Ζορζ Σιμενόν: Ο επιθεωρητής Μεγκρέ παρέα με… κροταλίες

Ο διάσημος βέλγος συγγραφέας έγραψε σε συνέχειες το 1946 για λογαριασμό της «Φρανς Σουάρ» ένα δικό του οδοιπορικό με αυτοκίνητο στις ΗΠΑ, που τώρα κυκλοφόρησε σε βιβλίο. Διήνυσε 5.000 χιλιόμετρα παρέα με τη σύζυγο, τον γιο και την… ερωμένη του. Και εντυπωσιάστηκε από την παραοικονομία, αλλά και από τον καταιγισμό των ραδιοφωνικών διαφημίσεων

Κοιμάται σε ένα τροχόσπιτο. Παρατηρεί με θαυμασμό τις μεζονέτες και το άψογα κουρεμένο γκαζόν. Τρώει χοτ ντογκ σε ένα ντράιβ ιν και κρύβεται σε ένα καταφύγιο για να γλιτώσει από έναν τυφώνα. Σε ένα σημειωματάριο καταγράφει με λεπτομέρειες τα πάντα: τοποθεσίες, ονόματα, εντυπώσεις. Και το ιδιαίτερο αυτό ημερολόγιό του δημοσιεύεται σε δέκα συνέχειες από τη γαλλική εφημερίδα «Φρανς Σουάρ».

Πίσω από τις λέξεις βρίσκεται ο Ζορζ Σιμενόν, ένας από τους σημαντικότερους και πιο παραγωγικούς ευρωπαίους συγγραφείς του 20ού αιώνα. Ο άνθρωπος που «δραπέτευσε» από τη μεταπολεμική Ευρώπη κυνηγώντας τη δική του χίμαιρα, όπως εκείνος αντιμετώπιζε την Αμερική. Στον Νέο Κόσμο γυρεύει την ελευθερία· ξεκινά με απόλυτα θετική διάθεση και αισθάνεται να έχει απεριόριστη εμπιστοσύνη στο μέλλον.

Ο «πατέρας» του επιθεωρητή Μεγκρέ είναι αποφασισμένος να συναντήσει τον συνηθισμένο άνθρωπο. Και η στιγμή που επιλέγει να ταξιδέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι η πλέον σωστή. Η άγνωστη γη θα αποτελέσει τον καμβά για το τελευταίο μεγάλο ρεπορτάζ του συγγραφέα που πριν αναδειχθεί σε διακεκριμένο λογοτέχνη είχε δοκιμάσει την τύχη του ως βοηθός ζαχαροπλάστη και ως ρεπόρτερ σε εφημερίδα. Και θα ρίξει την αυλαία με μια σειρά ανάλογων κειμένων, με πρώτο τις εντυπώσεις από τα ταξίδια του επί έξι μήνες στα ποτάμια της Γαλλίας. Μόνο που αυτή τη φορά δεν θα βρίσκεται εν πλω, πάνω σε μία βάρκα, αλλά θα πρέπει να διανύσει 5.000 χλμ. με μία Σεβρολέτ.

Ολα ξεκινούν για τον Ζορζ Σιμενόν στα μέσα Σεπτεμβρίου του 1946, σχεδόν έναν χρόνο μετά το πρώτο του ταξίδι στη Νέα Υόρκη, τον Οκτώβριο του 1945. Εναν μήνα αργότερα μετακομίζει στον Καναδά και τον επόμενο Σεπτέμβριο είναι έτοιμος να φορτώσει στην παλιά Σεβρολέτ τα υπάρχοντά του, τη σύζυγό του Τιζί και τον επτάχρονο γιο τους Μαρκ.

Ενα αυτοκίνητο όμως δεν θα αποδειχθεί αρκετό, καθώς το συγκεκριμένο ταξίδι δεν εξελίσσεται σε αυστηρά οικογενειακή υπόθεση, αφού τον συγγραφέα και τη σύζυγό του ακολουθεί και η Ντενίζ Ουιμέ, η νεαρά γραμματέας που είχε γνωρίσει ο Σιμενόν στη Νέα Υόρκη έναν χρόνο πριν και την οποία θα παντρευτεί το 1950, καθώς θα αποκτήσει μαζί της έναν γιο, τον Τζον.

