[Αναλυση] Τα μυστικά της διακυβέρνησης

Κράτα τους φίλους σου κοντά και τους εχθρούς σου ακόμη πλησιέστερα. Ισχύει στην πολιτική. Οπως ισχύει και το ότι αποκτάς καλύτερη σχέση με αυτούς με τους οποίους είσαι κοντά.

Φαίνεται να ισχύει στην περίπτωση Σαμαρά – Βενιζέλου. Οσο κι αν οι επαφές μεταξύ Πρωθυπουργού και αντιπροέδρου της κυβέρνησης διεξάγονται στα άδυτα της κυβέρνησης, κάποια πράγματα είναι αντιληπτά. Ας πούμε, η συχνότητα και η ευκολία των συναντήσεων υποδηλώνει ότι η συνεργασία είναι απρόσκοπτη. Πάει η τεταμένη ατμόσφαιρα των τριμερών συναντήσεων Σαμαρά – Βενιζέλου – Κουβέλη, που κυλούσαν σαν μίνι σύνοδοι κορυφής με δημοσιογράφους και καμεραμάν να στριμώχνονται περιμένοντας στη γρίλια του Μεγάρου Μαξίμου.

Οπως πάντα, η καλή ημέρα φαίνεται από την αρχή. Ο άξονας Σαμαρά – Βενιζέλου εγκαθιδρύθηκε σε εκείνο το ημίωρο ραντεβού, απόγευμα μιας Πέμπτης του Ιουνίου στη Μουρούζη. Συναντήθηκαν, παρουσία του θεσσαλονικιού υπουργού Επικρατείας Δημήτρη Σταμάτη, συνεννοήθηκαν και μετά πήγαν στην αποχαιρετιστήρια συνάντηση με τον Φώτη Κουβέλη στο Μαξίμου. Πολύ καλά κύλησε και το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, όταν συγκροτήθηκε η κυβέρνηση. Οι συναντήσεις άρχισαν άμεσα – ας πούμε, ο Βενιζέλος είδε τον Σαμαρά πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου κι αυτό έγινε χωρίς να ανακοινωθεί. Οταν όμως επιβεβαιώθηκε ότι οι συναντήσεις κυλούσαν καλά ήταν σαφές ότι, από επικοινωνιακή άποψη, ήταν επωφελές να δημοσιοποιούνται.

Στην πολιτική οι συμμαχίες θεμελιώνονται πάνω σε κοινότητα συμφερόντων. Σαμαράς και Βενιζέλος ξέρουν ότι η χώρα δεν πρέπει να τους σκάσει στα χέρια. Και ότι οι εκλογές, πλην ατυχήματος, είναι μακριά. Ωστόσο οι συμμαχίες θεμελιώνονται επίσης αν έχεις κοινούς εχθρούς. Η πόλωση μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ διαρκώς εντείνεται τον τελευταίο χρόνο. Την ίδια ώρα ο Βαγγέλης Βενιζέλος είναι διαρκώς στοχοποιημένος από την Κουμουνδούρου. Η χρονιά ξεκίνησε με τη λίστα Λαγκάρντ και κλείνει με τα υποβρύχια. Υπερασπιζόμενος τον εαυτό του, ο Βενιζέλος συσπειρώνει γύρω του το ΠΑΣΟΚ κι έναν πιο μετριοπαθή κόσμο. Εισπράττει όμως και τη δημόσια στήριξη του Πρωθυπουργού.

Ισως η πιο ενδιαφέρουσα – αθέατη – πλευρά του άξονα Σαμαρά – Βενιζέλου έχει να κάνει όχι με την πολιτική αλλά με τη διακυβέρνηση. Ο Βενιζέλος λειτουργεί ως πραγματικός αντιπρόεδρος – ο τίτλος, δηλαδή, δεν έχει απονεμηθεί για λόγους γοήτρου. Τόσο στην αόρατη συζήτηση με τους Γερμανούς για το χρέος όσο και στα νομοθετήματα αιχμής – όπως ο φόρος ακινήτων – ή στα σημεία τριβής με την τρόικα ο Βενιζέλος είναι ενήμερος και ενεργός. Ο αντιπρόεδρος εκτιμά, παραδείγματος χάρη, τον Σταύρο Παπασταύρου που έχει ιδιαίτερο ρόλο στη διεθνή δραστηριότητα του Σαμαρά και στις επαφές με τους ξένους. Με τον ίδιο τρόπο που αναγνωρίζει – όπως κάνουν και στο Μαξίμου – την «άγνοια πολιτικού κινδύνου» που διακρίνει τον Γιάννη Στουρνάρα. Ο Βενιζέλος αρέσκεται να του υπενθυμίζει ότι μπορεί να πάρει «μόνο τα μέτρα που μπορούμε να περάσουμε στη Βουλή» – υπαινιγμός που αφορά την κόπωση της συμπολίτευσης που καμιά φορά τσινάει ακόμη και για ήδη ψηφισμένες ρυθμίσεις.

Πολιτικός που έχει περάσει από τα περισσότερα πόστα, κορυφαίος συνταγματολόγος με την αντίστοιχη νομική τεχνογνωσία, ο Βενιζέλος ανταποκρίνεται πλήρως στη γαλλική τυπολογία του homme d’Etat – ελληνιστί, του ανθρώπου του Κράτους, με την έννοια ότι γνωρίζει τι θα πει να κυβερνάς. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αποτελεί πυλώνα σταθεροποίησης του ελληνικού πολιτικού σκηνικού. Τούτο δε ενώ γνωρίζει ότι στην παρούσα συγκυρία είναι το ΠΑΣΟΚ που βασικά λεηλατείται, καθώς βρίσκεται μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ…