Παίζουν μπάλα με χλαμύδες και… εντελβάις

«Ελλάδα – Αυστρία: Ισοπαλία!». Ακούγεται σαν αποτέλεσμα αγώνα ποδοσφαίρου. Καμία σχέση. Ο τίτλος ανήκει στην παράσταση που ανεβαίνει στις 2 Οκτωβρίου από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος σε συνεργασία με το Σαουσπιλχάους του Γκρατς, μία από τις σημαντικότερες θεατρικές σκηνές της Αυστρίας.

Αυτό είναι το «κόλπο», λοιπόν. Δύο χώρες, δύο θέατρα που δούλεψαν από κοινού, σε μια διεθνή συμπαραγωγή, με αποτέλεσμα μια δίγλωσση παράσταση. Αν και ο τίτλος αναφέρεται σε δύο χώρες, στην ουσία οι «παίκτες» είναι τρεις, καθώς στο παιχνίδι μπαίνει και η Γερμανία.

Ελληνικά, αυστριακά και γερμανικά είναι τα εργαλεία  που έχουν τέσσερις ηθοποιοί, οι οποίοι προσπαθούν να συνεννοηθούν πάνω στη σκηνή. Από τη μια είναι οι Αυστριακοί, Σίμον Κέζερ και Ματίς Ονερ, και από την άλλη οι Ελληνες, Λίλα Βλαχοπούλου και Μαριάννα Παπασάββα. Μιλούν για τα στερεότυπα και τα εθνικά κλισέ που δημιουργούνται και εμποδίζουν την επικοινωνία μεταξύ των λαών. Και η παρουσία του ελληνογερμανού σκηνοθέτη Σαράντου Ζερβουλάκου, ο οποίος έχει δουλέψει και στις τρεις χώρες, διασφαλίζει το παιχνίδι ανάμεσα σε αυτές.

«Προσεγγίσαμε το θέμα των στερεοτύπων», είπε στα «ΝΕΑ» η Αμαλία Κοντογιάννη, η οποία συνέβαλε στην έρευνα και στη δραματουργική επεξεργασία των κειμένων. «Μελετήσαμε την επικαιρότητα, είδαμε τους τίτλους των ειδήσεων, πώς αντιμετωπίζεται το θέμα της ευρωπαϊκής κρίσης στη Γερμανία, στην Ελλάδα, στην Αυστρία, ή το θέμα της ελληνικής κρίσης και το πώς αντιμετωπίζεται η Γερμανία από τον ελληνικό Τύπο. Ταυτόχρονα πήγαμε και αρκετά πίσω, σε ενδιάμεσα στάδια, π.χ. στην εικόνα που δημιουργήθηκε γύρω στη δεκαετία του 1970, όταν η Ελλάδα χόρευε τον “Ζορμπά”, τότε που άρχισαν τα πρώτα τουριστικά ρεύματα στη χώρα. Ακόμα και στην αρχαιολατρία των γερμανών κλασικιστών, όπως του Γκαίτε, αλλά και σε κείμενα ξένων περιηγητών στην Ελλάδα ως νεοσύστατου κράτους».

Τα κείμενα δίνονται με μικρές επεξηγήσεις στα αγγλικά. Είναι ένα στοίχημα που τελικά κερδίζεται, γιατί είναι τόσο προφανές το τι παίζεται, τι διακυβεύεται πάνω στη σκηνή, που ακόμα και ο θεατές που δεν μιλούν γερμανικά καταλαβαίνουν απόλυτα.

Τελικά, όμως, ποιος θα αναδειχθεί νικητής; Το ερώτημα είναι ρητορικό, αλλά ταυτόχρονα είναι και αυτό που κινητοποιεί την παράσταση, αυτό το σκηνικό παιχνίδι και το παιχνίδι των απόψεων και των «αλληλοκατηγοριών» που εξαπολύονται από τον έναν λαό προς τον άλλο.