Στροφή στην εγχώρια κατανάλωση

Υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας ξεκίνησε το Σάββατο και ολοκληρώνεται αύριο στο Πεκίνο η τρίτη Ολομέλεια του 18ου Συνεδρίου του ΚΚ Κίνας. Σε αυτήν αναμένεται να αποφασιστούν οι μεταρρυθμίσεις που θα πραγματοποιηθούν τα επόμενα χρόνια στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη με στόχο να αλλάξει το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης που βασίζεται στις επενδύσεις και στις εξαγωγές και να συνδεθεί περισσότερο με την εγχώρια κατανάλωση. Σκοπός είναι η ανάπτυξη, έπειτα από τρεις δεκαετίες ταχείας επέκτασης, να συνεχιστεί επί μακρόν σε υψηλούς ρυθμούς. Αρκετά κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα συζητιούνται επίσης πίσω από τις κλειστές πόρτες στο Μέγαρο του Λαού, όμως δεν αναμένεται να υπάρξουν δυτικού τύπου δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις.

Οταν η νέα κινεζική ηγεσία με επικεφαλής τον Σι Τζινπίνγκ ανέλαβε την εξουσία στο 18ο Συνέδριο του ΚΚ Κίνας τον Νοέμβριο του 2012, είχε υποσχεθεί να προχωρήσει σε ριζικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να οικοδομήσει μια πιο πλούσια κοινωνία. Τότε ο Σι ορίστηκε γ.γ. του κόμματος ενώ τον περασμένο Μάρτιο έγινε Πρόεδρος της χώρας. Εκτοτε ενίσχυσε την εξουσία του και αφαίρεσε όποια εμπόδια κληρονόμησε από τον προκάτοχό του Χου Τζιντάο, όπως το σκάνδαλο με τον πιθανό αντίπαλό του και πρώην ηγέτη του κόμματος στην Τσονγκτσίνγκ, Μπο Σιλάι, ο οποίος καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για κατάχρηση εξουσίας.

Εναν χρόνο μετά το Συνέδριο εκείνο, ήρθε η ώρα για λήψη αποφάσεων και δημοσιοποίησή τους από την τρίτη Ολομέλεια, στην οποία συμμετέχουν 205 άτομα. Θα αποκαλύψουν σε ποιο βαθμό η νέα κινεζική ηγεσία έχει δεσμευθεί στην αναγκαιότητα αλλαγής του οικονομικού συστήματος, το οποίο φαίνεται να έχει φθάσει σε σημείο καμπής: έχει χάσει την ορμή του και πάσχει από πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, υψηλό επίπεδο χρέους και αστρονομικές τιμές στα ακίνητα.  

«Η κινεζική μεταρρυθμιστική διαδικασία έχει παραμείνει στάσιμη την τελευταία δεκαετία, γεγονός που προκάλεσε σοβαρή κρίση στην πολιτική ζωή της χώρας», λέει στην εφημερίδα «Ελ Παΐς» ο Γιάο Ζονγκιού, στέλεχος διεθνούς οικονομικού ινστιτούτου με έδρα στο Πεκίνο. Εντός και εκτός της χώρας οι απόψεις συμπίπτουν: χωρίς σημαντικές μεταρρυθμίσεις η Κίνα κινδυνεύει να πέσει στη λεγόμενη παγίδα του μεσαίου εισοδήματος, μια κατάσταση στην οποία η οικονομία μιας χώρας λιμνάζει καθώς δέχεται τον ανταγωνισμό από χώρες με χαμηλότερο κόστος παραγωγής, ενώ εξακολουθεί να απέχει πολύ από τις οικονομίες που παράγουν προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η κυβέρνηση του Πεκίνου έχει θέσει στόχο έως το 2020 όλος ο πληθυσμός – αστικός και αγροτικός – να έχει διπλασιάσει το κατά κεφαλήν εισόδημα σε σύγκριση με το 2010, όταν ήταν, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, 7.519 δολάρια.

Παρότι ελάχιστα έχουν γίνει γνωστά για τις συζητήσεις στην Ολομέλεια, το Ερευνητικό Κέντρο Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Επικρατείας – ένας κρατικός οργανισμός προβληματισμού – έχει αναδείξει οκτώ βασικούς τομείς για μεταρρυθμίσεις. Στο επίκεντρο του σχεδίου που προτείνει είναι η «ικανοποιητική διαχείριση των σχέσεων μεταξύ της κυβέρνησης και της αγοράς». Οι οκτώ τομείς είναι: οι μονοπωλιακές βιομηχανίες, η γη, τα χρηματοπιστωτικά, οι φόροι και το φορολογικό σύστημα, το άνοιγμα της οικονομίας, η δημόσια διοίκηση, τα κρατικά περιουσιακά στοιχεία και η προώθηση της καινοτομίας και της οικολογικής ανάπτυξης. Η έκθεση σημειώνει την ανάγκη να βελτιωθεί η πρόσβαση στην αγορά και στον ανταγωνισμό σε κρίσιμους τομείς όπως οι σιδηρόδρομοι και το πετρέλαιο. Γι’ αυτό και οι αναλυτές λένε πως έφθασε η ώρα να εγκαινιαστεί μια νέα εποχή με μεγαλύτερο ρόλο για τους επιχειρηματίες στην αγορά και μεγαλύτερο έλεγχο γαιών από τους αγρότες που τις καλλιεργούν.

Το ξενοδοχείο που δεν δέχεται τουρίστες
Δεδομένων των ιστορικών συνεδριάσεων που έχει φιλοξενήσει, το ξενοδοχείο Τζινγκσί στο Πεκίνο φαίνεται ότι είναι το αγαπημένο του καθεστώτος. Εκεί φημολογείται ότι πραγματοποιούνται και οι εργασίες της Τρίτης Ολομέλειας του 18ου Συνεδρίου. Το ξενοδοχείο ανήκει στο Γενικό Επιτελείο Στρατού και δεν δέχεται τουρίστες. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει στην κατάταξη της ιστοσελίδας Tripadvisor: βρίσκεται στην 547η θέση επί 4.675 ξενοδοχείων του Πεκίνου. 

«Μεταρρυθμίσεις άνευ προηγουμένου»
Αυτή τη φορά οι μεταρρυθμίσεις θα είναι «ευρείες, θα γίνουν με μεγάλη δύναμη και αποφασιστικότητα και θα είναι άνευ προηγουμένου», μετέδωσε το κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων Σινχούα, επικαλούμενο τον Νο 4 στην ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Γιου Ζενγκσένγκ.