Ενας πρόεδρος σε εχθρικό έδαφος

Επί 50 χρόνια, το Ντάλας έκανε ό,τι μπορούσε προκειμένου να αποφύγει να αντιμετωπίσει το γεγονός που έκανε την πόλη διάσημη: τη δολοφονία του Τζον Κένεντι στις 22 Νοεμβρίου 1963. Απ’ ό,τι φαίνεται θα χάσει και φέτος αυτήν την ευκαιρία. Στις 22 Νοεμβρίου, η πόλη θα φιλοξενήσει μια επίσημη τελετή στη μνήμη του Κένεντι. Και το σόου θα είναι εντυπωσιακό, όπως πάντα στο Ντάλας: μαχητικά αεροσκάφη θα πετάξουν, η ανδρική χορωδία της Ναυτικής Ακαδημίας θα τραγουδήσει και ο ιστορικός Ντέιβιντ Μακάλοου θα μιλήσει για την κληρονομιά που άφησε ο Κένεντι.

Για άλλη μια φορά, το θέαμα θα καλύψει την ουσία: ούτε μια λέξη δεν θα ειπωθεί για το τι ακριβώς ήταν η πόλη το 1963. Το Ντάλας αντλεί την περηφάνια του από το γεγονός ότι ξεπέρασε όλες τις αντιξοότητες, ότι είναι μια πόλη που εκτιμά τη δύναμη της ατομικής θέλησης. «Το Ντάλας», έγραφε το 1949 ο δημοσιογράφος Χόλαντ Μακόμπς, «δεν οφείλει τίποτε στην τύχη ή τη φύση. Είναι αυτό που είναι… επειδή οι άνδρες του Ντάλας το προγραμμάτισαν». Αυτοί οι «άνδρες του Ντάλας», πετρελαιάδες και στελέχη εταιρειών, αυτοδημιούργητοι, συχνά μισούσαν την ομοσπονδιακή κυβέρνηση τουλάχιστον τόσο όσο – εάν όχι περισσότερο – μισούν την ΕΣΣΔ ή την κομμουνιστική Κίνα. Ο μουσικός της κάντρι Τζίμι Ντελ Γκίλμορ το είπε τέλεια με έναν στίχο του: «Το Ντάλας είναι ένας πλούσιος με επιθυμία του θανάτου στα μάτια του… ένας πλούσιος που τείνει να πιστεύει τα δικά του ψέματα».

ΕΧΘΡΟΣ. Γι’ αυτούς τους άνδρες ο Κένεντι ήταν ένας πραγματικός εχθρός του κράτους. Γι’ αυτό μια ομάδα εξ αυτών παρήγγειλαν τα φυλλάδια «Καταζητείται για προδοσία» και τα μοίρασαν λίγο προτού φθάσει ο πρόεδρος ενώ χρηματοδότησαν την περίφημη διαφήμιση «Καλώς ήρθατε κ. Κένεντι» που δημοσιεύθηκε με μαύρη μπορντούρα (όπως τα κηδειόσημα) σε μια σελίδα της εφημερίδας «Ντάλας Μόρνινγκ Νιουζ» στις 22 Νοεμβρίου. Δεν είναι περίεργο το γεγονός ότι τέσσερις διαφορετικοί σύμβουλοι του Κένεντι τον προειδοποίησαν να μην πάει στο Ντάλας.

Οι σύζυγοι αυτών των ανδρών – νοικοκυρές και κυρίες της κοσμικής κοινωνίας – δεν ήταν διαφορετικές. Μάλιστα ήταν μάλλον πιο ακραίες. Στα χρόνια πριν από το δεύτερο κύμα του φεμινιστικού κινήματος, πολλές από αυτές τις γυναίκες, πλούσιες αλλά πιεσμένες μέσα στις πολυτελείς γειτονιές τους στο Πρέστον Χόλοου και το Χάιλαντ Παρκ, στράφηκαν στην πολιτική προκειμένου να πάρουν από εκεί την αναγνώριση που δεν έπαιρναν από αλλού. Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 1960 ήταν μια ομάδα τέτοιων γυναικών που έβρισαν και έφτυσαν τον Λίντον Τζόνσον και τη σύζυγό του. Τον Οκτώβριο του 1963, μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την επίσκεψη Κένεντι, ήταν η σύζυγος ενός στελέχους ασφαλιστικής εταιρείας που χτύπησε τον Αντλάι Στίβενσον, τότε πρέσβη των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, στο κεφάλι με ένα πλακάτ.

ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΕΝΟΧΗ. Τα τελευταία 50 χρόνια αυτή η πόλη, των 6,7 εκατομμυρίων σήμερα, ζει μέσα σε μια συλλογική ενοχή που δεν μπόρεσε ποτέ να αντικρίσει. Ομως σιωπηλά εξελίχθηκε σε μια από τις πιο δυναμικές οικονομικά στη χώρα. Η Ακροδεξιά του 1963 παραμένει ζωντανή στο Ντάλας και απόδειξη είναι οι ομάδες ένοπλων ακτιβιστών που εμφανίσθηκαν πριν από λίγες ημέρες σιωπηλοί και απειλητικοί, έξω από το μέρος όπου μητέρες εξέφραζαν την ανησυχία τους για τα πολλά βίαια επεισόδια με όπλα. Οσον αφορά τον υπεύθυνο διάλογο των πολιτών, το Ντάλας έχει ακόμα πολύ δρόμο.