Aξιωματικός της ευρωπαϊκής αποστολής επιβολής του νόμου νεκρός από πυρά αγνώστων στο Κόσοβο

Σοβαρό πλήγμα για την ΕΕ αλλά κυρίως για το Κόσοβο και τη διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεών του με τη Σερβία συνιστά η χθεσινή ένοπλη επίθεση εναντίον μελών της ευρωπαϊκής αποστολής επιβολής του νόμου (Eulex). Η επίθεση κοντά στην πόλη Ζβέτσαν στο Βόρειο Κόσοβο, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να πέσει νεκρός 35χρονος λιθουανός αξιωματικός, απειλεί την ούτως ή άλλως εύθραυστη σταθερότητα στα Βαλκάνια λίγες μόλις ημέρες αφότου άνοιξαν τα σύνορα Κοσόβου – ΠΓΔΜ έπειτα από πολυήμερο «εμπορικό πόλεμο».

Το επεισόδιο, σύμφωνα με το σερβικό πρακτορείο ειδήσεων Tanjug, συνέβη στον δρόμο που συνδέει τη Μιτρόβιτσα με τη διάβαση Γιάρινιε. Εκεί, στις 7.30 π.μ. (τοπική ώρα) άγνωστοι πυροβόλησαν δύο οχήματα της Eulex, στα οποία επέβαιναν έξι μέλη της αποστολής που μετέβαιναν στην πύλη 1 για την αλλαγή βάρδιας. Το θύμα διακομίστηκε στο νοσοκομείο της διχοτομημένης Μιτρόβιτσα, όπου έπειτα από άκαρπη προσπάθεια ανάνηψης διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Η επίθεση την οποία καταδίκασαν τόσο η ΕΕ όσο και οι  ηγεσίες της Σερβίας και του Κοσόβου, έγινε λίγες εβδομάδες πριν από τις δημοτικές εκλογές, οι οποίες θα διενεργηθούν στις 3 Νοεμβρίου στο Κόσοβο, στο πλαίσιο εφαρμογής της συμφωνίας εξομάλυνσης που υπογράφτηκε στις Βρυξέλλες τον Απρίλιο∙ μία συμφωνία η οποία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον μικρό θύλακο των Σέρβων στον Βορρά, όπου σημειώθηκε και η χθεσινή επίθεση. Οι Σέρβοι του Κοσόβου απορρίπτουν την πρόσφατη συμφωνία Βελιγραδίου – Πρίστινας, η οποία προβλέπει την ενσωμάτωσή τους στο κράτος του Κοσόβου υπό καθεστώς σχετικής αυτονομίας.

«Δεν είναι ένα συνηθισμένο έγκλημα», επισημαίνει ο Αγκρον Μπαϊράμι, πολιτικός αναλυτής του Κοσόβου. «Το περιστατικό», προσθέτει, «σχετίζεται με τις διαπραγματεύσεις», οι οποίες συνεχίζονται μεταξύ Πρίστινας και Βελιγραδίου υπό την αιγίδα της ΕΕ. Η μειονότητα των Σέρβων – περίπου 40.000 άνθρωποι – που ζει στο Βόρειο Κόσοβο αρνείται να αναγνωρίσει της εξουσία της Πρίστινας μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας – είχε μποϊκοτάρει επίσης τις δημοτικές εκλογές του 2010. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί ήταν οι Σέρβοι οι οποίοι καταχωρίστηκαν στις εκλογικές λίστες έως τις 4 Σεπτεμβρίου, την προθεσμία για να παρουσιαστούν στις κάλπες. Η Σερβία, η οποία ελπίζει να αρχίσει σύντομα τις ενταξιακές της διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, καταβάλλει κάθε προσπάθεια για την ομαλή διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών και ενθαρρύνει τη συμμετοχή των Σέρβων του Κοσόβου.

ΕΜΠΟΡΙΚΗ… ΕΙΡΗΝΗ. Στο μεταξύ, μόλις τα μεσάνυχτα της περασμένης Κυριακής έλαβε τέλος η εμπορική διαμάχη, με δυνάμει ολέθριες πολιτικές προεκτάσεις, ανάμεσα στο Κόσοβο και την ΠΓΔΜ. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, το Κόσοβο επέβαλε εμπάργκο στις εισαγωγές προϊόντων από την ΠΓΔΜ, εξαιτίας της απόφασης της κυβέρνησης στα Σκόπια να επιβάλει περιορισμούς στις εισαγωγές αλεύρων από τις χώρες της CEFTA (Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Κεντρικής Ευρώπης). Η ΠΓΔΜ, από την πλευρά της, απάντησε με την επιβολή τέλους για τους πολίτες και τα οχήματα του Κοσόβου που εισέρχονταν σε αυτήν, ενώ μεταφορείς από την ΠΓΔΜ είχαν αποκλείσει με τα φορτηγά τους τη συνοριακή διάβαση Μπλάτσε εις ένδειξη διαμαρτυρίας για το εμπάργκο που επέβαλε το Κόσοβο. Η διέλευση των συνόρων γινόταν μόνο πεζή έως την Κυριακή, οπότε άνοιξαν τα σύνορα, αφού η μεν ΠΓΔΜ προχώρησε στην άρση των περιορισμών για τις εισαγωγές αλεύρων και το Κόσοβο ήρε το εμπάργκο στις εισαγωγές προϊόντων από την ΠΓΔΜ.

Να τηρηθούν οι συμφωνίες
Καλώ όλες τις πλευρές να διπλασιάσουν τις προσπάθειες στην εφαρμογή των συμφωνιών που έχουν επιτευχθεί, να εξομαλύνουν τις σχέσεις και να βελτιώσουν τη ζωή των ανθρώπων στο Βόρειο Κόσοβο Κάθριν Αστον, επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας