Απασχόληση και χρήμα φέρνει ο TAP

Σωληνουργίες, τεχνικοί όμιλοι και εργαζόμενοι από ένα ευρύ φάσμα κλάδων είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι από την πίτα του 1,5 δισ. ευρώ που αφορά την κατασκευή του ελληνικού τμήματος του αγωγού Trans Adriatic Pipeline (ΤΑΡ), η επιλογή του οποίου ανακοινώνεται και επίσημα σήμερα στο Μπακού (9 το πρωί ώρα Ελλάδος).
Από το 2015 και μετά, οπότε θα βάλουν μπροστά οι πρώτες μπουλντόζες, μόνον οι σωληνουργίες (ελληνικές και ξένες) θα μοιραστούν κατόπιν διαγωνισμών έναν τζίρο πάνω από 500 εκατ. ευρώ. Το ποσό ισούται με το 1/3 της συνολικής επένδυσης. Και για τα 550 χλμ. που θα διασχίζουν το ελληνικό έδαφος, από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την Καστοριά, θα απαιτηθούν 350.000 τόνοι χάλυβα.
Δουλειές θα ανοίξουν φυσικά και για τεχνικές εταιρείες χάρη στα χωματουργικά έργα, φάση κατά την οποία θα απασχοληθούν άμεσα 2.000-2.500 εργαζόμενοι διαφόρων ειδικοτήτων (νομικοί, μελετητές, εργάτες, αρχιτέκτονες, πολιτικοί μηχανικοί κ.ά.) και έμμεσα 8.000-10.000 άτομα. Στο στάδιο λειτουργίας του αγωγού θα απασχοληθεί ένας αριθμός όχι πάνω από 500 άτομα, κυρίως προσωπικό ασφαλείας στους σταθμούς φύλαξης, εργαζόμενοι στους σταθμούς συμπίεσης και προσωπικό στον τομέα συντήρησης.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, ο οικονομικός αντίκτυπος από την κατασκευή και τη λειτουργία του αγωγού θα απλωθεί σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού: από τα μηχανήματα και τον εξοπλισμό έως τις κατασκευές, τις μεταφορές, τις αρχιτεκτονικές και μηχανολογικές υπηρεσίες, τα καταλύματα, την εστίαση, τις νομικές και τις συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Διαδικασίες-εξπρές. Πιο σαφή εικόνα πάντως για τον ακριβή αριθμό προσωπικού που θα απασχοληθεί στον TAP θα έχουν οι άνθρωποι της κοινοπραξίας τους επόμενους μήνες, όταν θα ξεκινήσουν οι ετοιμασίες για τις προκηρύξεις των επιμέρους εργολαβιών. Οσο για τις απαλλοτριώσεις, θα τις χειριστεί η ελληνική κυβέρνηση. Δεδομένου ωστόσο ότι η κοινοπραξία του TAP έχει συμβατική υποχρέωση απέναντι στους Αζέρους ώστε ο αγωγός να έχει κατασκευαστεί έως το 2019 προκειμένου να υποδεχθεί τις πρώτες ποσότητες αερίου από το Σαχ Ντενίζ ΙΙ, θεωρείται βέβαιο ότι οι απαλλοτριώσεις θα γίνουν με διαδικασίες-εξπρές.

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ ο αγωγός συνεπάγεται για την οικονομία όφελος 17-18 δισ. ευρώ σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία για τα επόμενα 50 χρόνια. Το 60% θα αφορά τη Βόρεια Ελλάδα. Σε ετήσια βάση στη Βόρεια Ελλάδα ο TAP θα δημιουργεί τζίρο 180 εκατ. ευρώ κατά την κατασκευή και άνω των 210 εκατ. ευρώ κατά τη λειτουργία. Πιο ωφελημένοι θα είναι οι νομοί της Κεντρικής Μακεδονίας, λόγω κυρίως της πιο ανεπτυγμένης βιομηχανίας συγκριτικά με τις άλλες περιφέρειες. Ακολουθούν οι νομοί της Δυτικής Μακεδονίας και της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, που θα ωφεληθούν κυρίως λόγω των τεχνικών έργων.

Το ρωσικό μονοπώλιο. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, έχουν γραφτεί πολλά για τα οφέλη. Με την εμπλοκή της στο σχέδιο TAP η Ελλάδα προσδένεται ξεκάθαρα πλέον στο άρμα της ΕΕ. Διότι μετατρέπεται σε χώρα-κλειδί για την τροφοδοσία των Βαλκανίων με αζερικό αέριο και κατ’ επέκταση σε μοχλό για τον περιορισμό του ρωσικού παράγοντα στη ΝΑ Ευρώπη, κύριος προμηθευτής της οποίας είναι η Gazprom. Κομβικό ρόλο στο γεωπολιτικό αυτό παιχνίδι αναμένεται να παίξει ο ΔΕΣΦΑ, εφόσον ολοκληρωθεί και τυπικά η συμφωνία εξαγοράς του από την αζερική SOCAR. Αλλωστε το κλειδί στην εξαγορά του ΔΕΣΦΑ από τους Αζέρους είναι η δυνατότητα που τους δίνεται να σπάσουν το ρωσικό μονοπώλιο στα Βαλκάνια.

Οσο κι αν ακούγεται παράδοξο, το ναυάγιο της ΔΕΠΑ έπαιξε θετικό ρόλο. Αν η ΔΕΠΑ περνούσε στα χέρια της Gazprom θα ήταν αδύνατος ο έλεγχος από τους Αζέρους της ροής φυσικού αερίου προς την Ευρώπη – και προς τα Βαλκάνια – μέσω Ελλάδας. Διότι εξαγοράζοντας η Gazprom τη ΔΕΠΑ θα γινόταν αυτόματα και βασικός μέτοχος στον IGB…

Θα πέσουν οι τιμές; Το μεγάλο ερώτημα, βέβαια, είναι αν θα μειωθούν οι τιμές του αερίου στην Ελλάδα. Θεωρητικά η απάντηση είναι «ναι». Στην πράξη τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Από τα 16 δισ. κυβικά μέτρα που θα μπορέσει να προσφέρει το 2019 το κοίτασμα του Σαχ Ντενίζ, τα 6 δισ. κ.μ. προορίζονται για την Τουρκία και τα 10 δισ. κ.μ. θα κατευθυνθούν μέσω TAP στην Ευρώπη. Εφόσον αυξηθεί η χωρητικότητα του TAP στα 20 δισ. κ.μ., τότε ένα μέρος μπορεί να διοχετευθεί στην ελληνική αγορά. Με άλλα λόγια, οι προοπτικές που διανοίγονται λόγω TAP ενισχύουν τη διαπραγματευτική δύναμη της χώρας απέναντι στον βασικό της προμηθευτή, την Gazprom.