«Χειμώνας» για Ερντογάν, «άνοιξη» για Γκιουλ

^«Η Τουρκική Ανοιξη είμαι εγώ», διακήρυξε λίγο-πολύ χθες ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ρίχνοντας κι άλλο λάδι στη φωτιά που μαίνεται από την περασμένη Παρασκευή στην Τουρκία και μετράει πια επισήμως τον πρώτο της νεκρό – πέρα από τους χιλιάδες τραυματίες και τους 1.000 συλληφθέντες που έχουν υποστεί, σύμφωνα με το Ιδρυμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της χώρας, «κακομεταχείριση και βασανιστήρια». Οπως ανακοίνωσε η Ενωση Τούρκων Γιατρών, ένας νεαρός διαδηλωτής, ο Μεχμέτ Αϊβαλίτας, σκοτώθηκε το βράδυ της Κυριακής στην Κωνσταντινούπολη από όχημα το οποίο έπεσε – εσκεμμένα, όπως κατήγγειλε – πάνω στο πλήθος που είχε καταλάβει λεωφόρο της συνοικίας Πεντίκ, στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης.

Αλλά ο τούρκος Πρωθυπουργός επιμένει να δικαιώνει με τις δηλώσεις του τους διαδηλωτές που έδωσαν και χθες το «παρών» στην Κωνσταντινούπολη, στην Αγκυρα, στη Σμύρνη και σε πολλές ακόμα πόλεις, κατηγορώντας τον για συμπεριφορά σουλτάνου. Το Σάββατο, τους χαρακτήρισε «μια χούφτα πλιατσικολόγους». Χθες μίλησε για διαδήλωση «οργανωμένη από εξτρεμιστικά στοιχεία» και για διαδηλωτές που «ζουν χέρι χέρι με την τρομοκρατία». Εκανε έτσι ακόμα πιο έντονο το κοντράστ ανάμεσα στη δική του και στην εικόνα που προβάλλει ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Αμπντουλάχ Γκιουλ, απευθύνοντας εκκλήσεις για «αυτοσυγκράτηση» και «διάλογο» και διαβεβαιώνοντας τους ειρηνικούς διαδηλωτές πως «το μήνυμα ελήφθη». Οι δύο άνδρες πιθανώς να βρεθούν αντιμέτωποι στις προεδρικές εκλογές της επόμενης χρονιάς. Κάποιοι θεωρούν πως ο Γκιουλ, ο οποίος δεν απολαύει της μεγάλης λαϊκής βάσης για την οποία κομπάζει ο Ερντογάν, θα είναι από τους ωφελημένους της τουρκικής εξέγερσης.  

ΑΝΥΠΟΧΩΡΗΤΟΣ. Σαν να μην αντιμετωπίζει το σφοδρότερο λαϊκό κύμα διαμαρτυρίας στη δεκαετή θητεία του, ο τούρκος Πρωθυπουργός αναχώρησε χθες για τετραήμερο ταξίδι στο Μαρόκο, στην Αλγερία και στην Τυνησία. Σε δηλώσεις που έκανε λίγο νωρίτερα εμφανίστηκε επιθετικός και ανυποχώρητος. Φάνηκε να απορρίπτει τις καταγγελίες περί υπέρμετρης αστυνομικής βίας. «Συμπεριφερόμαστε με μεγάλη αυτοσυγκράτηση», διακήρυξε. Δεν έδειξε καμία πρόθεση διαλόγου με τους διαδηλωτές. Και απέρριψε κάθε σύγκριση με την Αραβική Ανοιξη, υποστηρίζοντας ουσιαστικά πως η άνοιξη της Τουρκίας είναι η δική του θητεία, με τις οικονομικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις της, «και εκείνοι που θέλουν να τη μετατρέψουν σε χειμώνα θα αποτύχουν».

Περίπου την ίδια ώρα, ο Γκιουλ έλεγε πως δημοκρατία δεν είναι μόνο οι εκλογές και πως δεν υπάρχει «τίποτα το πιο φυσικό από την έκφραση διαφορετικών απόψεων και ενστάσεων με διάφορους τρόπους». Λέγεται πως ήταν αυτός που άσκησε πίεση ώστε να αποχωρήσει το Σάββατο η Αστυνομία από την Πλατεία Ταξίμ και το πάρκο Γκεζί. Η Ταξίμ γέμισε και χθες κόσμο, η Αστυνομία έδειξε πάλι τα δόντια της τόσο στην Κωνσταντινούπολη, κοντά στα γραφεία του Ερντογάν, όσο και στην Αγκυρα και στη Σμύρνη.

Ολα άρχισαν από τέσσερις ανθρώπους – τόσοι προσπάθησαν αρχικά να εμποδίσουν τις μπουλντόζες να κόψουν τα δέντρα του πάρκου Γκεζί, ενός από τους ελάχιστους εναπομείναντες πνεύμονες πρασίνου της Κωνσταντινούπολης, προκειμένου να χτιστεί  ρεπλίκα οθωμανικού στρατώνα που υπήρχε εκεί στο παρελθόν και να στεγαστούν ένα εμπορικό κέντρο και πολυτελείς κατοικίες. Κατόπιν οι διαδηλωτές έγιναν μερικές εκατοντάδες, «κατέλαβαν» την προπερασμένη Δευτέρα το πάρκο. Την Παρασκευή η Αστυνομία επενέβη για να τους διώξει. Το έκανε τόσο βίαια που ο Ερντογάν έφτασε να ζει τη μεγαλύτερη πολιτική του κρίση. Απέναντί του έχει ένα πολύχρωμο πλήθος – φοιτητές, επαγγελματίες, συνδικαλιστές, οικολόγους, Κούρδους, αλεβίτες, ακροαριστερούς, κεμαλικούς και εθνικιστές – που συναντώνται μόνο στη δυσφορία απέναντι στις προσπάθειές του να «ισλαμοποιήσει» την παραδοσιακά κοσμική Τουρκία και την ολοένα και πιο αυταρχική συμπεριφορά του. Η αριστερή Λαϊκή Συνομοσπονδία Εργατικών Ενώσεων κάλεσε τα 240.000 μέλη της σε «προειδοποιητική απεργία» σήμερα και αύριο. «Τα δέντρα έκρυβαν το δάσος της αγανάκτησης», έλεγε χαρακτηριστικά μια διαδηλώτρια.

ΞΕΝΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ
«Είμαστε μαζί σας»
Αλληλεγγύη προς τους τούρκους διαδηλωτές εξέφρασαν η Μαντόνα η ηθοποιός Τίλντα Σουίντον και ο Ρότζερ Γουότερς: «Είμαστε μαζί σας! Εχετε τόσο δίκιο να αντιστέκεστε στον αυταρχισμό»   έγραψε ο θρύλος των Pink Floyd στο facebook.