Το παράξενο αυτό ερωτικό τρίγωνο δεν πτοείται. Ξεκινά για να κατακτήσει τη γη της ελευθερίας, όπως αναφέρει και σε εκτενές άρθρο της η κυριακάτικη έκδοση της ιταλικής «Ρεπούμπλικα» με αφορμή την πρόσφατη κυκλοφορία του ημερολογίου του Ζορζ Σιμενόν εν συνόλω στα γαλλικά, υπό τον τίτλο «Des phoques aux cocotiers et aux serpents a sonnette: l’ Amerique en auto» («Από τις φώκιες στους κοκκοφοίνικες και στους κροταλίες: η Αμερική με αυτοκίνητο»).

«Είναι πάνω από ένας χρόνος που έχω φτάσει στην Αμερική. Και από την αρχή της παραμονής μου η “Φρανς Σουάρ” έχει δημοσιεύσει αρκετά άρθρα μου στα οποία συνοψίζω τις εντυπώσεις μου. Δεν ήμουν ο πρώτος που διηγούνταν τη δική του “ανακάλυψη της Αμερικής” καθώς πριν από εμένα το είχαν πράξει άλλοι: δημοσιογράφοι, συγγραφείς, καθηγητές, που έκαναν το ίδιο ταξίδι, συνάντησαν τους ίδιους ανθρώπους, έφαγαν στο ίδιο τραπέζι, στο ίδιο εστιατόριο», γράφει.

«Ετσι, σήμερα αποφάσισα να σταματήσω να εκθέτω τις εντυπώσεις μου, να καταθέτω τις απόψεις μου, να επεξεργάζομαι ιδέες λίγο ή πολύ οριστικές για την Αμερική και τους Αμερικανούς. Δεν ξέρω αν θα αντιδράσετε όπως εγώ. Κάθε φορά όμως που διαβάζω μία μελέτη για μια χώρα που δεν γνωρίζω, λέω: Ολα είναι πολύ ενδιαφέροντα. Αλλά πώς είναι το χολ, η κουζίνα, η τραπεζαρία; Τι τρώει ο κόσμος για πρωινό; Πώς είναι το τραμ που τους πάει στη δουλειά; Ισως αυτό να είναι λίγο αφελές, αλλά τις περισσότερες φορές μου λείπουν αυτές οι μικρές καθημερινές λεπτομέρειες για να μπορέσω να φανταστώ πώς ζουν οι άνθρωποι. Πόσα κερδίζουν; Πόσο πληρώνουν ένα κιλό πατάτες ή ένα ποτήρι μπίρας;

Τώρα, ύστερα από έναν χρόνο διαμονής στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά, είχα την ευκαιρία να διασχίσω με το αυτοκίνητο και κάνοντας μικρές στάσεις τις Ηνωμένες Πολιτείες από τον Βορρά έως το Νότο.
Περίπου 3.000 μίλια, δηλαδή πάνω από 5.000 χιλιόμετρα.

Ξεκίνησα από ψηλά, από τη γη με τις φώκιες, από το Μάιν, όπου το έδαφος είναι καλυμμένο με χιόνι πέντε μήνες τον χρόνο, και έφτασα έως τη σχεδόν τροπική Φλόριδα, όπου οι κοκκοφοίνικες κρέμονται γύρω από το σπίτι μου ενώ γράφω αυτές τις γραμμές, και όπου ίσως στον κήπο να βρίσκονται και κροταλίες. Είναι ένα ταξίδι κοινότοπο αυτό που έκανα. Και πάνω από όλα αυτό είναι που θα ήθελα να διηγηθώ, ημέρα προς ημέρα, χωρίς λογοτεχνικό ύφος, με μεγάλη απλότητα. Για πρώτη φορά στη ζωή μου, επίσης, ήμουν υποχρεωμένος να κρατώ σημειώσεις, συμπεριλαμβανομένης της τιμής της βενζίνης, του πρωινού ή ενός δωματίου. Και τόσο το χειρότερο αν υπάρχουν περίεργες λεπτομέρειες. Είναι εκείνες που θα ήθελα να γνωρίζω αν δεν είχα έρθει ποτέ εδώ»…