Πράσινο φως για ανοιχτά καταστήματα τις Κυριακές

Αντίστροφα μετρά από σήμερα ο χρόνος για να προσδιορισθεί από τους αντιπεριφερειάρχες όλης της χώρας ποιες και πόσες από τις 52 Κυριακές του χρόνου, επιπλέον των ήδη επτά θεσμοθετημένων, θα επιτρέπεται η προαιρετική λειτουργία των εμπορικών καταστημάτων. Η προθεσμία που ορίζει το επίμαχο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης το οποίο ψηφίστηκε χθες στη Βουλή λήγει σε 3 μήνες, συνεπώς μέχρι και τα τέλη Οκτωβρίου οι αντιπεριφερειάρχες θα πρέπει να έχουν ανακοινώσει τις αποφάσεις τους, χωρίς να αποκλείεται κάποιοι να τις έχουν έτοιμες νωρίτερα.

Πλέον το μεγάλο στοίχημα της κυβέρνησης είναι αν ο νόμος που ξεσήκωσε τόσο θόρυβο και αντιδράσεις θα βοηθήσει πράγματι στην απασχόληση δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας ή αν θα οδηγήσει σε περισσότερα λουκέτα και σε «εργαζόμενους της Κυριακής» με μαύρη και ανασφάλιστη εργασία.

Το νέο καθεστώς ανοίγει την πόρτα της κυριακάτικης αγοράς σε όλα τα καταστήματα επιφανείας μέχρι 250 τ.μ., καθώς και σε όσες επιχειρήσεις δουλεύουν με τη μέθοδο franchising, από την ένδυση και την υπόδηση μέχρι τις αλυσίδες κινητής τηλεφωνίας, ηλεκτρονικών συσκευών και τα σουπερμάρκετ, εφόσον φυσικά η επιφάνειά τους δεν υπερβαίνει τα προαναφερόμενα τετραγωνικά μέτρα. Η σχετική τροπολογία που δίνει τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις franchise να λειτουργούν και τις Κυριακές κατατέθηκε χθες από τον υπουργό Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη στο «παρά ένα» της ψηφοφορίας στη Βουλή, εν μέσω έντονων αντιδράσεων από την αντιπολίτευση.

Μετά και τις αλλαγές της τελευταίας στιγμής που έγιναν στο κείμενο του νόμου, δίνεται η δυνατότητα σε κάθε αντιπεριφερειάρχη να αποφασίζει πόσες από τις 52 Κυριακές του χρόνου θα λειτουργούν τα καταστήματα της περιοχής του. Η ελεύθερη ωστόσο λειτουργία των καταστημάτων δεν θα καθορίζεται οριζόντια για όλες τις περιοχές που ανήκουν στους μεγάλους δήμους και τις περιφέρειες, καθώς παρέχεται στον αντιπεριφερειάρχη η δυνατότητα να εξαιρεί συγκεκριμένες ζώνες και περιοχές. Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση του αντιπεριφερειάρχη πρέπει να συνοδεύεται από «αιτιολογημένη απόφαση», να λαμβάνει υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες και να εκδοθεί οπωσδήποτε εντός τριμήνου από την ψήφιση του νόμου (δηλαδή έως τα τέλη Οκτωβρίου), καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα του επιβάλλονται κυρώσεις. Μία φορά τον χρόνο, από το 2015 και εφεξής η απόφασή του θα μπορεί να αναθεωρείται. Το νέο καθεστώς για την κυριακάτικη λειτουργία των καταστημάτων φέρνει προσδοκίες για μεγαλύτερο τζίρο στους εμπόρους, αλλά και φόβο για λουκέτα στους πιο αδύναμους και για ανατροπές στο εργασιακό καθεστώς των υπαλλήλων. «ΤΑ ΝΕΑ» κατέγραψαν τα «συν» και «πλην» του νέου τοπίου.

