις και, κυρίως, τη «μεγάλη επένδυση» που να είναι αυτό που λένε οι Αμερικανοί «game changer» – να αλλάξει δηλαδή τα δεδομένα του παιχνιδιού.

Παρ’ όλα αυτά, η ελληνική πλευρά θα ζοριστεί περιμένοντας τη διευθέτηση του χρέους να γίνει μετά τις ευρωεκλογές, έστω κι αν φαίνεται ότι οι Γερμανοί θα δώσουν ισχυρό σήμα υπέρ της Ελλάδας τον Απρίλιο του 2014, όταν θα οριστικοποιηθούν τα στοιχεία για το 2013. Από τον Δεκέμβριο και μετά τον Πρωθυπουργό περιμένει ένα πρόγραμμα, εντός και εκτός, «χωρίς ανάσα», την ίδια ώρα που ο Σαμαράς παρακολουθεί με την άκρη του ματιού του την πλειοψηφία στη Βουλή. Και ανησυχεί όχι τόσο για τη ΝΔ όσο για το ΠαΣοΚ. Το πώς θα υποστηριχθεί ο μοναδικός πλέον εταίρος της κυβέρνησης και ειδικά ο Βαγγέλης Βενιζέλος είναι ένας από τους διαρκείς πονοκεφάλους του Μεγάρου Μαξίμου.

Ευ. Βενιζέλος
Η διπλωματική ατζέντα και η εσωτερική πυγμαχία
Ο Κώστας Λαλιώτης συνήθιζε να λέει ότι το 2000 θα είναι 49 ετών. Το 2014 ο Βαγγέλης Βενιζέλος θα είναι 57 ετών. Παρά τους ιλίγγους και την υπερκόπωση – από τα πρόγραμμα εκτός και την υπερδραστηριότητα εντός – ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών φαίνεται λιγότερο βαρύς. Οι λόγοι είναι εμφανείς και αφανείς.

Αφανής λόγος είναι το γεγονός ότι το πολυδιαυλικό μυαλό του Βενιζέλου ερεθίζεται από τα ελληνοτουρκικά, ιδίως δε το θέμα της ΑΟΖ. Εχει ασχοληθεί πολύ περισσότερο από όσο φαίνεται κι έχει ενημερωθεί σε βάθος – ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ραντεβού του Βενιζέλου είναι με τον «wise man», τον σοφό της ελληνικής διπλωματίας, Πέτρο Μολυβιάτη. Πέρα από τα ελληνοτουρκικά και το Κυπριακό – που «τρέχει» και για το οποίο ο Βενιζέλος έχει τις απόψεις του – ο υπουργός Εξωτερικών θα έχει και αυτός τις ικανοποιήσεις του από την ελληνική προεδρία. Εστω κι αν η έμφαση είναι στα τραπεζικά, όπου κυρίως εμπλέκονται ο Γιάννης Στουρνάρας και ο Κωστής Χατζηδάκης.

Από εκεί και πέρα, ο Βενιζέλος είναι ο αφανής στυλοβάτης της κυβέρνησης. Στηρίζει τον Σαμαρά και στηρίζει πολύ περισσότερο – συχνά με ένα μείγμα σαρκασμού και συμπάθειας – τον Στουρνάρα στο υπουργείο Οικονομικών. 
Στο ΠαΣοΚ, ο Βενιζέλος αντιμετωπίζει τα πράγματα με στωικότητα, έχοντας κρατήσει το κόμμα στη δύσκολη φάση από το 2012 και πέρα – αλλά ουσιαστικά από πιο πριν, αφού το σύστημα Παπανδρέου άρχισε να φθίνει απότομα από το καλοκαίρι του 2011. Ανοιχτός στην Κεντροαριστερά – η κίνηση των 58 έχει την ευχή του – και περισσότερο δεκτικός σε συνεργασίες παρά ποτέ, ο Βενιζέλος αναζητά μια νέα ισορροπία στο ΠαΣοΚ που κάποτε τη βρίσκει και κάποτε τη χάνει. Κατ’ ιδίαν εμφανίζεται «απηυδισμένος» από τις επιθέσεις του ΣΥΡΙΖΑ – πιο πρόσφατα με τα υποβρύχια. Ξέρει όμως ότι αμυνόμενος κερδίζει όπως φάνηκε με τη λίστα Λαγκάρντ.

Επίσης οι αστοχίες Τσίπρα – όπως η παρακίνηση βουλευτών του ΠΑΣΟΚ να το εγκαταλείψουν – βοηθούν τα εσωκομματικά. Στην πραγματικότητα, ο Βενιζέλος έχει μπει σε φάση αυτογνωσίας και ωριμότητας. Το μέλημά του: «Πώς θα βγάλουμε τη χώρα από αυτήν την κατάσταση…».

Αλέξης Τσίπρας
One man show, αλλά με μπάχαλο στα κομματικά καμαρίνια
«O ΣΥΡΙΖΑ είμαι εγώ!» Κάπως έτσι θα μπορούσε να πει ο Αλέξης Τσίπρας, λίγο σαν τον Γουσταύο Φλωμπέρ με τη Μαντάμ Μποβαρί. Ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ τα κάνει όλα μόνος του ή μάλλον τα παίρνει όλα επάνω του. Από το Τέξας ώς την πρόταση μομφής κι από τα υποβρύχια ώς τα φάρμακα, ο Τσίπρας είναι στην πρώτη γραμμή. Με αμφιλεγόμενα όμως αποτελέσματα.

