Ο Μοράλες «όμηρος» του Σνόουντεν
Επειτα από μια πολύωρη περιπέτεια στο διεθνές αεροδρόμιο της Βιέννης, ο βολιβιανός Πρόεδρος Εβο Μοράλες αποχαιρετά την Ευρώπη και αναχωρεί για τη Βολιβία
Ενα ακόμη επεισόδιο στο διπλωματικό δράμα που έχει δημιουργήσει η υπόθεση Σνόουντεν παίχθηκε χθες, με πρωταγωνιστή αυτή τη φορά τον Εβο Μοράλες. Επειτα από 13 ώρες καθυστέρησης, σε έξαλλη κατάσταση, ο Πρόεδρος της Βολιβίας αναχώρησε χθες το μεσημέρι από την Αυστρία, εξαπολύοντας πυρά τόσο εναντίον των ΗΠΑ που υποχρέωσαν τις ευρωπαϊκές χώρες να μη δεχθούν το αεροσκάφος του στον εναέριο χώρο τους όσο και εναντίον της Ευρώπης που «υπάκουσε». Εως χθες το βράδυ ωστόσο ήταν ασαφές εάν όντως τα ευρωπαϊκά κράτη εμπόδισαν την πτήση του. Αξιωματούχοι από τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία υποστήριζαν ότι το αεροσκάφος του Μοράλες ήταν ελεύθερο να διασχίσει τον εναέριο χώρο τους.
Ολα άρχισαν από μία δήλωση του Μοράλες λίγο προτού αναχωρήσει από τη Μόσχα το βράδυ της Δευτέρας. Στο πλαίσιο έκτακτης συνάντησης που είχε με τον ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Πρόεδρος της Βολιβίας δήλωσε ότι η χώρα του εξετάζει το αίτημα πολιτικού ασύλου του Εντουαρντ Σνόουντεν, του νεαρού πράκτορα ο οποίος πριν από έναν μήνα άρχισε να τροφοδοτεί τον διεθνή Τύπο με άκρως απόρρητα έγγραφα των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. Η Βολιβία είναι μία από τις χώρες από τις οποίες έχει ζητήσει πολιτικό άσυλο ο Σνόουντεν. Αρκετές έχουν ήδη αρνηθεί, άλλες δεν έχουν δώσει σαφή απάντηση. Οι αμερικανικές Αρχές πάντως έχουν διαμηνύσει σε όλους τους τόνους πως όποια χώρα προσφέρει άσυλο θα πρέπει να υποστεί το σοβαρό κόστος της επιλογής της.
Με την υποψία ότι αναχωρώντας από τη Μόσχα ο Μοράλες πήρε μαζί του τον Σνόουντεν, το αεροσκάφος του βολιβιανού Προέδρου υποχρεώθηκε σε αναγκαστική προσγείωση στο αεροδρόμιο της Βιέννης, όπου πέρασε όλη τη νύχτα. Μερικές ώρες αργότερα αφότου διαπιστώθηκε ότι ο Σνόουντεν δεν βρισκόταν τελικά στο αεροσκάφος – αλλά πιθανότατα ακόμη στην γκρίζα ζώνη του αεροδρομίου Σερεμέτιεβο της Μόσχας, όπου έχει βρει καταφύγιο από τις 23 Ιουνίου – ο βολιβιανός Πρόεδρος μπόρεσε να επιτρέψει στην πατρίδα του. Προτού επιβιβαστεί ωστόσο κατήγγειλε «μία απαγωγή που διήρκεσε 13 ώρες», «ένα ιστορικό λάθος», καθώς και «μία προβοκάτσια, μία επίθεση εναντίον της Βολιβίας, αλλά και ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής».
Ενόσω ο Μοράλες βρισκόταν καθ’ όδον – με μία ενδιάμεση στάση στα Κανάρια Νησιά για ανεφοδιασμό καυσίμων – η οργή των Βολιβιανών ξεχείλιζε στους δρόμους της Λα Πας. Δεκάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν μέσα σε λίγη ώρα στους δρόμους της βολιβιανής πρωτεύουσας για να διαμαρτυρηθούν, ενώ μία ομάδα νεαρών έκαψε τη γαλλική σημαία και πέταξε πέτρες εναντίον της γαλλικής πρεσβείας. «Ο Εβο Μοράλες έγινε όμηρος του ιμπεριαλισμού», τόνισε ο αντιπρόεδρος της χώρας Αλβαρο Γκαρσία Λινέρα. «Είμαστε σίγουροι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διέταξαν την απαγωγή του». Λίγο αργότερα, οι επικεφαλής κρατών και κυβερνήσεων της Ενωσης των Εθνών της Λατινικής Αμερικής (UNASUR) καταδίκασαν το γεγονός, κάνοντας λόγο για «ανοίκεια» μεταχείριση, και απαίτησαν εξηγήσεις για αυτές τις «εχθρικές και αδικαιολόγητες πράξεις».
Την ίδια ώρα που οι ηγέτες της Λατινικής Αμερικής καταδίκαζαν τις αμερικανικές πιέσεις προς όλες τις χώρες να μη δεχθούν τον πρώην υπάλληλο της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSA), δύο ακόμη σύμμαχοι χώρες, η Τουρκία και η Ινδία, αξίωναν απαντήσεις από τις αμερικανικές Αρχές.