Διαμάχη για τα μάτια των σκύλων

Οι δύο πιο ακραίες επιστημονικές έρευνες στην Ιστορία, που αφορούν τα συναισθήματα των σκύλων προς τα αφεντικά τους, παρουσιάστηκαν με διαφορά 15 ημερών. Η πρώτη υποστηρίζει ότι είτε από άνθρωπο, είτε από ρομπότ, το σκυλί θέλει το φαγητό και τα χάδια του. Η δεύτερη υποστηρίζει ότι οι σκύλοι έχουν ανθρώπινα συναισθήματα.

Στην πρώτη έρευνα, την οποία δεν θέλησαν ούτε να διαβάσουν οι πιστοί φιλόζωοι, φάνηκε ότι τα τετράποδα που ελάχιστες πιθανότητες επιβίωσης έχουν μακριά από τον άνθρωπο θα τον θυσίαζαν για χάρη της… τεχνητής νοημοσύνης, στην περίπτωση που αυτή θα μπορούσε να τους προσφέρει μια λιχουδιά.

Σύμφωνα με όσα δημοσιεύονται στην επιστημονική επιθεώρηση «Animal Cognition», τα σκυλιά μπορούν να έχουν εξαιρετική συνεργασία με ειδικά προγραμματισμένα ρομπότ. Τι σημαίνει αυτό; Οτι όταν τα ρομπότ τούς παρέχουν ό,τι τους παρέχει ο άνθρωπος, ανταποκρίνονται ακριβώς όπως θα αντιδρούσαν με τον άνθρωπο.

Στο πλαίσιο της έρευνας οι ειδικοί παρακολούθησαν τις αντιδράσεις των σκύλων, καθώς ένα ρομπότ που βρισκόταν μέσα σε ένα δωμάτιο τους έδειχνε σε ποια κατεύθυνση βρισκόταν το κρυμμένο φαγητό. Το ρομπότ έμοιαζε με μηχάνημα γυμναστικής και φορούσε άσπρα γάντια στους βραχίονές του.

Στην πρώτη φάση του πειράματος το ρομπότ είχε προγραμματιστεί ώστε να μη συμπεριφέρεται όπως ο άνθρωπος και προσπαθούσε να επικοινωνήσει με τους σκύλους κάνοντας «μπιπ», έναν ήχο άγνωστο για τα ζώα.

Στη δεύτερη φάση, το ρομπότ έδειχνε ένα ανθρώπινο πρόσωπο στο μόνιτορ και είχε ανθρώπινη συμπεριφορά. Ο ιδιοκτήτης του σκύλου έμπαινε στο δωμάτιο και έκανε χειραψία με το ρομπότ, ενώ εκείνο έλεγε το όνομα του σκύλου με ανθρώπινη προγραμματισμένη φωνή και έδειχνε στο ζώο πού βρισκόταν το κρυμμένο φαγητό.

Οπως αποδείχθηκε, οι σκύλοι έβρισκαν με μεγαλύτερη επιτυχία το κρυμμένο φαγητό στη δεύτερη φάση, όταν επικοινωνούσαν με το ρομπότ που είχε προγραμματιστεί να μιμείται τον άνθρωπο.

Επιπλέον, τα σκυλιά συμπεριφέρονταν στο ρομπότ-άνθρωπο όπως θα συμπεριφέρονταν σε έναν φίλο του αφεντικού τους. Μύριζαν τους βραχίονες (χέρια) με τα γάντια και κοίταζαν στο μόνιτορ για να δουν το πρόσωπο του ρομπότ. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις και οι άνθρωποι προτιμούν τα ρομπότ για κατοικίδια παρά τους σκύλους ή τις γάτες. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε φέτος, ένα ζευγάρι στη Νέα Ζηλανδία ήταν πιο κοινωνικό απέναντι σε ένα ρομπότ-φώκια συγκριτικά με το κατοικίδιό του. «Το ζευγάρι μιλούσε και άγγιζε το ρομπότ περισσότερο από τον σκύλο», ανέφερε η Ελίζαμπεθ Μπρόαντεντ, καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Οκλαντ, θέλοντας να δείξει ότι υπάρχουν και κάποιοι άνθρωποι που δένονται συναισθηματικά με τις μηχανές.

«EINAI ANΘΡΩΠΟΙ». Το ίδιο ζητούμενο, αλλά το αντίθετο αποτέλεσμα, είχε η έρευνα αμερικανών ειδικών οι οποίοι κοίταξαν βαθιά στις εγκεφαλικές δομές του σκύλου για να δουν εάν υπάρχουν ομοιότητες με τις δομές του ανθρώπινου εγκεφάλου.
Χρησιμοποιώντας μαγνητικό τομογράφο, ειδικοί από το Πανεπιστήμιο του Εμορι στην Ατλάντα κατάφεραν να μάθουν όχι μόνο ότι το σκυλί έχει συναίσθημα όμοιο με του ανθρώπου, αλλά και να το προσδιορίσουν. Για την ακρίβεια, μελετώντας τα συμπεράσματα της μελέτης του, ο δρ Γκρέγκορι Μπερνς ανέφερε ότι «και τα σκυλιά είναι άνθρωποι». 
Για να καταφέρουν να έχουν σωστά αποτελέσματα, οι ειδικοί εκπαίδευσαν σκύλους να μπαίνουν ξύπνιοι στον μαγνητικό τομογράφο. 
Κανονικά τα ζώα υποβάλλονται σε αναισθησία, προκειμένου να μην κινούνται μέσα στον κλειστό κλωβό του τομογράφου. Εντούτοις, όταν τα σκυλιά κοιμούνται δεν φαίνονται στην εξέταση εγκεφαλικές λειτουργίες, όπως είναι η αντίληψη ενός γεγονότος ή το συναίσθημα.

Η χαρτογράφηση των εγκεφάλων των σκύλων έδειξε ότι όταν τα σκυλιά όταν έχουν συναισθηματικές μεταβολές υπάρχει δραστηριότητα στον κερκοφόρο πυρήνα του εγκεφάλου τους. Η εγκεφαλική αυτή δομή και σε σκυλιά και σε ανθρώπους διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό υποδοχέων δομαπίνης, κάτι που αυξάνει τη συναισθηματική αντίδραση ακόμη και σε στιγμιαία ερεθίσματα.

Για παράδειγμα, η δραστηριότητα στον κερκοφόρο πυρήνα του εγκεφάλου του σκύλου – αλλά και του ανθρώπου – αυξάνεται τη στιγμή που βλέπει (το σκυλί μυρίζει και πριν δει) το αφεντικό του ή κάποιο αγαπημένο πρόσωπο.
«Η δυνατότητα να βιώνουμε θετικά συναισθήματα, όπως είναι η αγάπη και η αφοσίωση, σημαίνει ότι τα σκυλιά έχουν επίπεδο ευαισθησίας που μπορεί να συγκριθεί με αυτό των παιδιών», αναφέρει ο Μπερνς σε άρθρο του στους «Νιου Γιορκ Τάιμς».