Η Ελλάδα στη σκιά των κατασκόπων

Η Ανγκελα Μέρκελ και οι λοιποί ευρωπαίοι πολιτικοί ηγέτες που ανακαλύπτουν εν έτει 2013 ότι «μοιράζονται» – ίσως και από το 2002, σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις – τις τηλεφωνικές συνομιλίες τους με τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες έρχονται δεύτεροι.

Το ημερολόγιο έγραφε 2 Φεβρουαρίου 2006 όταν τα «ΤΑ ΝΕΑ» κυκλοφόρησαν με μια – διεθνή όπως προκύπτει σήμερα – αποκάλυψη για τη λειτουργία δικτύου παρακολούθησης του έλληνα πρωθυπουργού και άλλων προσώπων – πολιτικών και ιδιωτών.

Την ίδια ημέρα η κυβέρνηση Καραμανλή έσπευσε να παραδεχθεί ότι τελούσε εν γνώσει της υπόθεσης για ένδεκα μήνες. Ωστόσο, είχε αποφύγει οποιαδήποτε ανακοίνωση και περιορίσθηκε στην έρευνα που ανέθεσε στη Δικαιοσύνη.
Για την ακρίβεια οι υπουργοί Δημόσιας Τάξης Γιώργος Βουλγαράκης, Δικαιοσύνης Αναστάσης Παπαληγούρας και Επικρατείας Θοδωρής Ρουσόπουλος επιβεβαίωσαν πλήρως την αποκάλυψη. Παρουσίασαν μάλιστα με αυτοσχέδια σχεδιαγράμματα σε έναν πίνακα το ιστορικό της υπόθεσης, χωρίς να κατονομάσουν ευθέως τους δράστες. Απλώς υπέδειξαν ως γεωγραφικό κέντρο των υποκλοπών ένα οικοδομικό τρίγωνο στο κέντρο του οποίου βρίσκεται η αμερικανική πρεσβεία.

Οι τρεις υπουργοί είπαν απίστευτα πράγματα, αλλά απέφυγαν να αποκαλύψουν γεγονότα ακόμη πιο συνταρακτικά, με αποτέλεσμα η τότε αντιπολίτευση να προσάψει στην κυβέρνηση διάθεση συγκάλυψης.

Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν εκείνη την ημέρα, στις 10 Μαρτίου 2005 ο τότε διευθύνων σύμβουλος της Vodafone Γ. Κορωνιάς έσπευσε στο Μέγαρο Μαξίμου και – απόντος του πρωθυπουργού στο εξωτερικό – ενημέρωσε τους συνεργάτες του ότι μέσω της εταιρείας του παρακολουθούνταν από το 2004 τα τηλέφωνα του Κ. Καραμανλή και δεκάδων άλλων προσώπων, συνολικά 104.

Η παρακολούθηση είχε οργανωθεί με την παράνομη ενεργοποίηση του λογισμικού της εταιρείας που είχε χρησιμοποιηθεί για νόμιμες παρακολουθήσεις κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες που προηγήθηκαν.

ΑΠΑΓΧΟΝΙΣΜΕΝΟΣ. Στη συνέντευξη αναφέρθηκε ότι το συγκεκριμένο λογισμικό παραδόξως διεγράφη από την εταιρεία μόλις εντοπίστηκε. Αλλά δεν αναφέρθηκε ότι ακριβώς την προηγουμένη ο υπάλληλός της Κώστας Τσαλικίδης, προϊστάμενος του τμήματος σχεδιασμού δικτύου της Vodafone, βρέθηκε απαγχονισμένος στο σπίτι του στον Κολωνό. Ενδεχομένως οι υπουργοί δεν το γνώριζαν εκείνη τη στιγμή.

Αλλά και όταν υπήρξε συσχέτιση από τα μέσα ενημέρωσης και την οικογένειά του, δεν θεωρήθηκε παράλειψη η μη ενημέρωσή τους από τον Γ. Κορωνιά.

Οπως ανακοίνωσαν, από τις έρευνες που ήδη είχαν διενεργηθεί προέκυψε ότι το σύστημα λειτουργούσε με τη χρήση καρτοτηλεφώνων – «σκιές» όπως τα ονόμασαν. «Ενα από τα τηλέφωνα της λίστας υποκλοπών ανήκει στην αμερικανική πρεσβεία», συμπλήρωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Θ. Ρουσόπουλος. Ωστόσο, ποτέ δεν κατεγράφη επισήμως διάβημα διαμαρτυρίας προς τις αμερικανικές Αρχές – παρότι, έστω και ανεπισήμως, η κυβέρνηση χρέωνε ευθέως και κατηγορηματικά στους Αμερικανούς το δίκτυο των υποκλοπών.

Ως συμπέρασμα, το υπουργικό κλιμάκιο ανάφερε ότι η ενδεκάμηνη μυστική δικαστική έρευνα δεν εντόπισε τα φυσικά πρόσωπα των υποκλοπών.

