Σίρο Μπούστος: «Οταν άκουσα ότι πέθανε ο Τσε, ένιωσα τις σφαίρες»

Ο Σίρο Μπούστος δικαζόταν για συμμετοχή στο αντάρτικο της Βολιβίας όταν άκουσε ότι ο Τσε Γκεβάρα είχε σκοτωθεί. «Οταν το άκουσα, αισθάνθηκα σαν να με πυροβόλησαν», λέει σήμερα. Καθώς οι ειδήσεις για τον θάνατο του Τσε κυκλοφόρησαν σε όλο τον κόσμο, ο Μπούστος, Αργεντίνος και αυτός, είχε περισσότερους λόγους από τους υπολοίπους να αισθανθεί ότι κάτι σημαντικό άλλαξε στη ζωή του. Τους μήνες που προηγήθηκαν της εκτέλεσης του Γκεβάρα στις 9 Οκτωβρίου 1967, ο Μπούστος ήταν από τους πιο έμπιστους συνεργάτες του.
Ο Τσε σχεδίαζε να αναθέσει στον συμπατριώτη του το επόμενο στάδιο του σχεδίου του. Στη Δεύτερη Διακήρυξη της Αβάνας το 1962 ο Γκεβάρα ζήτησε να επεκταθεί η σοσιαλιστική κυβέρνηση σε όλη τη Λατινική Αμερική και ο Μπούστος είχε συναντηθεί μαζί του προκειμένου να συζητήσουν τις τελευταίες λεπτομέρειες της στρατηγικής τους για να ανάψουν την σπίθα της εξέγερσης στην Αργεντινή. Ομως η Ιστορία και η CIA είχαν άλλα σχέδια.
Στις 19 Απριλίου 1967 ο Μπούστος αποχαιρέτησε τον Γκεβάρα. «Εβλεπα ότι εάν δεν φεύγαμε εκείνη τη στιγμή θα μέναμε εγκλωβισμένοι στη ζούγκλα», λέει ο Μπούστος στον «Ιντιπέντεντ». «Ο βολιβιανός στρατός είχε μετατρέψει όλη την περιοχή σε στρατιωτική ζώνη». Μαζί με τον Μπούστος βρισκόταν και ο γάλλος διανοητής Ρεζίς Ντεμπρέ. Προτού φύγουν, ο Γκεβάρα έδωσε στον Μπούστος το τζάκετ του για να μην κρυώσει. «Εάν σε συλλάβουν, το πιο σημαντικό είναι να κρύψεις την παρουσία των Κουβανών εδώ, καθώς και τη δική μου προς το παρόν», του είπε. «Εάν δεις όμως ότι γνωρίζουν τα πάντα, προσπάθησε να προκαλέσεις όσο περισσότερο θόρυβο μπορείς».
Η προειδοποίησή του αποδείχθηκε μοιραία. Ο Μπούστος και ο Ντεμπρέ συνελήφθησαν κοντά στο Μουγιουπάμπα από τον βολιβιανό στρατό στις 20 Απριλίου. Οταν τον υπέβαλαν σε ανάκριση, ο Μπούστος υπάκουσε στο πρώτο μέρος των οδηγιών του Τσε και προσποιήθηκε ότι ήταν ο Κάρλος Αλμπέρτο Φρούτος, ερασιτέχνης δημοσιογράφος που κάλυπτε τα δικαιώματα των πολιτικών κρατουμένων. Η κάλυψή του έπεισε τους ανακριτές του, ακόμη και όταν σε αυτούς εντάχθηκε ο επικεφαλής της CIA στη Βολιβία Εντουάρντο Γκονζάλεζ.
Οι φήμες για την παρουσία του Γκεβάρα στη ζούγκλα κυκλοφορούσαν επί εβδομάδες και η CIA ήταν σίγουρη ότι θα βρουν αποδείξεις από τους δύο κρατουμένους. Μόνο έπειτα από 20 ημέρες αποκαλύφθηκε η πραγματική ταυτότητα του Μπούστος, όταν έγινε σύγκριση των δακτυλικών του αποτυπωμάτων. Τότε συμφώνησε να κάνει κάποια σκίτσα των ανταρτών που βρίσκονταν στη ζούγκλα και έναν χάρτη του καταυλισμού τους. Οπως λέει, έβλεπε ότι οι ανακριτές του διέθεταν ήδη τις πληροφορίες αυτές. Ομως λόγω αυτών των σκίτσων ο Μπούστος κατηγορήθηκε από κάποιους ότι ήταν αυτός που πρόδωσε τον Γκεβάρα.

Παρ’ όλα αυτά, ο Μπούστος δεν ξεχνά την πρώτη του συνάντηση με τον Γκεβάρα το 1961 στο ξενοδοχείο Αβάνα Λίμπρε, όπου βρισκόταν το αρχηγείο του Κάστρο. «Εμαθα ότι ο Τσε θα έπαιζε σκάκι εκεί μαζί με συντρόφους του απέναντι στον πολωνό θρύλο του σκακιού Μιγκέλ Νάιντορφ. Ο αγώνας τελείωσε με θρίαμβο του Πολωνού. Για μοναδική φορά ο καλύτερος στη στρατηγική δεν ήταν ο Γκεβάρα».