e-mail

Πουτ δε κοτ ντάουν

Κυρία Φοίβη,

Σας παρακαλώ, κάντε κάτι να γλιτώσουμε τα νεύρα μας από τους γλωσσομαθείς γράφοντες δημοσιογράφους και λαλούντες στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο, παρουσιαστές και εκφωνητές.
Τι εννοώ; Διάβαζα απόψε ένα όχι και τόσο μεγάλο άρθρο και τουλάχιστον δέκα φορές είδα γραμμένες λέξεις με ξένους χαρακτήρες και άκουσα στο ραδιόφωνο και στο «τελεβίζιον» – τουλάχιστον το γράφω ελληνικά, έτσι; – λέξεις ξένες χωρίς επεξήγηση. Και ερωτώ. Ολοι αυτοί έχουν την εντύπωση ότι όσοι διαβάζουν εφημερίδες, ακούνε ραδιόφωνο και βλέπουν τηλεόραση έχουν πάρει πτυχία από φροντιστήρια ξένων γλωσσών;
Τους πληροφορώ λοιπόν ότι υπάρχουν άνθρωποι που δεν τελείωσαν καν το Δημοτικό ή πήραν το απολυτήριό τους στον γυναικωνίτη της εκκλησίας του χωριού τους λόγω Γερμανών και δεν ξέρουν καλά καλά ελληνικά, όχι ξένα! Πώς λοιπόν να ξέρει τι εννοεί το ξένο φασούλι – συγχωρέστε μου την έκφραση – που βρέθηκε μπροστά του; Δεν χάνει έτσι την έννοια και το νόημα αυτού που διαβάζει και προσπαθεί να καταλάβει;
Εγώ τουλάχιστον το παθαίνω και παρακαλώ τους γράφοντες και λαλούντες, μετά την ξένη λέξη που χρησιμοποιούν, ας κάνουν τον κόπο να την εξηγούν για να καταλαβαίνουμε και εμείς, βρε αδελφέ, τι εννοούν. Εκτός και αν το γραπτό και ο λόγος τους απευθύνονται αποκλειστικά σε σπουδαγμένους και κακώς τα διαβάζουμε εμείς.

Επαμεινώντας Κούρτης,
Αγιος Πέτρος Λευκάδος.

Κύριε Επαμεινώντα,

Διαβάζοντας την επιστολή σας, μου ήρθε στον νου η φράση της Βασιλειάδου στη «Θεία από το Σικάγο»: «Πώς το λέτε εσείς εδώ γιατί ξεχνάω πώς το λέμε εμείς εκεί». Θέλω να πω ότι ναι μεν η χρήση ξένων εκφράσεων αποτελεί ανέκαθεν ένα χαρακτηριστικό στοιχείο του τρόπου που επικοινωνούμε (και ο οποίος  αποτυπώνει όχι τη γλωσσομάθεια αλλά το επιθεωρησιακόν της ιδιοσυγκρασίας μας), πλην όμως μη νομίζετε ότι όσοι χρησιμοποιούν ξένες λέξεις γνωρίζουν ακριβώς τι σημαίνουν. Διότι, αγαπητέ, για να κατανοήσει κάποιος εις βάθος όχι μια ξένη γλώσσα αλλά έστω και το νόημα μίας λέξης πρέπει να ξέρει πολύ καλά τα αντίστοιχα νοήματα στη δική του γλώσσα. Που σημαίνει ότι με μισά ελληνικά δεν μπορείς να μάθεις ολόκληρα αγγλικά ή γαλλικά. Συμφωνώ όμως ότι κάπου τα πράγματα ξέφυγαν. Μέχρι και ξένα επιφωνήματα έχουμε υιοθετήσει. Πού τα ξέραμε εμείς τα «ουάου!» και τα «ουπς!», βασικοί βρυχηθμοί των ξανθών μοντέλων (ως έννοια, όχι ως επάγγελμα) που συνωθούνται στις τηλεοπτικές συχνότητες…

