Τα μεγάλα ελλείμματα των ασφαλιστικών ταμείων φέρνουν νέες ανατροπές στις συντάξεις από το 2015. Από το έτος αυτό θα τεθεί σε εφαρμογή το νέο σύστημα βασικής και αναλογικής σύνταξης που θα οδηγεί σε μείωση του συνολικού ποσού της σύνταξης κατά μέσο όρο 7%. Οι απώλειες όμως θα φθάνουν έως και το 30% για τις μεγαλύτερες συντάξεις.
Τόσο το ΙΝΕ ΓΣΕΕ όσο και η Τράπεζα της Ελλάδος χτυπούν καμπανάκι για τα χαμηλά επίπεδα στα οποία θα περιέλθουν – μετά και τις νέες μειώσεις – οι συντάξεις, που όπως προειδοποιούν θα βρίσκονται κάτω από τα όρια της φτώχειας για μεγάλες κατηγορίες πολιτών. Μάλιστα η Τράπεζα της Ελλάδος παρότρυνε τους μελλοντικούς συνταξιούχους να στραφούν και στην ιδιωτική ασφάλιση προκειμένου να συμπληρώσουν την κανονική σύνταξή τους, διασφαλίζοντας ένα επαρκές επίπεδο παροχών. «ΤΑ ΝΕΑ» παρουσιάζουν σήμερα τον νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων από το 2015 και μετά καθώς και παραδείγματα για τα προγράμματα ιδιωτικής ασφάλισης που διατίθενται σήμερα στην αγορά
Στα ταμεία κύριας ασφάλισης στον ιδιωτικό τομέα αλλά και στο Δημόσιο ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων από το 2015 και μετά θα γίνεται με μεικτό σύστημα βασικής και αναλογικής σύνταξης το οποίο θα οδηγήσει στη μείωση των παροχών.
Πρόκειται για τον νόμο Λοβέρδου – Κουτρουμάνη (3863/2010) που αλλάζει ριζικά τον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων. Η αλλαγή ξεκινά από το 2015, αλλά για όσους συνταξιοδοτηθούν από το έτος αυτό και μετά θα εφαρμοστεί το νέο σύστημα αναδρομικά και για το διάστημα 2011-2015. Το τελικό ποσό της σύνταξης θα διαμορφώνεται από τη βασική σύνταξη και από την αναλογική σύνταξη. Αναλυτικά:
n Η εφαρμογή της βασικής σύνταξης ξεκινά από το 2015 και το ύψος της θα είναι στα 360 ευρώ, δηλαδή όσο είναι σήμερα η προνοιακή σύνταξη του ΟΓΑ.
n Για τον υπολογισμό της αναλογικής σύνταξης θα λαμβάνεται υπόψη το σύνολο του εργασιακού βίου. Το ποσοστό αναπλήρωσης για κάθε έτος ασφάλισης θα διαμορφώνεται με έναν συντελεστή που ξεκινά από το 0,8% κατά το πρώτο έτος ασφάλισης και κλιμακώνεται, στο 40ό και ώς το 50ό έτος, στο 1,5%. Σημειώνεται ότι σήμερα το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει το 2%.
ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ. Ωστόσο, θα υπάρξει ένα μεταβατικό διάστημα για όσους συνταξιοδοτηθούν από το 2015 και μετά. Συγκεκριμένα, για τα έτη ασφάλισης από το 2011 και μετά θα δίδεται αναλογία της σύνταξης ίση με το πηλίκον των ετών που διήνυσε μετά την ημερομηνία αυτή διά του συνόλου των ετών ασφάλισής του.
n Η βασική και η αναλογική σύνταξη θα δίδονται για 12 μήνες τον χρόνο, δηλαδή δεν θα χορηγείται 13η και 14η σύνταξη.
n Το ποσοστό αναπλήρωσης μαζί με τη βασική σύνταξη, κατά το υπουργείο Εργασίας, θα φθάνει στο 64% των συντάξιμων αποδοχών. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα σημερινά ποσοστό αναπλήρωσης κυμαίνονται σε αρκετά μεγαλύτερα επίπεδα, από 75% και άνω των συντάξιμων αποδοχών και σε ορισμένες περιπτώσεις υπερβαίνουν και το 100%.
