«Πού είναι το “Canto General;”», αναρωτιόταν κάποιος

Η αλήθεια είναι πως το εκτεταμένο έργο του Μίκη δεν χωράει εύκολα σε δυόμισι ώρες. Μοιραία ο δημιουργός που θα αναμετρηθεί μαζί του οφείλει να επιλέξει. Και το ίδιο ισχύει με τον συναρπαστικό και περιπετειώδη βίο του, που ταυτίζεται σχεδόν με όλα τα σύγχρονα κοινωνικοπολιτικά γεγονότα της Ελλάδας. Ετσι, αν κάτι μένει από την παράσταση «Ποιος τη ζωή μου…» είναι η δύναμη των γνωστών τραγουδιών που παραμένουν τόσο οικεία στα αυτιά μας. Ελειπε όμως κάτι – εκτός από ένα μεγάλο κομμάτι της δεξαμενής των έργων του δημιουργού. Κι αυτό ήταν η απόφαση του σκηνοθέτη Θέμη Μουμουλίδη αν θα ακολουθούσε μια γραμμική ή μια κυκλική αφήγηση στη ρέουσα συνθήκη. Επίσης το νήμα κοβόταν απότομα στην περίοδο της δικτατορίας και στη φυλάκιση του Μίκη στον Ωρωπό ενώ το συρτάκι του Ζορμπά από το σύνολο του θιάσου είχε μια τουριστική χροιά που δεν συνέβαλε στο όλο εγχείρημα. Το δέσιμο με το σήμερα έλειπε. Και το έργο του Μίκη μετά το 1970 που επίσης παραμένει άκαυτο (θυμηθείτε τον «Διόνυσο», το «Ραντάρ», την «Ερημιά»).

«Σαν καρτούν μιλάει», παρατήρησε μια κυρία πίσω μου, όχι τόσο ξινή, και με το λαϊκό ένστικτο του μέσου θεατή. Η αναφορά ήταν στον Αρη Λεμπεσόπουλο που υποδυόταν τον μουσικοσυνθέτη με πυκνό άφρο γκρι μαλλί και με μια εκφορά λόγου που προκαλούσε σκεπτικισμό. «Πού είναι το «Canto General;», αναρωτιόταν ένας άλλος κύριος για το εμβληματικό έργο του Μίκη, το οποίο δεν είχε επίσης συμπεριληφθεί – έστω αποσπασματικά – στην παράσταση. Κι αν παρακάμψεις τον λυρισμό που διέτρεχε τα «διδακτικά» λόγια των ηθοποιών – τα κείμενα έμοιαζαν ανεπεξέργαστα και ας ήταν από αυτούσιες αφηγήσεις του Μίκη – αυτό που έμεινε ήταν η παρουσία και οι ερμηνείες των τραγουδιστών (σημειώστε εδώ τη Γιώτα Νέγκα και τον Κώστα Μακεδόνα που στάθηκαν ψηλά, την καλή Αννα Λινάρδου σε αντίθεση με τον Κώστα Θωμαΐδη) και βέβαια την ίδια τη δύναμη των τραγουδιών (σημειώστε εδώ τη διασκευή του «Σφαγείου») που παραμένουν χαραγμένα στο συλλογικό μας πολιτιστικό DNA. Ομως είπαμε, δεν παρακολουθήσαμε συναυλία αλλά παράσταση. Και το στοίχημα για την τελευταία μάλλον χάθηκε.