Νέος ισπανικός εμφύλιος για το μαυσωλείο του Φράνκο

Ο Σοσιαλιστής Θαπατέρο είχε ταχθεί υπέρ της μεταφοράς του σε άλλη τοποθεσία, ενώ ο Συντηρητικός Ραχόι άφησε να εννοηθεί πως ο τάφος του πρώην δικτάτορα της Ισπανίας Φρανθίσκο Φράνκο όχι μόνο θα παραμείνει εκεί που είναι, αλλά και πως η κυβέρνησή του είναι έτοιμη να εγκρίνει τα απαραίτητα κονδύλια για τη συντήρηση του μαυσωλείου που στέκει επιβλητικό στην Κοιλάδα των Πεσόντων (Valle de los Caidos). Και η πρόσφατη απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης να κηρύξει διαγωνισμό ύψους 300.000 ευρώ για την αποκατάσταση της πρόσοψης της βασιλικής και ενός αγάλματος της Πιετά που βρίσκονται στο εσωτερικό του μαυσωλείου, είχε ως αποτέλεσμα να ξεσπάσει πολεμική.
Το μαυσωλείο της Κοιλάδας των Πεσόντων κατασκευάστηκε την περίοδο 1940-1958 και σήμερα αποτελεί το πιο σημαντικό σύμβολο του φρανκισμού. Στο εσωτερικό του, πέρα από τη σορό του ισπανού δικτάτορα, αναπαύεται η σορός του ιδρυτή της Ισπανικής Φάλαγγας Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα καθώς και τα λείψανα 33.000 θυμάτων του ισπανικού Εμφυλίου. Τουλάχιστον τα μισά από αυτά ανήκουν σε ανθρώπους που συμμετείχαν στον Δημοκρατικό Στρατό και εναντιώνονταν στον φασισμό. Τα ονόματά τους δεν αναφέρονται πουθενά καθώς ήταν κομμουνιστές, σοσιαλιστές και αναρχικοί που είχαν φυλακιστεί από το καθεστώς του Φράνκο. Για να μπορέσουν να μειώσουν τις ποινές τους, αναγκάστηκαν να εργαστούν για την ανέγερση του μαυσωλείου του θανάσιμου εχθρού τους. Επειτα από την ψήφιση νόμου αναφορικά με την ιστορική μνήμη ο οποίος προέβλεπε την απομάκρυνση των εναπομεινάντων αγαλμάτων του Φράνκο από όλες τις πλατείες της Ισπανίας, ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας Θαπατέρο όρισε μια επιτροπή ειδικών για να αποφασίσει ποια θα είναι η τύχη του μαυσωλείου που αποτελεί, ακόμα και σήμερα και όπως ακριβώς το είχε οραματιστεί ο ίδιος ο δικτάτορας, την πιο συγκλονιστική υπενθύμιση της νίκης του Φράνκο επί των Δημοκρατικών. Υστερα από μερικές εβδομάδες, η επιτροπή τάχθηκε υπέρ της μεταφοράς του μαυσωλείου και της μετατροπής της Κοιλάδας των Πεσόντων σ’ ένα μνημείο αφιερωμένο στο σύνολο των Ισπανών που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου. Ομως, προτού ψηφιστεί η συγκεκριμένη πρόταση, οι Σοσιαλιστές αναγκάστηκαν να παραδώσουν την εξουσία στο κεντροδεξιό κόμμα του Μαριάνο Ραχόι, με αποτέλεσμα η ιδέα της απότισης φόρου τιμής και στους ηττημένους να εγκαταλειφθεί. Σήμερα, καθώς η Ισπανία βιώνει τις εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες της κρίσης ρευστότητας που την ταλανίζει, τουλάχιστον οι μισοί από τους πολίτες τής χώρας θεωρούν πως η εξοικονόμηση πόρων για τη συντήρηση ενός μνημείου που προσβάλλει τη μνήμη των ηττημένων του Εμφυλίου είναι σκανδαλώδης. Το μαυσωλείο της Κοιλάδας των Πεσόντων δέχεται κάθε χρόνο περίπου 400.000 επισκέπτες και ο Λουίς Θαπατέρο δεν υπήρξε ο πρώτος που επιδίωξε να μεταλλάξει τη συμβολική του σημασία. Παραδόξως, ο πρώτος ήταν ο Αντόλφο Σουάρεθ, ο άνθρωπος τον οποίο επέλεξε ο Χουάν Κάρλος από τις τάξεις των νεαρών φρανκιστών για να κυβερνήσει την Ισπανία κατά την περίοδο της  μετάβασης στη δημοκρατία. Δύο φορές προσπάθησε και ο Φελίπε Γκονθάλεθ, αλλά μάταια. Οπως φαίνεται, ο Φράνκο εξακολουθεί να αντιστέκεται, τόσο στη μνήμη όσο και στον χρόνο, όντας θαμμένος κάτω από έναν γρανιτένιο βράχο βάρους 1.500 κιλών.