Σοκ: Σπάνε τα χάπια στη μέση για να κάνουν οικονομία!

Δύο στους δέκα χρονίως πάσχοντες καθυστερούν ή δεν εκτελούν καθόλου τη συνταγή που του έγραψε ο γιατρός τους ώστε να λάβουν τα απαραίτητα για την υγεία τους φάρμακα, αφού αδυνατούν να καλύψουν το κόστος. Στην Ελλάδα της κρίσης η εξαθλίωση δεν σταματά εδώ: οι ασθενείς σπάνε τα χάπια τους στη μέση, κάνοντας οικονομία ακόμη και στην φαρμακευτική αγωγή τους.

Ετσι προσπαθούν – σύμφωνα με νέα μελέτη που καταγράφει τις δυσκολίες των ασθενών στη χώρα μας – να αποφύγουν για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο διάστημα την ανανέωση της συνταγής τους, που θα τους οδηγήσει μοιραία στο ταμείο του φαρμακείου.

Χαρακτηριστική η περίπτωση της Γκόλφως Γεμιστού, η οποία φέρνει βαρέως το γεγονός ότι από τον περασμένο Οκτώβριο επιβαρύνει μηνιαίως τον οικογενειακό προϋπολογισμό κατά 450 ευρώ για τη θεραπεία της. Τα οικονομικά της οικογένειας της δεν αντέχουν πλέον αυτό το δυσβάσταχτο έξοδο, γι’ αυτό και σκέφτεται, σε συνεννόηση με τον γιατρό της, να αναζητήσει φθηνότερη λύση.

Η κυρία Γεμιστού πάσχει από διαβήτη τύπου Ι και την τελευταία δεκαετία λαμβάνει θεραπεία με αντλία ινσουλίνης – πρόκειται για μία μικρή συσκευή που παρέχει υποδόρια μικρές ποσότητες ινσουλίνης στο σώμα κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η ίδια όπως και χιλιάδες άλλοι ασθενείς που επί χρόνια είχαν ρυθμίσει την πάθησή τους με την αντλία ινσουλίνης πλήρωναν από την τσέπη τους το κόστος των αναλώσιμων (π.χ. ρεζερβουάρ, καθετήρες) – το οποίο κατά μέσο όρο αγγίζει τα 300 ευρώ και σε κάποιες περιπτώσεις ξεπερνά τα 400 ευρώ – και εν συνεχεία αποζημιώνονταν από το ασφαλιστικό τους ταμείο.

Ομως, μετά την ίδρυση του ΕΟΠΥΥ οι συνθήκες υπό τις οποίες λαμβάνουν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη οι διαβητικοί με αντλία ινσουλίνης θυμίζουν τριτοκοσμική χώρα. Η κυρία Γεμιστού μετρά χρωστούμενα από τον περασμένο Οκτώβριο, ενώ άλλοι ασθενείς περιμένουν ακόμη οφειλές από το 2011.

Σύμφωνα με την Αθανασία Καρούνου, πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων-Συλλόγων Ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη (ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ), οι οικονομικές δυσκολίες του ενιαίου ταμείου δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα: «Οι υπάλληλοι δεν επαρκούν – κυρίως στην περιφέρεια – για να διεκπεραιώσουν τις εκκαθαρίσεις, με αποτέλεσμα τις τραγικές αυτές καθυστερήσεις». Ανεξαρτήτως αιτίας, ωστόσο, τελικοί αποδέκτες είναι και πάλι οι ασφαλισμένοι: «Πλέον εξαντλώ το στοκ που έχω στο σπίτι μου. Οταν τελειώσει, τότε θα συζητήσω με τον γιατρό μου μια εναλλακτική θεραπεία. Δεν μπορώ να στερώ τα χρήματα από την οικογένειά μου, δεδομένου μάλιστα ότι στο μεταξύ έχει αυξηθεί και η συμμετοχή που πληρώνω για τα φάρμακα που αφορούν συνοδά νοσήματα», λέει η κυρία Γεμιστού, εξηγώντας ότι κάθε μήνα αφήνει στο φαρμακείο της γειτονιάς 60 ευρώ.

ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ. Υπενθυμίζεται ότι μπορεί οι διαβητικοί τύπου Ι να έχουν μηδενική συμμετοχή για τα φάρμακά τους που αφορούν την συγκεκριμένη πάθηση, επιβαρύνονται όμως με συμμετοχή 25% για άλλα νοσήματα, τα οποία συνήθως «χτυπούν» τους συγκεκριμένους ασθενείς (για παράδειγμα αγγειοπάθεια).

«Οι χρονίως πάσχοντες πληρώνουμε την κρίση σε μεγάλο βαθμό και οι συνέπειες θα φανούν», προσθέτει η κυρία Γεμιστού, σημειώνοντας ότι «οι ασθενείς δεν είναι νούμερα αλλά άνθρωποι».

Πάντως, όπως φαίνεται από τα στοιχεία της πανελλαδικής έρευνας Hellas Health V του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής, που υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών Υγείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει η κυρία Γεμιστού δεν αποτελούν την εξαίρεση αλλά τον κανόνα.

Είναι ενδεικτικό – όπως φαίνεται από τα στοιχεία άλλης έρευνας, του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου – ότι το 25% των ρευματοπαθών ασθενών έχει ζητήσει από τον θεράποντα γιατρό του αλλαγή της φαρμακευτικής αγωγής, επειδή δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να την προμηθευθεί.

Αλλωστε, όπως δήλωσαν όσοι συμμετείχαν στη μελέτη Hellas HealthV (έγινε σε δείγμα 1.087 ανθρώπων), τα ποσά που δαπανούν κάθε μήνα στο φαρμακείο είναι «τσουχτερά». Πόσο μάλλον αν λάβει κανείς υπόψη ότι πρόκειται κυρίως για συνταξιούχους και μισθωτούς που τα τελευταία χρόνια μετρούν τεράστιες απώλειες στις μισθολογικές τους απολαβές, τη στιγμή που το κόστος ζωής και οι φορολογικές υποχρεώσεις αυξάνονται κατακόρυφα.

Ειδικότερα, ποσοστό 41,2% των ανθρώπων που πάσχουν από κάποιο χρόνιο νόσημα δήλωσε ότι πληρώνει για φάρμακα από 10 έως και 50 ευρώ τον μήνα, το 22,9% από 50 έως και 100 ευρώ τον μήνα, ενώ 8% ξοδεύει έως και 500 ευρώ μηνιαίως για τη φαρμακευτική αγωγή του. Μάλιστα κάποιοι παραδέχθηκαν ότι έφτασαν στο σημείο να παραγγείλουν φάρμακα από άλλη χώρα, επειδή κοστίζουν φθηνότερα.

ΚΟΒΟΥΝ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΦΑΓΗΤΌ. Σε μόνιμο… πονοκέφαλο έχει εξελιχθεί η κάλυψη της φαρμακευτικής αγωγής των ασθενών: 56,7% των ερωτηθέντων στην έρευνα υπογραμμίζουν ότι η πληρωμή των φαρμάκων αποτελεί σημαντικό πρόβλημα γι’ αυτούς, και αγωνιούν για το αν θα μπορούν στο άμεσο μέλλον να καλύψουν το κόστος τους. Και όλα αυτά, ενόσω οι χρονίως πάσχοντες έχουν εξαναγκαστεί λόγω της οικονομικής κρίσης σε γενναίες περικοπές: το 25% παραδέχτηκε ότι έχει μειώσει τις δαπάνες για φαγητό, ηλεκτρικό και καύσιμα, προκειμένου να μη χρωστά στον φαρμακοποιό της γειτονιάς.

