Ενας ηλεκτρονικός «ξενοδόχος» στην υπηρεσία της Βασίλισσας

Τα χνάρια των ξένων διπλωματών στα επαγγελματικά τους ταξίδια ακολουθούσαν κατά πόδας οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες, καταγράφοντας τις κρατήσεις τους σε κεντρικά ξενοδοχεία. Οπως αποκαλύπτει το γερμανικό περιοδικό «Σπίγκελ» επικαλούμενο απόρρητα από το αρχείο του Εντουαρντ Σνόουντεν, η Βρετανική Υπηρεσία Ηλεκτρονικής Συλλογής Πληροφοριών (GCHQ) παρακολουθούσε για περισσότερο από τρία χρόνια τις κρατήσεις που πραγματοποιούνταν σε τουλάχιστον 350 πολυτελή ξενοδοχεία ανά τον πλανήτη· γεγονός που σημαίνει ότι κάθε φορά που ένας διπλωμάτης έφτανε σε κάποιο από αυτά τα ξενοδοχεία, εκτός από την άνεση του πολυτελούς δωματίου απολάμβανε μια ακόμη υπηρεσία, την οποία όμως δεν είχε ζητήσει: ευρεία παρακολούθηση για λογαριασμό της GCHQ, αδελφή υπηρεσία της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας των ΗΠΑ (NSA).

Οι νέες αποκαλύψεις στο σίριαλ του αμερικανοβρετανικού Μεγάλου Αδελφού έρχονται να διαψεύσουν τους ισχυρισμούς των επικεφαλής της βρετανικής κατασκοπείας, οι οποίοι στις αρχές Νοεμβρίου τόνιζαν από το βήμα του Βρετανικού Κοινοβουλίου ότι αποκλειστικός στόχος είναι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και προειδοποιούσαν ότι οι αποκαλύψεις του πρώην υπάλληλου της NSA ευνοούν την Αλ Κάιντα και άλλους εχθρούς της χώρας. Λίγες μέρες αργότερα, το πρόγραμμα παρακολούθησης των ξένων διπλωματών απειλεί εκ νέου τις ήδη εύθραυστες σχέσεις τής Βρετανίας με τους παραδοσιακούς συμμάχους της.

Το άκρως απόρρητο πρόγραμμα, με την κωδική ονομασία «Βασιλικός Ξενοδόχος» (Royal Concierge) λειτουργούσε με άκρα επιτυχία χάρη σε ένα πολύπλοκο αυτόματο σύστημα ανίχνευσης και ανάλυσης των κρατήσεων. Στόχος ήταν να ενημερώνεται η GCHQ ακριβώς τη στιγμή της κράτησης για την πόλη και το ξενοδοχείο όπου επρόκειτο να διαμείνει κάποιος ξένος διπλωμάτης, στο πλαίσιο ενός επαγγελματικού ταξιδιού. Η συγκεκριμένη πρακτική, όπως προκύπτει από τα απόρρητα έγγραφα, δίνει τη δυνατότητα στη βρετανική «κοινότητα των τεχνικών επιχειρήσεων» να προβεί στην απαραίτητη προετοιμασία εγκαίρως· να εξασφαλίσει δηλαδή την παρακολούθηση των ανυποψίαστων διπλωματών είτε μέσω του σταθερού τηλεφώνου είτε μέσω του φαξ είτε μέσω των υπολογιστών τους κάθε φορά που συνδέονται στο Διαδίκτυο. Οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν επίσης εξασφαλίσει τη δυνατότητα να κρυφακούν τις συζητήσεις των πελατών ακόμη και στο μπαρ του ξενοδοχείου.

Ο «Βασιλικός Ξενοδόχος» με λογότυπο έναν πιγκουίνο (προφανής συμβολισμός της ασπρόμαυρης στολής που είθισται να φορά το προσωπικό αυτών των ξενοδοχείων) με κορώνα στο κεφάλι, μοβ κάπα και βέργα στο χέρι, τέθηκε για πρώτη φορά σε δοκιμαστική λειτουργία το 2010. Ηταν μια «καινοτομία» – όπως αναφέρεται εκ των έσω – η οποία έφερε από την αρχή τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, ωθώντας τις μυστικές υπηρεσίες να επενδύσουν στην περαιτέρω ανάπτυξή του. Οι «ειδικές τεχνολογίες έχουν σχεδιαστεί για να γεφυρώσουν τα κενά στις επικοινωνίες τα οποία δεν μπορούν να φτάσουν οι συμβατές είσοδοι», αναφέρεται συγκεκριμένα στα έγραφα τα οποία επικαλείται το «Σπίγκελ». Συγκεκριμένα ξενοδοχεία δεν κατονομάζονται στα έγγραφα, δίνονται ωστόσο ενδεικτικά ανώνυμα παραδείγματα ξενοδοχείων στη Ζυρίχη και τη Σιγκαπούρη.  

Το γερμανικό περιοδικό δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει εάν το συγκεκριμένο πρόγραμμα παρακολούθησης χρησιμοποιούνταν συστηματικά. Από τα έγγραφα που περιήλθαν στην κατοχή του ωστόσο διαφαίνεται η «δημιουργική φαντασία» των τεχνικών της GCHQ. «Μπορούμε να ασκήσουμε επιρροή στην επιλογή του ξενοδοχείου;», είναι ένα από τα θέματα που φέρεται να εξετάστηκε κάποια στιγμή από τους ειδικούς στο πλαίσιο της ανάπτυξης του προγράμματος, ενώ η «ενοικίαση αυτοκινήτου» περιγράφεται ως πιθανή επέκτασή του.