«Ο,τι και να κάνεις στην Ελλάδα, στο τέλος της ημέρας είσαι ξένος»

Πέρασε αρκετά χρόνια της ζωής του στο Κολωνάκι. Σε υπόγειο, αλλά στο Κολωνάκι. Σχολείο πήγε στο Μαράσλειο, όμως τα κορίτσια τον έβλεπαν και έστριβαν «να μην πουν ότι μιλάνε στον Αλβανό». Το ραντεβού μας στα Τίρανα ήταν στην εγκαταλελειμμένη πυραμίδα του Χότζα. Εκεί όπου ανεβαίνουν μόνο οι τολμηροί.

Καθόμαστε πάνω στα ερείπια του κομμουνισμού.

Μόνο αυτό παίζει να ‘χει μείνει (σ.σ.: χαμογελάει) και κάτι εργοστάσια στα προάστια.

Εσύ, βέβαια, δεν είδες τα Τίρανα να αλλάζουν, ήσουνα Ελλάδα.

Ναι, 18 χρόνια. Μάθαινα όμως τι γινόταν. Οτι χτίζανε, χτίζανε, χτίζανε και ακόμα χτίζουνε. Προσπαθούν να το φέρουνε στα ίσα του.

Και γύρισες γιατί; Οικονομικά προβλήματα;

Δούλευα σε ένα μαγαζί δύο χρόνια συνεχόμενα, το αφεντικό με είχε σαν παιδί του, αλλά κάποια στιγμή μού είπε «ξέρεις δεν μπορώ να σε κρατήσω άλλο, δεν υπάρχει δουλειά». Και είπα: πάω πίσω, κάτι θα βρω να κάνω.

Μουσικός είσαι;

Χιπ-χοπ, εδώ και εννιά χρόνια. Εχω φτιάξει ένα δικό μου στούντιο και μια δικιά μου ομάδα.

Ακούνε οι Αλβανοί χιπ-χοπ;

Εδώ όλη η νεολαία, όλα τα μικρά παιδιά θέλουν να κάνουν χιπ-χοπ. Αλλά δεν υπάρχει κάποιος να οργανώσει μια συναυλία. Πηγαίνουμε στον δήμο και ζητάμε άδεια να κάνουμε ένα λάιβ και δεν μας παίρνουν καθόλου στα σοβαρά.

Για πες μου για την Ελλάδα.

Πήγαινες σε μια πολυκατοικία, έλεγες καλησπέρα, είμαστε για το σπίτι, από πού είστε (σ.σ.: γελάει), από την Αλβανία, όχι δεν δεχόμαστε. Τελικά βρήκαμε κάποιους καλόκαρδους και μας έβαλαν σε ένα υπόγειο. Είχανε πολύ φόβο. Μας είχε βγει και το όνομα – «έρχονται οι Αλβανοί, κλέβουνε, μπαίνουν σε σπίτια». Μετά μείναμε τέσσερα χρόνια σε ένα σπιτάκι κήπου ανάμεσα σε ουρανοξύστες. Δίπλα είχε ό,τι χρειαζόταν η πολυκατοικία, παροχή ρεύματος, το πετρέλαιο, όλα αυτά. Δεν πληρώναμε πολλά λεφτά και μπορούσαμε να βάλουμε κάτι στην άκρη για ένα καλύτερο μέλλον. Εγώ πήγαινα σχολείο στο Μαράσλειο.

Καλό σχολείο!

Ναι. Τον πρώτο καιρό δεν ήξερε κανείς ότι είμαι από την Αλβανία αλλά όταν ήρθε το καλοκαίρι ρώτησαν οι καθηγητές μας πού θα πάμε διακοπές. Λέω, θα πάω στο χωριό μου, στην Αλβανία. Και εκεί το έμαθαν κανονικά όλοι. Γέλια, ουουου… Μετά δεν ήθελε κανείς να μου μιλάει, έχω ακούσει πολλά επίθετα.

Οπως;

Κωλοαλβανός – το κλασικό, σε διάφορες εκδοχές  (σ.σ.: γελάει) – κωλοαλβανέ, τράβα πίσω στη χώρα σου. Πάντως όσο περνούσαν τα χρόνια καλυτέρεψαν τα πράγματα, γιατί ήρθανε παιδιά από τη Σενεγάλη, τη Ρουμανία, ο κόσμος συνήθισε να βλέπει άτομα από άλλη εθνικότητα. Ωσπου στη Β΄ Λυκείου τα παράτησα. Επρεπε να πάω να δουλέψω γιατί δεν μπορούσα να ζητάω από τον πατέρα μου, «δώσ’ μου λεφτά», δεν βγαίναμε.

Τι στίχο γράφεις;

Και ελληνικά και αλβανικά και αγγλικά. Εχω πάρει το Proficiency, το μόνο πράγμα που κατάφερα να πάρω από το σχολείο. Εκεί στις γειτονιές μας, Παγκράτι και Βύρωνα, μας ξέρουν. Μας έχουν καλέσει σε αντιρατσιστικές συναυλίες, σε συναυλίες κατά της εργασίας των παιδιών, για τα δικαιώματα των μεταναστών, έχουμε πάρει μέρος σε όλα. Εχουμε συμπέσει και με τον Killan P. Ηταν πολύ ωραίος τύπος.

Εννοείς τον Παύλο Φύσσα;

Ναι, τον Παύλο, έχει τύχει να τον δω σε δυο-τρεις συναυλίες, περάσαμε πολύ ωραία, κι όταν έμαθα για τη δολοφονία συγκλονίστηκα. Θέλουμε – δεν θέλουμε, ήταν μια επίθεση ρατσισμού. Η μουσική του Παύλου έχει τόσο μεγάλη δύναμη που επειδή κάποιοι δεν μπορούσαν να τη σταματήσουν, το φθάσανε στα άκρα.

Και τώρα τέλος η Ελλάδα; Θα προσπαθήσεις να κάνεις καριέρα εδώ;

Είναι πολύ δύσκολο να επιστρέψω, έχουνε λήξει και τα χαρτιά μου… Αλλωστε, ό,τι και να κάνεις στην Ελλάδα, στο τέλος της ημέρας είσαι ξένος.