Η μείωση που θα προέλθει στις συντάξεις κατά το υπουργείο είναι μεσοσταθμικά γύρω στο 7%, ωστόσο οι συνδικαλιστικές οργανώσεις κάνουν λόγο για μειώσεις που θα φθάνουν έως και το 30%.
n Οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές θα υπολογίζονται με τον εξής τρόπο: Είναι ίσες με το πηλίκον των μηνιαίων αποδοχών όλου του εργασιακού βίου διά του αριθμού όλων των μηνών απασχόλησης. Στη διαμόρφωση των αποδοχών λαμβάνονται υπόψη 12 μήνες τον χρόνο. Δηλαδή για τις συντάξιμες αποδοχές δεν συμπεριλαμβάνονται τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας. Αυτές οι αποδοχές θα προσαυξάνονται με βάση τη μεταβολή του δείκτη τιμών καταναλωτή, ενώ θα προστίθεται και ένας «συντελεστής ωρίμασης». Με τον τρόπο αυτόν θα επιχειρείται η επικαιροποίηση των αμοιβών των παλαιών ετών ασφάλισης. Η κατώτατη σύνταξη θα είναι το άθροισμα των ποσών της βασικής και της αναλογικής σύνταξης λόγω γήρατος για χρόνο ασφάλισης τουλάχιστον 15 ετών, ενώ δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού που αντιστοιχεί σε 15 ημερομίσθια ανειδίκευτου εργάτη κατά το έτος 2015.
Η ιδιωτική ασφάλιση. Από την πλευρά της η Τράπεζα της Ελλάδος στην έκθεσή της για τη νομισματική πολιτική προειδοποιεί ότι το ασφαλιστικό σύστημα με τη σημερινή του μορφή και με τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που θεσπίστηκαν το 2010 θα δίνει συντάξεις κάτω από τα όρια της φτώχειας στους μελλοντικούς συνταξιούχους. Το γεγονός αυτό σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη της επαγγελματικής και ιδιωτικής ασφάλισης άμεσα ώστε όσοι συνταξιοδοτηθούν μετά το 2020 να έχουν σύνταξη που θα τους εξασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση. Ωστόσο το φορολογικό καθεστώς που ισχύει στη χώρα μας δεν επιτρέπει ούτε ενθαρρύνει την ιδιωτική ασφάλιση. Πρώτα από όλα, πρόσφατα καταργήθηκαν οι φοροαπαλλαγές που αφορούν την ιδιωτική ασφάλιση (Ν. 4110/2013) και άρα οι σχετικές δαπάνες δεν εκπίπτουν του φορολογητέου εισοδήματος. Δεύτερον, σε ό,τι αφορά την επαγγελματική ασφάλιση η πλειονότητα των επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι μικρού μεγέθους, γεγονός που δυσχεραίνει τη δυνατότητά τους να παράσχουν τέτοιου είδους καλύψεις ενώ οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις προσκρούουν σε ένα τείχος γραφειοκρατίας.
Την εκτίμηση «για κατάρρευση των συνταξιοδοτικών παροχών στη χώρα μας», διατυπώνει ο καθηγητής Σάββας Ρομπόλης, επιστημονικός διευθυντής του ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Οπως υπογραμμίζει: «Η επιδίωξη ελέγχου της αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών στην Ελλάδα από τους δανειστές της χώρας κατά την περίοδο 2010-2060 (από 24,1% του ΑΕΠ σε 17,4% του ΑΕΠ το 2060) κατά 7% περίπου του ΑΕΠ, παράλληλα με την αύξηση κατά 70% του συνταξιοδοτικού πληθυσμού, σηματοδοτεί την προοπτική κατάρρευσης του επιπέδου των συνταξιοδοτικών παροχών (κύριων, επικουρικών, κοινωνικών επιδομάτων, εφάπαξ κ.λπ.) και γενικότερα των κοινωνικών υπηρεσιών (μείωση κατά 35% των δημόσιων δαπανών υγείας 2010-2012) ως συμβολή στη μείωση των ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων και στον περιορισμό της απόκλισης του λόγου δημόσιο χρέος προς ΑΕΠ».
Τι δείχνουν οι προβλέψεις
Το ποσοστό αναπλήρωσης μαζί με τη βασική σύνταξη, κατά το υπουργείο Εργασίας, θα φθάνει στο 64% των συντάξιμων αποδοχών. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα σημερινά ποσοστό αναπλήρωσης κυμαίνονται σε αρκετά μεγαλύτερα επίπεδα, από 75% και άνω