Ενας Μητσοτάκης για τον Σαμαρά

Περιστατικό πρώτο: Το καλοκαίρι του 2010 η Ντόρα Μπακογιάννη υπερασπίζεται και υπερψηφίζει το Μνημόνιο που καταγγέλλει και καταψηφίζει ο Αντώνης Σαμαράς και στη συνέχεια αρχίζει τις προετοιμασίες της για τη δημιουργία νέου κόμματος που εμφανίσθηκε με την επωνυμία Δημοκρατική Συμμαχία. Πέντε – έξι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας εμφανίζονται πρόθυμοι να την ακολουθήσουν. Αλλά ανάμεσά τους δεν είναι αυτός που πολλοί θα περίμεναν να είναι ο πρώτος: ο αδελφός της!

 Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ψήφισε σύμφωνα με την κομματική γραμμή και σε όποιον τον ρωτούσε για το κόμμα της Ντόρας απαντούσε ευθέως: «Κάνει λάθος». Και αποσαφήνιζε ότι δεν θα την ακολουθήσει.

Περιστατικό δεύτερο: Το καλοκαίρι του 2012 ο Αντώνης Σαμαράς, εντολοδόχος Πρωθυπουργός πλέον με διακομματική στήριξη στη Βουλή, προετοιμάζει το Υπουργικό Συμβούλιο και ένα από τα τηλεφωνήματα που κάνει είναι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, στον οποίο ανακοινώνει ότι τον προορίζει για αναπληρωτή υπουργό Περιβάλλοντος, με υπουργό πρόσωπο από το ΠΑΣΟΚ. Ο Κυριάκος τού ζήτησε λίγο χρόνο και σε μισή ώρα του επέστρεψε το τηλεφώνημα με αρνητική απάντηση. «Πάντως, Πρόεδρε, δεν θα σου δημιουργήσω πρόβλημα», εξηγήθηκε. «Αρνήθηκα την πρόταση να αναλάβω αναπληρωτής ΥΠΕΚΑ επειδή πιστεύω ότι ένας εκλεγμένος βουλευτής δεν πρέπει να τίθεται υπό έναν διορισμένο», είπε δημοσίως. Την ίδια περίοδο η Ντόρα είχε ήδη «ρίξει τα μούτρα της» στον Σαμαρά για να παραμείνει στη Βουλή, ως αριστίνδην μέλος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του πλέον.

Περιστατικό τρίτο: Αυτό το καλοκαίρι και ενώ ο Αντώνης Σαμαράς διαπραγματευόταν με τον Βαγγέλη Βενιζέλο τις ισορροπίες της νέας κυβέρνησης ζήτησε να πληροφορηθεί της διαθέσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη, προφανώς για να μη ρισκάρει μια δεύτερη άρνηση. «Πηγαίνω όπου πρέπει να γίνουν μεταρρυθμίσεις» ανταποκρίθηκε στο μήνυμα. Η τοποθέτησή του στην ηλεκτρική καρέκλα που ζεμάτισε τον Αντώνη Μανιτάκη δεν είναι «παγίδα του Σαμαρά για να κάψει τον γιο του Μητσοτάκη» – είναι επιλογή του ιδίου. Στο φόντο των εξελίξεων, η αδελφή του απλώς περιμένει να πάρει του χρόνου φύλλο πορείας για το Μπερλεμόντ στις Βρυξέλλες, ως μέλος του νέου Κολεγίου των Επιτρόπων – όπως φέρεται να επιδιώκει, αφού άλλωστε έχει το απαιτούμενο προφίλ.

Τρία περιστατικά σε τρία χρόνια δείχνουν ότι το μόνο που δεν υπάρχει μεταξύ της Ντόρας Μπακογιάννη και του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η οικογενειακή γραμμή, που θα οδηγούσε σε κοινή πολιτική λειτουργία και προπαντός εσωκομματική συνεργασία. Εχουν διαφορετικά επιτελεία, διαφορετικούς μηχανισμούς στο κόμμα, διαφορετικές προσεγγίσεις σε πολλά θέματα και τελικά καταλήγουν σε διαφορετικό αποτέλεσμα. Πρωτίστως σε διαφορετικές σχέσεις με τον Αντώνη Σαμαρά που πήρε μέσα από τα χέρια του «μητσοτακαίικου» το 2009 μια εύκολη παρτίδα για την ηγεσία της ΝΔ που θα άνοιγε τον δρόμο προς την Πρωθυπουργία της Ντόρας. Μεχρι στιγμής, ο κερδισμένος είναι ο Κυριάκος.

Η εικόνα πίσω από τα γεγονότα είναι ενδιαφέρουσα: αν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης και τα δύο παιδιά του που μετέχουν στην πολιτική αποτελούσαν μαζί με τον Αντώνη Σαμαρά τα τέσσερα πόδια του τραπεζιού, αυτό το τραπέζι θα παραήταν ανισόρροπο. Από αυτήν την άποψη η ουσιαστική επιτυχία του Κυριάκου είναι ότι απέφυγε να συνθλιβεί ανάμεσα στα άλλα τρία πόδια.

 Είτε συμμερίζεται είτε όχι την εχθρότητα της οικογένειας για τον Σαμαρά λόγω του 1993, δεν τη συμπεριέλαβε στις παραμέτρους της πολιτικής διαδρομής του. Παρότι όσες φορές χρειάστηκε, και χρειάστηκε – μάλλον με δική του φροντίδα – ελάχιστες, δεν απέκλινε από την «κατάρα» της οικογένειας για τον άνθρωπο που την «κατέστρεψε». Π.χ. όταν ρωτήθηκε για τον Γιώργο Συμπιλίδη που έριξε την κυβέρνηση του πατέρα του είπε: «Εγώ δεν είμαι αντικειμενικός για να απαντήσω, αλλά στη συνείδηση του απλού νεοδημοκράτη το πολιτικό έγκλημα το οποίο διέπραξε δεν έχει παραγραφεί».