Τα θετικά

1Διευκολύνονται να κάνουν τις αγορές τους οι καταναλωτές έχοντας στη διάθεσή τους μία επιπλέον ημέρα.

2Μπαίνει τάξη στην άναρχη εικόνα που επικρατεί σήμερα ειδικά στις τουριστικές και παραθεριστικές περιοχές, όπου τα καταστήματα λειτουργούν τις Κυριακές και μετά τις 9 το βράδυ αλλά παρανόμως. Πλέον, τα καταστήματα αυτά θα συνεχίσουν να έχουν το ίδιο ωράριο λειτουργίας χωρίς να παρανομούν.

3Τα καταστήματα θα λειτουργούν τις Κυριακές με βάση τις ανάγκες της κάθε τοπικής κοινωνίας. Δεν θα αποφασίζεται οριζόντια η κυριακάτικη λειτουργία για όλες τις περιοχές που ανήκουν στους μεγάλους δήμους και τις περιφέρειες, αλλά ο αντιπεριφερειάρχης θα μπορεί να εξαιρεί συγκεκριμένες ζώνες.

4Κέντρα πόλεων όπως η Αθήνα που έχουν πληγεί από την κρίση, μπορεί με το μέτρο αυτό να αναζωογονηθούν, εφόσον φυσικά συνδυαστεί με άλλες παρεμβάσεις όπως αναπλάσεις κ.λπ.

Τα αρνητικά

1Το μεγάλο ερωτηματικό είναι τι θα γίνει με τους εργαζομένους. Ακόμη και εργοδοτικοί φορείς του εμπορικού κόσμου αναγνωρίζουν τον κίνδυνο να δημιουργηθεί φάμπρικα εργαζομένων που θα απασχολούνται τις Κυριακές με ανασφάλιστη εργασία. Πόσω μάλλον όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, που ούτως ή άλλως είναι ανεπαρκείς, τις Κυριακές είναι ακόμη πιο χαλαροί λόγω της δραστικής μείωσης των υπερωριών στο Δημόσιο.

2Είναι αμφίβολο κατά πόσον η λειτουργία τις Κυριακές θα αυξήσει ξαφνικά την καταναλωτική δαπάνη σε μια τόσο δύσκολη περίοδο. Είναι αρκετά πιθανό, αντί να αυξηθεί ο τζίρος των καταστημάτων, να διανεμηθεί στις 7 ημέρες αντί για τις 6 σήμερα.

3Είναι πιθανό, αντί να μειωθεί η ανεργία και να ενισχυθεί η απασχόληση στο εμπόριο όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση, να συμβεί το αντίθετο και να κλείσουν πολλά μικρά καταστήματα.

4Υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο κάποιοι να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη αμφισβητώντας τον περιορισμό των 250 τ.μ. και με ασφαλιστικά μέτρα να ανοίξουν τα εμπορικά κέντρα, τα πολυκαταστήματα και οι πολυχώροι και τις 52 Κυριακές.

5Κάποιοι εκτιμούν ότι είναι πιθανό μεγάλες εταιρείες να προχωρήσουν στη δημιουργία μικρών καταστημάτων κάτω των 250 τ.μ. (όπως σουπερμάρκετ) προκειμένου να κερδίσουν μερίδιο από την πίτα της κυριακάτικης αγοράς. Ούτως ή άλλως, μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις μπορούν να αναλάβουν το επιπλέον κόστος που συνεπάγεται η κυριακάτικη λειτουργία.

Το ωράριο λειτουργίας
Το ωράριο λειτουργίας των Κυριακών ορίστηκε από τις 11 το πρωί έως τις 8 το βράδυ, ενώ για τις τουριστικές περιοχές θα επεκτείνεται και μετά τις 9 το βράδυ. Το ποιες και πόσες Κυριακές θα ανοίγουν τα καταστήματα σε Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη ανατέθηκε στους αντιπεριφερειάρχες, ενώ αρχικά είχε δοθεί στους δημάρχους.