Αρκετοί όμως είναι αυτοί που τελικά δεν τα καταφέρνουν, με αποτέλεσμα να ζητούν από τον ιδιοκτήτη του φαρμακείου να τους συμπεριλάβει στο… τεφτέρι του. «Διατηρώ ηλεκτρονικό αρχείο με τα χρέη των πελατών μου, τα οποία ξεπερνούν τα 15.000 ευρώ», λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής (ΦΣΑ), Κωνσταντίνος Λουράντος. Οπως εξηγεί, οι διευκολύνσεις που κάνει ο ίδιος και οι συνάδελφοί του στους ασφαλισμένους είναι πλέον μέρος της καθημερινής τους ρουτίνας. Ετσι, είτε τους δίνουν βερεσέ φάρμακα έως ότου επισκεφθούν τον γιατρό τους για να τους γράψει τη σχετική συνταγή ή τους απαλλάσσουν προσωρινά από τη συμμετοχή, αφού αδυνατούν να την καλύψουν. Μάλιστα, όπως προσθέτει ο κ. Λουράντος, ο κλάδος πλέον κάνει και δόσεις. «Δίνουν, για παράδειγμα, μόνο 50 ευρώ και τα υπόλοιπα όταν έχουν, ενώ κάποιοι χρωστάνε ακόμη και από πέρυσι. Δεν λείπουν οι περιπτώσεις ανθρώπων που ντρέπονται και παρά τα χρόνια γνωριμίας εξαφανίζονται και απλά τους χάνεις».

Παρόμοιο, άλλωστε, πρόβλημα αντιμετωπίζουν γιατροί και οδοντίατροι, με τους ασθενείς επίσης να ζητούν διευκολύνσεις στην πληρωμή.

ΕΙΠΑΝ
Γκόλφω Γεμιστού
Δεν αντέχω να πληρώνω 450 ευρώ κάθε μήνα
Μείον 450 ευρώ είναι κάθε μήνα ο οικογενειακός  προϋπολογισμός της Γκόλφως Γεμιστού, η οποία πάσχει από διαβήτη τύπου Ι. Από τον περασμένο Οκτώβριο έως και σήμερα το ενιαίο Ταμείο της χρωστά περισσότερα από 3.000 ευρώ, με εκείνη να κάνει οικονομία όπως μπορεί  ώστε να μη σταματήσει τη θεραπεία της με αντλία ινσουλίνης. Τα οικονομικά της οικογένειας της δεν αντέχουν πλέον αυτό το δυσβάστακτο έξοδο, γι’ αυτό και σκέφτεται, σε συνεννόηση με τον γιατρό της, να αναζητήσει φθηνότερη λύση. Ετσι, οι ενέσεις ινσουλίνης – τις οποίες εγκατέλειψε πριν από δέκα χρόνια – είναι πλέον μονόδρομος. «Την ίδια απόφαση έχουν πάρει δεκάδες διαβητικοί πριν από εμένα κι ας διατρέχουν τον κίνδυνο να απορρυθμιστούν με ό,τι αυτό συνεπάγεται», προσθέτει η κ. Γεμιστού

Γιάννης Τούντας
Να μπουν εισοδηματικά κριτήρια στη συμμετοχή
«Σαφώς τα ευρήματα της συγκεκριμένης μελέτης καταγράφουν τη δυσκολία που έχουν πολλοί έλληνες πολίτες σήμερα στο να καλύψουν τα έξοδα ιδίας συμμετοχής τους στο φάρμακο καθώς και σε λοιπές υπηρεσίες υγείας. Ομως, θα πρέπει να τονιστεί ότι στην Ελλάδα έχουμε το μικρότερο ποσοστό ιδίας συμμετοχής από όλη την Ευρώπη, με εξαιρέσεις για μειωμένη ή μηδενική συμμετοχή σε αρκετές περιπτώσεις φαρμάκων για χρόνια νοσήματα. Παρά το γεγονός αυτό, το μέγεθος της οικονομικής κρίσης καθιστά ακόμη και αυτή την ιδία συμμετοχή δυσβάστακτη σε αρκετές περιπτώσεις. Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος ο ΕΟΦ έχει προτείνει την τροποποίηση της συμμετοχής των ασφαλισμένων και με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια, ώστε να υπάρχουν ικανές ελαφρύνσεις για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα προκειμένου να αρθούν όλα τα εμπόδια στην πρόσβασή τους στο αναγκαίο φάρμακο»Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων