Το 1999 πήρε στα χέρια του το πτυχίο από το Οικονομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εναν χρόνο μετά, στα 22 του χρόνια, αποφάσισε να επιστρέψει στην πατρίδα του, τη Σαμοθράκη και να κάνει ένα επαγγελματικό ξεκίνημα ξένο προς τις σπουδές του: άνοιξε το τυροκομείο του νησιούτο οποίο λειτουργούσε πριν από περίπου 40 χρόνια ο παππούς του
O Παναγιώτης Παπανικολάου δεν ήταν, όπως άλλοι συμφοιτητές του, γεννημένος να αναλάβει τα οικονομικά κάποιας μεγάλης εταιρείας της χώρας ή ακόμη και πολυεθνικής. «Ηθελα πάντα να δημιουργώ και οι γνώσεις μου στα οικονομικά με βοήθησαν να γυρίσω και να ασχοληθώ με τον πρωτογενή τομέα», λέει χαρακτηριστικά ο 35χρονος.
Από τη Σαμοθράκη είχε φύγει μόνο για τις σπουδές του. Ακόμη και σε μικρότερη ηλικία απασχολούνταν επαγγελματικά με τις επιχειρήσεις που είχε κατά περιόδους η οικογένειά του στο νησί (εστιατόριο, κρεοπωλείο).
Οταν όμως επέστρεψε με το πτυχίο οικονομικών, ο νεαρός τότε Παναγιώτης αποφάσισε να ξανανοίξει το τυροκομείο στο χωριό Μακρυλιές, στα νότια του νησιού, που πριν από χρόνια είχε ο παππούς του, το μοναδικό σήμερα στη Σαμοθράκη.
«Μαζί με τον πατέρα μου μπήκαμε σε επιδοτούμενα προγράμματα για να μπορέσουμε να κάνουμε εργασίες και να εκσυγχρονίσουμε τις εγκαταστάσεις του τυροκομείου, το οποίο είχε ο παππούς μου από τη δεκαετία του ’60 έως τις αρχές της δεκαετίας του ’80», λέει στα «ΝΕΑ».
«Καταπιάστηκα με ένα αντικείμενο που δεν το γνώριζα. Εικόνες από το τυροκομείο την εποχή του παππού μου δεν είχα. Οπότε ξεκινούσα από την αρχή. Η βοήθεια του πατέρα μου ήταν βέβαια πολύτιμη», προσθέτει.
Για να μάθουν πώς δουλεύει το τυροκομείο και κυρίως πώς φτιάχνεται το τυρί, πατέρας και γιος έφεραν επαγγελματίες τυροκόμους από τα Γιάννινα, οι οποίοι δούλεψαν μαζί τους για κάποιο χρονικό διάστημα.
Τα προϊόντα. Προσανατολίσθηκαν σε τοπικά τυριά: το αιγοπρόβειο τυρί, τύπου φέτας – η Σαμοθράκη δεν περιλαμβάνεται στις περιοχές ΠΟΠ για να μπορεί να ονομασθεί το τυρί φέτα -, το κίτρινο ημίσκληρο τυρί που στην περιοχή ονομάζεται κασκαβάλι, το ξηροτύρι που έχει πάρει και διακρίσεις, το φρέσκο και ξηρό ανθότυρο – στο τυροκομείο φτιάχνουν και παραδοσιακό γιαούρτι.
ΥΨΗΛΗ ΖΗΤΗΣΗ. Η ζήτηση είναι μεγάλη. Τα προϊόντα από το τυροκομείο του Παναγιώτη έχουν αποκτήσει πολύ καλό όνομα. Το 80% της παραγωγής πηγαίνει στα δύο πρατήρια που έχει ανοίξει ο Παναγιώτης με τον πατέρα του σε Αλεξανδρούπολη και Σαμοθράκη και το υπόλοιπο 20% «ταξιδεύει» σε επιλεγμένα καταστήματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
«Δεχόμαστε τηλεφωνήματα απ’ όλη την Ελλάδα για να στείλουμε τα προϊόντα μας, δυστυχώς όμως δεν μπορούμε να ανταποκριθούμε γιατί τα τελευταία χρόνια η παραγωγή γάλακτος έχει μειωθεί. Σήμερα, η ποσότητα γάλακτος που παίρνουμε είναι σχεδόν 100 τόνους μικρότερη από αυτή που παίρναμε το 2008».
Αυτό συμβαίνει γιατί από τους 50 κτηνοτρόφους με τους οποίους συνεργάζεται ο Παναγιώτης στη Σαμοθράκη «οι 25 είναι σε ηλικία σύνταξης, οπότε το πολύ σε δύο χρόνια θα αφήσουν το επάγγελμα». Το να αγοράσει γάλα από άλλους παραγωγούς, εκτός του νησιού, ούτε που το συζητά.
ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ. «Θέλω κατσίκια και πρόβατα μόνο από τη Σαμοθράκη. Τα ζώα αυτά είναι ημιάγρια, σκαρφαλώνουν στα βουνά, τρέφονται με τα βότανα που έχει το νησί και καθημερινά πίνουν νερό από τη θάλασσα. Αυτή είναι και η ιδιαιτερότητά τους που δίνει στο κρέας και το γάλα τη νοστιμιά. Παράλληλα, αυτή τη στιγμή τα κοπάδια των παραγωγών από τους οποίους προμηθεύομαι το γάλα βόσκουν γύρω από το τυροκομείο, που σημαίνει ότι έχουμε μηδενικές αποστάσεις και άρα το γάλα όταν φτάνει καθημερινά σ’ εμάς είναι ζεστό», υποστηρίζει ο Παναγιώτης.
Πάντως, έχει σκεφθεί και την εναλλακτική λύση να κάνει ο ίδιος κτηνοτροφική μονάδα, προκειμένου να μπορέσει να παράγει μεγαλύτερες ποσότητες.