Γιατί η Τεχεράνη θυμήθηκε τον ιμάμη Χασάν του 7ου αιώνα

Οι συνεχείς αναφορές της ιρανικής κυβέρνησης σε έναν σιίτη ιμάμη του 7ου αιώνα ίσως αποτελούν την πιο ισχυρή ένδειξη μέχρι τώρα ότι η Τεχεράνη αντιμετωπίζει ιδιαίτερα σοβαρά τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Ο ιμάμης Χασάν, εγγονός του Μωάμεθ και ο δεύτερος από τους 12 σιίτες ιμάμηδες, είναι διάσημος για τη διαπραγμάτευση ειρηνευτικής συμφωνίας με εκείνους που αντιτίθεντο στην αρχή ότι μόνο οι απόγονοι του Μωάμεθ μπορούν να κυβερνούν μουσουλμάνους. Στα σιιτικά κείμενα οι δράσεις του αναφέρονται ως συμβιβαστική λύση για το ευρύτερο καλό της θρησκείας και όχι ως ήττα.

Οταν ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, έκανε λόγο πριν από λίγες ημέρες για «ηρωική ευλυγισία» όσον αφορά τις συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, αναφερόταν εμμέσως στον τίτλο ενός θρησκευτικού κειμένου για τον ιμάμη Χασάν που μετέφρασε ο ίδιος πριν από δεκαετίες: «Η ειρήνη του ιμάμη Χασάν – η πιο δοξασμένη και ηρωική ευλυγισία στην Ιστορία». Η φράση αυτή δημιούργησε ελπίδες σε όλο τον κόσμο μιας πιθανής πυρηνικής συμφωνίας, αν και ο αγιατολάχ πρόσθεσε ότι οποιαδήποτε ευελιξία αποτελεί απλώς μια τακτική για να ξεπεραστεί μια δύσκολη περίοδος και να αποφευχθεί η επιβολή και άλλων σκληρών οικονομικών κυρώσεων. Εκτοτε το όνομα του ιμάμη άρχισε να εμφανίζεται όλο και πιο συχνά σε ομιλίες και άρθρα εφημερίδων, μια κίνηση που θέλει να δείξει ότι οι ιδέες του περί συμβιβασμού μπροστά σε σκληρές συγκρούσεις έχουν υιοθετηθεί στα ανώτατα κλιμάκια της ιρανικής κυβέρνησης.

Δεν είναι όλοι, βέβαια, σίγουροι ότι είναι δυνατόν να επιτευχθεί συμφωνία με τις ΗΠΑ, όμως ο πρώην πρόεδρος της χώρας Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί δεν σταματά να επαναλαμβάνει τη δημόσια έκκλησή του για αυτή την κατεύθυνση. Η υποστήριξη του Ραφσαντζανί ήταν κρίσιμη για την εκλογή στην προεδρία του Χασάν Ροχανί. «Ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τις ΗΠΑ, δηλαδή ούτε έχουμε συνομιλίες μαζί τους ούτε διπλωματικές σχέσεις, δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο», δήλωσε στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο πρώην πρόεδρος. «Θα πρέπει να μιλάμε με αυτούς όμως μιλάμε με την Ευρώπη και την Κίνα. Το να συνομιλήσεις δεν σημαίνει ότι παραδίδεσαι».

Εάν οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις με τη Δύση αποτύχουν οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν θα πάρουν το πάνω χέρι. Σε μια τέτοια περίπτωση η Τεχεράνη θα αρχίσει μάλλον να προωθεί έναν άλλον ιμάμη, τον Χουσεΐν, τον τρίτο ιμάμη, αδελφό του Χασάν, γνωστό για τη λυσσώδη μάχη του μέχρι τέλους. Ηταν ο ιμάμης που ανέφερε πιο συχνά από όλους η ιρανική ηγεσία τη δεκαετία του ’80…