Χτυπούν καμπανάκι

Στην αρχή ο σχετικός προβληματισμός εκδηλωνόταν με τη μορφή απορίας: Πώς είναι δυνατόν μια χώρα που έζησε τη φρίκη του ναζισμού να βάζει στη Βουλή ένα κόμμα με νεοναζιστικά χαρακτηριστικά; Στην πορεία, μετά τις εκλογές του περασμένου Ιουνίου και ενώ η Χρυσή Αυγή έδειξε το πραγματικό της πρόσωπο, η απορία έγινε προβληματισμός που, παρότι δεν λέγεται δημοσίως, εκφράστηκε και από επίσημα εβραϊκά χείλη. Η σχετική ανησυχία εκδηλώθηκε επανειλημμένως καθώς η αύξηση του αντισημιτισμού στην Ελλάδα είναι, όπως έλεγαν αρμόδιες κυβερνητικές πηγές, «ζήτημα υπαρξιακής φύσης» για το εβραϊκό στοιχείο, το οποίο καλούσε την κυβέρνηση στη λήψη άμεσων μέτρων. Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι φαίνεται να είναι το σκίτσο που εμφανίστηκε στη χρυσαυγίτικη ιστοσελίδα με αφορμή την προγραμματισμένη εμφάνιση του Αντώνη Σαμαρά στο ετήσιο Φόρουμ της American Jewish Committee (AJC), στην Ουάσιγκτον. Σε αυτό, ο Αντώνης Σαμαράς φαινόταν γονατισμένος μπροστά στην καρικατούρα ενός Εβραίου που θύμιζε τα σκίτσα της ναζιστικής προπαγάνδας του 1930 και του 1940.

Ούτως ή άλλως, οι εβραϊκές οργανώσεις της Διασποράς – και όχι μόνο – είχαν χτυπήσει καμπανάκι για την αύξηση του αντισημιτισμού ήδη από τον περασμένο Μάιο. Σύμφωνα με τον επικεφαλή της AJC  Ντέιβιντ Χάρις, ο οποίος έχει και προσωπική γνωριμία με τον Πρωθυπουργό, η Ελλάδα είχε μπει στο μικροσκόπιο ήδη πριν από τις εκλογές. Σημειώνεται ότι ο πρόεδρος της σημαντικότατης οργάνωσης του αμερικανοεβραϊκού λόμπι είχε αποστείλει επιστολή στον Αντώνη Σαμαρά, ακόμη και με αφορμή την ένταξη στη ΝΔ του Μάκη Βορίδη και του Αδωνη Γεωργιάδη. Αυτό επειδή τα μέλη της οργάνωσης είχαν θεωρήσει ότι ο αντισημιτικός λόγος που είχαν υιοθετήσει στο παρελθόν οι δύο βουλευτές έθετε σε αμφισβήτηση τις φιλελεύθερες αρχές της ΝΔ. Οπως και να έχει, ήταν ενδεικτικό της ευαισθησίας που επιδεικνύεται απέναντι στην αντισημιτική ρητορική.

Η AJC ήταν απλώς η οργάνωση που άνοιξε τον δρόμο. Ακολούθησαν δεκάδες εβραϊκές και όχι μόνο οργανώσεις που έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου για τη Χρυσή Αυγή και τον ρατσιστικό της λόγο. Το καμπανάκι χτύπησε πιο έντονα για την Ελλάδα και για έναν ακόμη λόγο, λένε οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ. Το εβραϊκό στοιχείο στην Ελλάδα, στο Ισραήλ και στις Ηνωμένες Πολιτείες είχε θεωρήσει ως τομή την επίσκεψη του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Αθήνα τον Αύγουστο του 2010 και την ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση που άρχισε τότε με πρωτοβουλία του Γιώργου Παπανδρέου. Αρμόδιες πηγές και από τις δύο χώρες εκτιμούσαν τότε μάλιστα ότι ήταν απροσδόκητα θετική η σχετική δημοσιότητα και πως για πρώτη φορά ύστερα από δεκαετίες οι διμερείς σχέσεις είχαν απαλλαγεί από αντισημιτικά στερεότυπα.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΣ. Με τον ίδιο τρόπο, η εικόνα σήμερα αντιστρέφεται καθώς, παρότι δεν λέγεται δημοσίως και παρά το γεγονός ότι το θέμα του αντισημιτισμού είναι ευρύτερο και δεν αποτελεί μέρος της ατζέντας των διμερών σχέσεων, ο σχετικός προβληματισμός εκφράζεται από παντού. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι το θέμα τέθηκε σχεδόν σε όλες τις συναντήσεις που είχε ο Δημήτρης Αβραμόπουλος στο Τελ Αβίβ πριν από λίγες ημέρες. Τόσο ο ισραηλινός Πρόεδρος και ο Πρωθυπουργός όσο και η υπουργός Δικαιοσύνης Τζίπι Λίβνι εξέφρασαν τον προβληματισμό τους για την αύξηση του αντισημιτισμού στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, καθώς και για την άνοδο των ποσοστών της Χρυσής Αυγής. Ο έλληνας υπουργός Εξωτερικών φέρεται να επανέλαβε ότι το φαινόμενο είναι παροδικό και οφείλεται στην κρίση ενώ ενημέρωσε τους συνομιλητές του για την πρωτοβουλία της ΝΔ σχετικά με τη νομοθετική διάταξη που ποινικοποιεί την άρνηση του Ολοκαυτώματος.