Ηταν η μόνη αιχμή του εναντίον τού Σαμαρά για αυτό το θέμα. Εν αντιθέσει με την Ντόρα που δεν έχανε ευκαιρία να τον επικρίνει – τη δική της άρνηση χρειάστηκε να κάμψει ο Κώστας Καραμανλής για να τον επαναφέρει στη ΝΔ, μέσω Στρασβούργου και αργότερα στο υπουργείο Πολιτισμού. Παιχνίδια της μοίρας. Ο Κυριάκος πάντως όταν ο Σαμαράς κάλεσε την Ντόρα να μην κατέβει με το κόμμα της στις πρώτες εκλογές του 2012 είπε δημοσίως ότι «θα ήθελε να είχε δεχτεί πρόταση».

Εκτός από τις διαφωνίες του με τη μεγαλύτερη αδελφή του, αρνήθηκε να ακολουθήσει και τον πατέρα Μητσοτάκη στους κανονιοβολισμούς κατά του Σαμαρά – χωρίς να το βρίσκει αφύσικο. «Δεν γίνεται να συμφωνούμε σε όλα: άλλο ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, άλλο η Ντόρα Μπακογιάννη, άλλο ο Κυριάκος Μητσοτάκης», δήλωσε όταν ο πρώην πρωθυπουργός χαρακτήριζε «λαϊκιστή» τον Αντώνη Σαμαρά, τις παραμονές της εσωκομματικής αναμέτρησης με την Ντόρα το 2009.

Αν έχει όντως καλές σχέσεις με τον σημερινό πρόεδρο της ΝΔ δεν προκύπτει ευκρινώς, αλλά οι συναντήσεις τους, έστω και περιορισμένες, ουδέποτε ήταν δύσκολες, αφού άλλωστε ο Σαμαράς τον όρισε τομεάρχη Περιβάλλοντος. Ωστόσο με το περιβάλλον Σαμαρά βρισκόταν πάντα στα μαχαίρια με εκατέρωθεν βολές. «Γνωρίζω τους αγώνες του για τον Οτζαλάν και τον Αραφάτ, αλλά όχι και για τη ΝΔ», είπε για τον Φαήλο Κρανιδιώτη.

ΠΕΙΘΑΡΧΙΑ. Πρώτος βουλευτής στη Β’ Αθήνας διαρκώς, με ισχυρή προσωπική κατάρτιση, μεταρρυθμιστικό ταμπεραμέντο και θάρρος της γνώμης, πολιτεύεται με αυτονομία και συχνές, δημόσιες, διαφοροποιήσεις από τη ΝΔ σε πολλά θέματα. Στη Βουλή όμως πειθαρχούσε πάντα στην ακήρυκτη κομματική πειθαρχία. Ακόμη και όταν δήλωνε το καλοκαίρι του 2011 για το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα: «Αν ήταν η 151η η δική μου ψήφος θα το ψήφιζα» – παρά την αντίθετη θέση της ΝΔ.

Αν εξαιρεθεί ότι στις εκλογές του Μαΐου του 2012 τα δύο αδέλφια ήταν σε αντίπαλα κόμματα και ο ένας έκοβε ψήφους από τον άλλον στη Β’ Αθήνας, θέματα προσωπικών εντάσεων μεταξύ τους δεν έχουν δημοσιοποιηθεί. Αλλωστε στη μητριαρχική οικογένεια Μητσοτάκη δεν ήταν εύκολο – τουλάχιστον όσο ζούσε η Μαρίκα Μητσοτάκη, η οποία αναφερόταν συχνά στην πολιτική σταδιοδρομία του Κυριακού δημοσίως. Στην αρχή τον θεωρούσε «πολύ ευαίσθητο» για την πολιτική – προφανώς σε αντίθεση με την μπαρουτοκαπνισμένη Ντόρα -, αλλά όταν το αποφάσισε έλεγε ότι θα «πετύχει, γιατί είναι μεθοδικός».

Από την πλευρά του, ο Κ. Μητσοτάκης έδειχνε προτίμηση στην Ντόρα, τουλάχιστον στις δημόσιες παρεμβάσεις του. «Δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι η Δημοκρατική Συμμαχία θα πετύχει στην πορεία της και θα είναι η μεγάλη έκπληξη των εκλογών», έλεγε για το κόμμα της. Μένει αδιευκρίνιστο πάντως αν το 2012 ψήφισε τον Κυριάκο στη ΝΔ, επομένως και τον Σαμαρά, ή την Ντόρα, άρα όχι το κόμμα του οποίου είναι επίτιμος πρόεδρος.

Κατά καιρούς ορισμένοι σκέπτονται ότι η εμφανιζόμενη διαφωνία ανάμεσα στα δύο αδέλφια είναι σκηνοθετημένη για να καλύπτουν όλα τα ενδεχόμενα των εξελίξεων. Ωστόσο, τίποτε δεν τεκμηριώνει αυτήν την υπόνοια. Το αντίθετο, υπάρχουν πολλά στοιχεία που δείχνουν ότι ο καθένας έχει τις επιλογές του και απλώς ο Κυριάκος αντιλαμβάνεται περισσότερο στρατηγικά τα πράγματα. Σε αυτήν την περίπτωση το ερώτημα είναι αν στη στρατηγική του περιλαμβάνεται και το ενδεχόμενο να διεκδικήσει αυτός πλέον την υλοποίηση της «αιωνίας επιδίωξης» της οικογένειας να προσθέσει στο οικογενειακό άλμπουμ έναν ακόμη αρχηγό κόμματος και πρωθυπουργό.