Πανωλεθρία για Πικάσο, Τζακομέτι

Ο δημοπράτης των Κρίστις παρουσιάζει το αντικείμενο με τον αριθμό 21, ένα μεταλλικό γλυπτό του Πάμπλο Πικάσο, και περιμένει την τιμή να εκτοξευθεί σε πάνω από 26 εκατ. ευρώ. Μια άχαρη σιωπή απλώνεται στην αίθουσα. Και ουδείς κινείται για να χτυπήσει ένα από τα έργα – σταρ της βραδιάς. Το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται λίγο αργότερα. «Θύμα» αυτή τη φορά ένας πίνακας του Βασίλι Καντίνσκι που αναμενόταν να πιάσει 18,5 εκατ. ευρώ.

Τι ακριβώς συνέβη; Μόλις πριν από έξι μήνες οι Κρίστις της Νέας Υόρκης πανηγύριζαν διότι σε μια μόνο δημοπρασία είχαν καταφέρει να κάνουν τζίρο 242 εκατ. ευρώ, ποσό ρεκόρ για δημοπρασία έργων τέχνης, και η πρόεδρος του οίκου στην Ευρώπη Τζούσι Πίλκαμεν δήλωνε πως «βρισκόμαστε σε μια νέα εποχή στην αγορά της τέχνης». Εξάλλου, είναι νωπές ακόμη οι μνήμες από τις μάχες που δίνονταν μέσα στις αίθουσες των οίκων για την κατάκτηση ενός πολυπόθητου έργου, που πολλές φορές η τιμή του άγγιζε εκείνη ενός υπερπολυτελούς σκάφους.

Οι εξελίξεις όμως δεν έδειξαν να επιβεβαιώνουν τις δηλώσεις. Μόλις αυτή την εβδομάδα τα 62 έργα που προσφέρονταν προς πώληση από τη συλλογή του ελβετού συλλέκτη Γιαν Κρουζιέ δεν βρήκαν τη ζήτηση που αναμενόταν και η βραδιά έκλεισε πιάνοντας μόλις το 71% του προβλεπόμενου τζίρου, παρά το γεγονός ότι περιλαμβάνονταν δημιουργίες των Πικάσο, Τζακομέτι και Ματίς, που δεν κατάφεραν να πωληθούν.

Ανθρωποι που γνωρίζουν καλά τον χώρο εκτιμούν πως η αιτία της αποτυχίας των Κρίστις βρίσκεται στον πόλεμο που έχει με τον οίκο Σόθμπις. Για να καταφέρουν οι Κρίστις να πάρουν τα έργα της συλλογής Κρουζιέ, έδωσαν στους κληρονόμους ένα γερό οικονομικό πακέτο.

«Μερικές από τις εκτιμήσεις πιστεύω ότι ήταν κάπως υπερβολικές», λέει ο Εμανουέλ ντι Ντόνα, διευθυντής της γκαλερί Μπλέιν ντι Ντόνα που εδρεύει στη Λεωφόρο Μάντισον της Νέας Υόρκης. «Υπήρχαν έργα εξαιρετικής ποιότητας, αλλά ο οίκος ήταν υπερβολικά ενθουσιασμένος».

Αλλοι έμποροι τέχνης, ωστόσο, αποδίδουν την αποτυχία στο γεγονός ότι υπήρχε ανομοιογένεια στα προσφερόμενα έργα καθώς και στο ότι ο συλλέκτης είχε επιχειρήσει στο παρελθόν να πουλήσει ορισμένα εξ αυτών σε διάφορες φουάρ.

«Προφανώς θα θέλαμε να έχει πάει καλύτερα η βραδιά», λέει ο αντιπρόεδρος των Κρίστις και ειδικός σε θέματα ιμπρεσιονιστικής και μοντέρνας τέχνης Κόνορ Τζόρνταν.

Ηρθε λοιπόν η αρχή του τέλους για τις υψηλές τιμές; «Ζήτηση εξακολουθεί να υπάρχει», απαντά ο Εμανουέλ ντι Ντόνα, ενώ κάποιοι άλλοι μιλούν απλώς για ένα διάλειμμα, καθώς το χρήμα εξακολουθεί να βρίσκει τον παράδεισό του στην τέχνη, ειδικά σε εποχές οικονομικής κρίσης.