Ο μηχανικός που έκτισε μιαν εξέγερση

Ο πολιτικός μηχανικός από την Ιερισσό Χαλκιδικής βρέθηκε στην πρώτη γραμμή αντιδράσεων της τοπικής κοινωνίας για την επένδυση στα μεταλλεία χρυσού. Την τελευταία εβδομάδα κατηγορήθηκε σαν αρχηγός εγκληματικής οργάνωσης λόγω των συχνών επεισοδίων στις Σκουριές, γεγονός που έδωσε νέα ώθηση στα τοπικά πάθη

Η παρουσίαση του προγράμματος «Σκουριές Μεταλλεία Χρυσού-Χαλκού» από την αντιπροσωπεία της TVX στους κατοίκους της Ιερισσού σε αίθουσα του δημαρχείου είναι σε πλήρη εξέλιξη. Το προσωπικό της πολυεθνικής εύλογα επικεντρώνεται στα οφέλη που θα αποκόμιζε η τοπική κοινωνία και επιχειρεί να κατακτήσει συμπάθεια και θετικές απόψεις για την επένδυση.

Το ακροατήριο είναι εξοικειωμένο με το ζήτημα των μεταλλευτικών και η απροθυμία για διευκρινιστικές ερωτήσεις εκλαμβάνεται ως σιωπηρή αποδοχή των σχεδίων. Τη μονοτονία της παρουσίασης σπάει ο Τόλης Παπαγεωργίου 74 χρόνων σήμερα, που είχε θέση κοντά στους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Θρυλείται ότι ο Παπαγεωργίου δέχθηκε κλωτσιά στο καλάμι προτού καν υποβάλει την πρώτη ερώτηση, αλλά δεν παίρνουμε όρκο. Δεν διασταυρώσαμε το περιστατικό με τον φυσικό αυτουργό του λακτίσματος με στόχο τη νουθεσία.

Το απολύτως βέβαιο είναι ότι ο έμπειρος πολιτικός μηχανικός υπέβαλε ουσιαστικές ερωτήσεις, δεν καλύφθηκε από τις απαντήσεις και την επομένη άρχισε να συγκροτεί μέτωπο κατά της επένδυσης. Ρόλο ηγέτη στις κινητοποιήσεις – που ωστόσο παίρνουν ακραία μορφή, ορισμένες φορές – είχε αναλάβει ο Παπαγεωργίου, ο οποίος αποφάσισε να αφιερωθεί στον αγώνα εγκαταλείποντας πολύ επιτυχημένες δραστηριότητες στη Θεσσαλονίκη.

ΠΡΩΙΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΣΤΗΣ. Γεννημένος στην Ιερισσό την 1η Απριλίου 1939 ο Τόλης Παπαγεωργίου γνώρισε από πιτσιρικάς σχεδόν όλη την Ελλάδα, λόγω της επαγγελματικής ενασχόλησης του πατέρα του. Φάρσαλα, Καρδίτσα, Βόλος, Καλάβρυτα, Νάξος ήταν κάποιες από τις έδρες της οικογένειας του γραμματέα Ειρηνοδικείου Μιχάλη Παπαγεωργίου. Εκείνη την εποχή ο γιος του Απόστολος ανέπτυσσε έντονη εξωστρέφεια δημιουργώντας παρέες, παρά τις συνεχείς μετακομίσεις.

Ανεξακρίβωτο με ποια αιτία ή αφορμή ονειρευόταν τον εαυτό του πολιτικό μηχανικό. Στην εφηβεία αναδεικνύεται το στοιχείο του ηγέτη και του πολύ επιμελούς μαθητή. Ο έφηβος Τόλης Παπαγεωργίου δηλώνει ευρωπαϊστής. Βραβεύεται η έκθεσή του με θέμα «Ευρωπαϊκή ιδέα», στο πλαίσιο πανελλήνιου διαγωνισμού μεταξύ τελειοφοίτων γυμνασίων της Ευρωπαϊκής Λέσχης. «Η ένταξη της Ελλάδας θα ανέβαζε τη χώρα μας σε κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό επίπεδο», ήταν το «διά ταύτα» της έκθεσης.

Η εισαγωγή στο Πολυτεχνείο επιτυγχάνεται με βαθμούς κοντά στο άριστα και η απόφαση για τη σχολή της Θεσσαλονίκης, όπου ήδη σπούδαζε ο αδελφός του Γιάννης, είναι αναγκαστική για οικονομικούς λόγους. Στα φοιτητικά χρόνια του επιβεβαιώνονται τα ηγετικά χαρακτηριστικά του, αναδεικνύονται ίχνη διεκδικητή και ανακαλύπτονται χόμπι και νέες δραστηριότητες.

Οι συμφοιτητές του θα τον εκλέξουν στους φοιτητικούς συλλόγους και εκείνος θα πληρώσει την έντονη απαίτηση για στέγαση της σχολής με κλήση ενώπιον του Πειθαρχικού Συμβουλίου του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου.

Σημείο αναφοράς των συναναστροφών του, η ικανότητά του στην κιθάρα. Φοιτητικός ήταν ο έρωτας με την πρώην σύζυγό του και νυν φίλη του, Μαρία Τσίτσα. Τα φοιτητικά καλοκαίρια είχαν διακοπές με… μεροκάματα προκειμένου να συγκεντρωθούν χρήματα για τις ανάγκες του χειμώνα.

