Η Ινδία στην κούρσα για τον Αρη

Μία από τις πιο σημαντικές, αλλά και τις πιο αμφιλεγόμενες στιγμές στην πορεία του τριακονταετούς διαστημικού της προγράμματος έζησε χθες η Ινδία. Στις 2.38 μ.μ. (11.08 π.μ. ώρα Ελλάδας), από ένα μικρό νησάκι στον κόλπο της Βεγγάλης, εκτοξεύθηκε το πρώτο ινδικό διαστημόπλοιο με προορισμό τον Αρη. Στόχος της αποστολής, συνολικού κόστους 72 εκατ. δολαρίων, είναι να συλλέξει πολύτιμες πληροφορίες για την ατμόσφαιρα και την επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη. Το ταξίδι εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου 300 ημέρες, το οποίο σημαίνει ότι το «Mangalyaan» (το διαστημόπλοιο του Αρη, στην ινδική γλώσσα χίντι) θα πρέπει να έχει φθάσει στον προορισμό του έως τα τέλη Σεπτεμβρίου του 2014. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι θα τεθεί σε τροχιά. Μέχρι σήμερα, περισσότερες από τις μισές αποστολές στον Αρη – 23 από τις 40 συνολικά – έχουν αποτύχει. Επιπλέον, καμία αποστολή δεν στέφθηκε με επιτυχία από την πρώτη προσπάθεια. Οι ινδοί αξιωματούχοι όμως είναι αισιόδοξοι. Εάν η Ινδία τα καταφέρει, θα γίνει η τέταρτη δύναμη στον κόσμο, μετά τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Ευρώπη, που κατακτά τον Κόκκινο Πλανήτη.

Για την ινδική κυβέρνηση, η αποστολή Mars Orbitrer είναι ζήτημα εθνικής υπερηφάνειας – ειδικά μετά την αποτυχία της αντίστοιχης διαστημικής αποστολής της Κίνας το 2011. Το διαστημόπλοιο «θα καταδείξει τις επιστημονικές ικανότητες της Ινδίας» και θα φέρει εις πέρας μια σειρά από δύσκολα πειράματα, όπως «η συλλογή μεθανίου από την ατμόσφαιρα του Αρη και η εξακρίβωση της προέλευσής του, εάν δηλαδή είναι βιολογική ή ζωολογική», επισημαίνει στους «Τάιμς» του Λονδίνου ο Ντεβί Πρασάντ Καρνίκ, εκπρόσωπος του Οργανισμού Διαστημικής Ερευνας της Ινδίας (ISRO), ο οποίος επιβλέπει την αποστολή. «Τα ατμοσφαιρικά συστατικά του Αρη θα αναλυθούν με φασματοσκόπιο απορρόφησης και άλλο εξειδικευμένο εξοπλισμό», προσθέτει.

ΑΝΤΙΡΡΗΣΕΙΣ. Το φιλόδοξο εγχείρημα ωστόσο δεν βρίσκει τους πάντες σύμφωνους. Την ώρα που υποστηρικτές της αποστολής αναλύουν τα επιστημονικά του οφέλη, επικριτές μιλούν για παράλογη μεγαλομανία. Υπενθυμίζουν ότι η Ινδία είναι μια χώρα όπου 700 εκατ. άνθρωποι ζουν με λιγότερα από δύο δολάρια την ημέρα και το 44% των παιδιών κάτω των 5 ετών υποφέρει από χρόνιο υποσιτισμό. «Δεν είναι αυτό το μεγαλείο της Ινδίας. Γιατί πρέπει να αντιγράφουμε τις μεγάλες δυνάμεις, έτσι απλώς για να αισθανόμαστε ότι είμαστε ένας από τους μεγάλους», τονίζει στην «Ιντιπέντεντ» ο Ασίς Νάντι από το Κέντρο Μελέτης των Αναπτυσσόμενων Κοινωνιών στο Νέο Δελχί.

Μια τέτοια προσέγγιση όμως, σχολιάζουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», είναι υπεραπλουστευτική. Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει τα οφέλη της διαστημικής τεχνολογίας; Οι δορυφόροι αποτελούν ένα πολύ σημαντικό εργαλείο στα χέρια των ινδών μετεωρολόγων προκειμένου να προβλέπουν εγκαίρως κυκλώνες και πλημμύρες που πλήττουν συχνά τη χώρα. Επιπλέον, το κόστος της ινδικής διαστημικής αποστολής δεν είναι μόνο υποπολλαπλάσιο του κόστους του αντίστοιχου προγράμματος της NASA (MAVEN), το οποίο θα ξεκινήσει τον Νοέμβριο, αλλά και πολύ χαμηλότερο άλλων σχεδίων της Ινδίας, όπως η ανέγερση του ψηλότερου αγάλματος στον κόσμο στο κρατίδιο του Γκουτζαράτ, κόστους 340 εκατομμυρίων. Η πραγματικότητα είναι ότι αυτά τα 72 εκατ. δολάρια δεν θα βγάλουν ποτέ την Ινδία από τη φτώχεια. Η ενέργεια και ο δυναμισμός που διοχετεύονται στο διαστημικό πρόγραμμα είναι πιο πιθανό να δώσουν κάποια στιγμή τη λύση.