Το ψάρι βρωμάει από παντού

Αγαπητή Φοίβη

Πηγαίνει κάποιος να αγοράσει ψάρια. «Είναι φρέσκα;», ρωτάει αφελώς τον ιχθυοπώλη. «Φρεσκότατα», απαντά εκείνος. Παίρνει ένα, το φέρνει κοντά στη μύτη του και μυρίζει την ουρά του. «Τα ψάρια, κύριε, όταν είναι χαλασμένα βρωμάνε από το κεφάλι», παρεμβαίνει ενοχλημένος ο ψαράς. «Το ξέρω», λέει ο πελάτης, «αλλά θέλω να δω αν η βρώμα έχει φθάσει μέχρι την ουρά». Το θυμήθηκα ακούγοντας πάλι τα συνήθη απίστευτα για τη λειτουργία των κρατικών υπηρεσιών και άλλα τινά, με αφορμή την υπόθεση της μικρούλας από τα Φάρσαλα. Φαίνεται λοιπόν πως στο σώμα που ονομάζουμε Δημόσια Διοίκηση, αλλά για να είμαστε ειλικρινείς και στο κοινωνικό σώμα, στην ημετέρα ελληνική πραγματικότητα γενικότερα, οι σηπτικές αλλοιώσεις (όζουσες ή μη) έχουν επεκταθεί παντού. Από το κεφάλι μέχρι την ουρά. Δυστυχώς!

Απογνών των στερητικών συνδρόμων

Νίκος Δετοράκης,
Θεσσαλονίκη

Αγαπητέ Νίκο,

Πολύ φοβάμαι ότι η σήψη και η όζουσα αλλοίωση που προκαλεί, αρχίζουν από το κεφάλι μόνο στα ψάρια. Στις κρατικές υπηρεσίες, κατά παράδοση, το κεφάλι (χωρίς να θέλω να το υπερασπιστώ) συνήθως περιορίζεται να κλείνει τη μύτη του και να προσποιείται ότι δεν αισθάνεται τη βρώμα που έρχεται από την ουρά. Θα σου πω ένα παράδειγμα. Ανθρωπος είμαι κι εγώ, στα τόσα χρόνια της δύσκολης ζωής μου ζήτησα κάποτε μια εξυπηρέτηση από κρατική υπηρεσία (επίσπευση χρόνου, για να μη φανταστείτε τίποτα φαντασμαγορικό). Το ζήτησα συγχρόνως από υποδιοικητή και κλητήρα. Ε, λοιπόν, ο κλητήρας καθάρισε σε δύο ημέρες αυτό που ο υποδιοικητής ακόμη προσπαθεί (ή τουλάχιστον έτσι μου λέει κι εγώ δεν του διαταράσσω τη μακαριότητα).

Οι Αλβανοί ξανάρχονται

Αγαπητή Φοίβη,

Το μάθατε το νέο ανέκδοτο; «Αλβανός, βουλευτής της Χρυσής Αυγής»! Απίστευτο κι όμως αληθινό… και θα συμπλήρωνα εγώ: «Λείπει ο Μάρτης απ’ τη Σαρακοστή;». «Υπάρχει τούρτα χωρίς κερασάκι;»! Τα σχόλια δικά σας…

Φιλικά,
Μάρα Σ. – Κηφισιά

Κυρία Μάρα Σ. μου,

Θεωρώ ότι η εμμονή που έχετε με τη συγκεκριμένη εθνικότητα είναι υπαρξιακή. Ισως ο θείος Ζίγκμουντ κάτι θα είχε να μας πει αλλά πού να τον βρεις τώρα… Από την άλλη, αυτός ο σκανταλιάρικος τρόπος ατάσθαλης μαθήτριας με την οποία μου την επισείετε (την εμμονή εννοώ) κάτω από τη μύτη με κάνει να υποψιαστώ ότι είναι ένα επικοινωνιακό τρικ. Οπότε, μέσα…