Η επαγγελματική του ζωή ήταν κοινή με του αδελφού του. Η εταιρεία τους διέπρεψε με κατασκευές στην περιοχή της παραλίας Αρετσούς και στις οδούς Ανθέων και Θεμιστοκλή Σοφούλη. Ο περιορισμένων οικονομικών δυνατοτήτων φοιτητής αποκτά χαρακτηριστικά μεγαλοαστού και ανακαλύπτει τα χόμπι των αγώνων ράλι και ιστιοπλοΐας ανοιχτής θαλάσσης. Ο Τόλης Παπαγεωργίου καθίσταται κάτοχος μεγάλου ιστιοφόρου, παρακολουθεί συναυλίες, παίζει κιθάρα, γίνεται πατέρας δύο κοριτσιών και απολαμβάνει τη ζωή του. Απολαυστικές ήταν και οι θερινές επισκέψεις στην Ιερισσό για παραθέριση και γλέντια με τους φίλους συγχωριανούς. (Λεπτομέρεια με σημασία: στα περισσότερα χρόνια της ώριμης ζωής του ψήφιζε… Νέα Δημοκρατία.)

Η μεγάλη αλλαγή συντελείται τον Οκτώβριο του 1997 στην ενημερωτική συνάντηση της ΤVΧ με την τοπική κοινωνία. Ο Τόλης Παπαγεωργίου θυμάται τον διάλογο: «…Ρώτησα: “Eσείς θα εξορύξετε μόνο ένα εκατομμύριο τόνους χαλκό και γύρω στους 300 τόνους χρυσό. Ολο το υπόλοιπο μετάλλευμα πού θα το βάλετε;”. H απάντηση ήταν: “Ολα αυτά προβλέπονται”. Εγώ του είπα: “Σε μας θέλω να πείτε πού θα το βάλετε;”. Kαι μου απάντησαν: “Δεν είμαστε υποχρεωμένοι να σας πούμε”. Ρώτησα ακόμη: “Αν οι κάτοικοι δεν θελήσουν να γίνει αυτή η επένδυση, εσείς τι θα κάνετε;”. Μας είπαν: “H κυβέρνηση κι εμείς το αποφασίσαμε και θα γίνει, θέλετε – δεν θέλετε”». Η ενημερωτική συνάντηση ολοκληρώθηκε άδοξα λόγω των ενοχλητικών ερωτήσεων και των ανεπαρκών απαντήσεων.

Αμέσως συστήθηκε Επιτροπή Αγώνα από τον… περίεργο πολιτικό μηχανικό και σχηματίστηκε μέτωπο με τις γειτονικές κοινότητες. Παράλληλα ο Τόλης Παπαγεωργίου αποφασίζει να εγκαταλείψει τις απολαύσεις του αστικού κέντρου για να μετακομίσει στη γενέθλια γη. Θεωρούσε εύκολο να βγει στον δρόμο για να κηρύξει προσκλητήριο με διαμαρτυρόμενους.

Πάντως, αρχικά οι συγχωριανοί του τον αντιμετώπισαν με δυσπιστία. Κίνηση ουσίας και τακτικής ήταν η ίδρυση του Παρατηρητηρίου Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων. Το δύσκολο ήταν η αντιπαράθεση με επιστημονικά επιχειρήματα. Ως πολιτικός μηχανικός είχε καλλιεργήσει το πεδίο για να δεχθεί τις εξειδικευμένες γνώσεις για το ζήτημα. Στο πλευρό του και η σύντροφός του Μαρία Καδόγλου. Οι αποταμιεύσεις του επέτρεψαν να γυρίσει τον κόσμο για να παρακολουθήσει σεμινάρια και ημερίδες σχετικά με το θέμα. Επέστρεφε πλήρης πληροφοριών και επιχειρημάτων.

«ΑΡΧΗΓΟΣ». Οι σοβαρές αποφάσεις όμως έχουν και το κόστος τους. Ηδη, έχει καθήσει 124 φορές στο εδώλιο του κατηγορουμένου για συμμετοχή σε επεισόδια και άλλες κατηγορίες, ενώ πλέον σχηματίζεται και δικογραφία από την Ασφάλεια Θεσσαλονίκης για εγκληματική οργάνωση με τον Παπαγεωργίου «αρχηγό»!

Τη Δευτέρα αφέθηκε ελεύθερος καθώς κρίθηκε από το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Πολυγύρου ότι δεν είναι ύποπτος είτε να διαφύγει είτε να διαπράξει εν νέου αδίκημα. Οντας στην «πρώτη γραμμή», ίσως δυσκολεύεται να διακρίνει τα όρια της νόμιμης άμυνας από την αξιόποινη επίθεση. Τα δακρυγόνα που πέφτουν στα βουνά της Χαλκιδικής προκαλούν προβλήματα στην όραση. Εν μέσω πλήθους και ΜΑΤ οι αντιδράσεις είναι απρόβλεπτες, ενώ πολλές φορές οι αντιδράσεις των κατοίκων της Ιερισσού είναι ακραίες.