Η περίφημη δημοσκόπηση της αμερικανικής πρεσβείας που τον φέρνει καταλληλότερο για Πρωθυπουργό δεν υπάρχει. Και η μιντιακή υπερέκθεση – όπως η πρόσκληση σε βουλευτές του ΠΑΣΟΚ να αποστατήσουν – αποδεικνύεται αναποτελεσματική πολιτικά. Ο Τσίπρας – ίσως και γιατί έγινε αρχηγός κατευθείαν από τη νεολαία – είχε πάντα πρόβλημα να χειριστεί τα εσωκομματικά. Αυτό όμως πάει να γίνει γενικευμένη ανακατωσούρα αφού πρόβλημα δεν είναι μόνο ο Λαφαζάνης ή οι παρορμήσεις της Ζωής – η Κουμουνδούρου δεν μπορεί να μαζέψει ούτε καν τον συγγραφέα Πέτρο Τατσόπουλο που έχει ανοίξει μέτωπο με την «Αυγή» κι εμφανίζεται ως συνείδηση του ΣΥΡΙΖΑ σε θέματα ελεύθερης έκφρασης!

Το συνεχιζόμενο μπάχαλο δεν βοηθάει τον ΣΥΡΙΖΑ – για να μη θυμηθεί κανείς την αφετηρία, δηλαδή το πογκρόμ κατά του γελοιογράφου των «ΝΕΩΝ» Δημήτρη Χαντζόπουλου. Το συμπέρασμα είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, εκεί που στόχευε στο να θεμελιώσει παράσταση νίκης και να πιέσει για εκλογές, εμφανίζεται να έχει προβλήματα συνοχής. Την ίδια ώρα η υποψηφιότητα Τσίπρα με το Ευρωπαϊκό Κόμμα της Αριστεράς εκεί που θεωρούσαν ότι θα του δώσει πόντους, πάει να γίνει μπούμερανγκ. Κι αυτό γιατί οι απόψεις πολλών Ευρωπαίων για τα ελληνικά θέματα – πιο πρόσφατο παράδειγμα η κυρία Τσίμερ του Λίνκε και όσα είπε εν Αθήναις – δεν απέχουν πάρα πολύ από την ορθόδοξη άποψη των κατεστημένων κομμάτων. Οπότε θα τεθεί εν αμφιβόλω η δυνατότητα του Τσίπρα να αποκομίσει κάτι διαφορετικό.

Ασφαλώς, ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει να ποντάρει στη φθορά της κυβέρνησης λόγω οικονομικής πολιτικής, αλλά οι ακρότητες στη Βουλή με την ΕΡΤ, τα φάρμακα και τα υποβρύχια υπονόμευσαν την προσπάθεια ενός αριστερού μετώπου που να έχει μέσα τη ΔΗΜΑΡ και, μετεκλογικά, το ΠαΣοΚ.

Φώτης Κουβέλης
Ο Νέστωρ που δοκιμάζει απότομες στροφές
Θα μπορούσε να είναι ο Νέστωρ της ελληνικής πολιτικής σκηνής. Είναι αριστερός, είναι προοδευτικός, είναι σε ώριμη ηλικία και είναι ήπιος. Μόνο που ο Φώτης Κουβέλης διατηρεί το δικαίωμα να κάνει απότομες στροφές. Είναι δηλαδή πολιτικά κυκλοθυμικός.

Μετά τις εκλογές του Μαΐου του 2012 ο Βαγγέλης Βενιζέλος του πρότεινε να τον στηρίξει για πρωθυπουργό έχοντας πίσω του και τη στήριξη της Προεδρίας. Δεν το αποφάσισε. Ισως και να το φοβήθηκε. Στήριξε τελικά την κυβέρνηση τον Ιούνιο του 2012 και για μεγάλο διάστημα ήταν κερδισμένος αφού και τον κανάκευαν συνεχώς και δεν ψήφιζε τα δύσκολα. Ωστόσο, η γκράντε έξοδος από την ΕΡΤ δεν του βγήκε και η στροφή προς τα αριστερά δεν απέδωσε. Γιατί; Διότι το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Οι Ανανεωτές έφυγαν από τον ΣΥΡΙΖΑ γιατί δεν άντεχαν τους Τσιπράιους. Ακόμη και ο πιστός των πιο πιστών του Κουβέλη, ο Σπύρος Λυκούδης, απηύδησε. Από κοντά και ο Ανδρέας Παπαδόπουλος με τον Ψαριανό και τον Οικονόμου.

Ο Κουβέλης δεν θέλει να παίξει το χαρτί της Κεντροαριστεράς, παρά τη γέφυρα των 58, αλλά δεν μπόρεσε να ακολουθήσει τον ΣΥΡΙΖΑ στα υποβρύχια και τα φάρμακα. Η ΔΗΜΑΡ είναι πάλι μετέωρη – στην πραγματικότητα ο υπόγειος μαγνητισμός της ελληνικής πολιτικής τραβάει το κόμμα του Κουβέλη προς το Κέντρο. Δηλαδή προς το ΠαΣοΚ. Η εξαλλότητα του ΣΥΡΙΖΑ δυσκολεύει τη σύγκλιση μαζί του. Και τα κουτσομπολιά ότι ο Φώτης Κουβέλης «βλέπει» στον ορίζοντα την Προεδρία της Δημοκρατίας έχουν ξαναρχίσει. Στην πραγματικότητα, η ΔΗΜΑΡ είναι το εκκρεμές της ελληνικής πολιτικής, χωρίς όμως η κίνηση προς τα δεξιά και  τα αριστερά να είναι ακραία.