ΠΟΙΟΥΣ ΕΙΧΑΝ «ΠΑΓΙΔΕΨΕΙ». Στα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν αναφερόταν ότι εκτός από τον πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή υποκλέπτονταν οι τηλεφωνικές συνομιλίες τουλάχιστον τριών υπουργών, της τότε δημάρχου Αθηναίων Ντόρας Μπακογιάννη, του επιτρόπου Σταύρου Δήμα, αστυνομικών και στελεχών της… ΕΥΠ, αλλά και απλών πολιτών.
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, υπό παρακολούθηση ήταν ο πρώην υπουργός Γιάννος Παπαντωνίου, αλλά όχι ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Γιώργος Παπανδρέου ή άλλα στελέχη.

Υπήρχαν πάντως υπόνοιες ότι η λίστα των παρακολουθούμενων ήταν μεγαλύτερη, χωρίς ωστόσο να προκύψουν στη συνέχεια συναφή στοιχεία.

Από εκείνη τη στιγμή το θέμα μπήκε στην ατζέντα της πολιτικής αντιπαράθεσης, από την οποία κατ’ ουσίαν δεν έφυγε ποτέ. Επιπροσθέτως, αυξήθηκε η πίεση για τη διερεύνηση της αυτοκτονίας Τσαλικίδη και τον συνδυασμό της με την υπόθεση των υποκλοπών. Αλλά ο πολύ γνωστός από τότε εισαγγελέας Γιάννης Διώτης που ανέλαβε την υπόθεση επανέλαβε την εκδοχή της αυτοκτονίας.

Η Ζωή Κωνσταντοπούλου, ως δικηγόρος της οικογένειας Τσαλικίδη, όμως θα το αμφισβητήσει.

ΕΝΑ ΜΥΣΤΙΚΟ 11 ΜΗΝΩΝ. Πέραν όμως των επίσημων δηλώσεων και των κομματικών αντεγκλήσεων, όλοι αναγνώριζαν ότι επρόκειτο για κατασκοπεία εις βάρος της Ελλάδας.

Η κυβέρνηση όμως το χειρίσθηκε με τρόπο που επικρίθηκε. Κράτησε μυστική την υπόθεση για ένδεκα μήνες – και ίσως δεν θα την αποκάλυπτε ποτέ χωρίς το ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ» – και στη συνέχεια δεν δέχθηκε να αναλάβει η Βουλή τη διερεύνηση με τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής και περιορίστηκε να συζητήσει το θέμα στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας.

Επίσης, η πρακτική των ερευνών είχε κενά. Π.χ., ο τότε πρόεδρος της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών Ανδρέας Λαμπρινόπουλος που διέθετε τεχνικά μέσα να φτάσει εγκαίρως στους δράστες, αγνοήθηκε. Τελικά, τον Αύγουστο του 2007 ο αρμόδιος εφέτης ανακριτής κατέληξε ότι ελλείψει στοιχείων η δικογραφία πρέπει να τεθεί στο αρχείο, όπως και έγινε στις αρχές του 2008.

Από την άλλη, η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση είχε και τους λόγους της και την επιχειρηματολογία της για τη στάση που τήρησε από τη στιγμή που πληροφορήθηκε τις υποκλοπές.

Η ουσία ήταν ότι η Διπλωματία επικράτησε της Δικαιοσύνης. Ενώ ήταν σε θέση να αποδείξει πως τις υποκλοπές έκαναν οι μυστικές υπηρεσίες των Αμερικανών μέσα από την πρεσβεία – όπως με άλλα μέσα και άλλες μεθόδους αποκαλύπτεται και σήμερα – βρέθηκε σε διλήμματα και έκανε συγκεκριμένες επιλογές.

Οπως επικαλούνται και σήμερα ορισμένοι από τους χειριστές εκείνων των επιλογών, από τη στιγμή που θα ήταν φανερό και αποδεδειγμένο ότι οι υπηρεσίες μιας χώρας υπέκλεπταν τα τηλεφωνήματα του πρωθυπουργού μιας άλλης, η ένταση στις σχέσεις τους θα ήταν αναπόφευκτη. Για εθνικούς λόγους, όπως τονίζουν, η κυβέρνηση Καραμανλή δεν είχε την ευχέρεια περαιτέρω διασάλευσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, που ήδη εμφάνιζαν ρήγματα παρά τις δύο διαδοχικές συναντήσεις του Κ. Καραμανλή με τον αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους στην Ουάσιγκτον.

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ. Ο λόγος ήταν ότι ο Κ. Καραμανλής επέμενε στη συνεργασία της χώρας με τους Ρώσους στον ενεργειακό τομέα. Πύκνωσε μάλιστα τις επαφές του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, παρά την «προειδοποιητική» αλληλογραφία συγκεκριμένου αμερικανού υφυπουργού με το Μέγαρο Μαξίμου, στην οποία το θέμα που ετίθετο ήταν: ή μεθ’ ημών ή καθ’ ημών. Οπως λένε και σημερινοί συνομιλητές του, ήθελε να κατοχυρώσει το δικαίωμα της χώρας να κάνει αυτόνομα τις επιλογές της. Η δημόσια αντιπαράθεση λόγω των υποκλοπών εκείνη τη στιγμή θα πάγωνε οριστικά τις σχέσεις Αθήνας – Ουάσιγκτον, επιμένουν και σήμερα οι τότε συνεργάτες του.