Τι είδε (και άκουσε) στη Λειψία ο Βαγγέλης Βενιζέλος

Οταν ιδρύθηκε η Σοσιαλιστική Διεθνής στο Παρίσι, το 1889, ο καπιταλισμός ήταν εθνικά οργανωμένος και η απάντηση θα έπρεπε να δοθεί με τη διεθνή συνεργασία. Η κατάληξη σήμερα είναι ακριβώς αντίθετη, διαπίστωσε ο πρόεδρος του SPD Ζίγκμαρ Γκάμπριελ υποδεχόμενος τους εκπροσώπους του νέου δικτύου Προοδευτική Συμμαχία στη Λειψία. Ο αχαλίνωτος καπιταλισμός δεν γνωρίζει εθνικά σύνορα, ενώ τα σοσιαλιστικά κόμματα λειτουργούν κατά κανόνα με πυξίδα τα στενά εθνικά συμφέροντα. Ενα παράδειγμα δίνει η κρίση στην ευρωζώνη.

Είναι πολύ πιο ριζοσπαστικός ο πολιτικός λόγος των σοσιαλιστικών κομμάτων των χωρών που είναι σε κρίση και σε πρόγραμμα προσαρμογής και εντελώς διαφορετικός ο λόγος των σοσιαλδημοκρατών σε Αυστρία, Γερμανία, Ολλανδία. Τη διαπίστωση αυτή έκανε και στη Λειψία ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Βαγγέλης Βενιζέλος. Και τώρα, μετά την εμπειρία της κρίσης, όπως είπε στα «ΝΕΑ», «έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον το γεγονός ότι μπροστά στο πρόβλημα της κοινωνικής συνοχής και ιδίως στο πρόβλημα της ανεργίας των νέων διατυπώνεται και πάλι ένας πιο προοδευτικός και πιο ριζοσπαστικός λόγος και από τα κόμματα των χωρών που ανήκουν στον σκληρό πυρήνα του ευρώ».

Ο κ. Βενιζέλος καταγράφει, π.χ., ότι οι τοποθετήσεις του βελγικού σοσιαλιστικού κόμματος είναι πολύ αυστηρές και επικριτικές για την ασκούμενη σήμερα πολιτική λιτότητας στην ευρωζώνη. Το ίδιο ισχύει και για τους σοσιαλδημοκράτες του Λουξεμβούργου. Ακόμα και το γερμανικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, έχοντας μπροστά του τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, διαφοροποιείται από την πολιτική της Μέρκελ.

Στα προοδευτικά κόμματα του ευρωπαϊκού Νότου – ο κ. Βενιζέλος προτιμά τον όρο «πολιτικός Νότος» – υπάρχει έντονη η προσδοκία για την αλλαγή των συσχετισμών κατ’ αρχάς μέσα στη σοσιαλιστική ευρωπαϊκή οικογένεια και στη συνέχεια στην ΕΕ. Καθοριστικός για τους συσχετισμούς αυτούς είναι ο ρόλος του γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος και του Φρανσουά Ολάντ. Βεβαίως ο Ολάντ προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις προεκλογικές υποσχέσεις και στις βαθιές τομές που χρειάζεται η Γαλλία για να μη χάσει για πάντα το τρένο της ανταγωνιστικότητας. Ετσι εξηγείται ο έπαινος στον γερμανικό ρεαλισμό και στην Ατζέντα 2010 του καγκελαρίου Σρέντερ στον οποίο αναφέρθηκε με θερμά λόγια ο Ολάντ μιλώντας στα ιστορικά γενέθλια του SPD στη Λειψία.  

ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. Πάντως η αριστερή «προδιάθεση» των γάλλων Σοσιαλιστών και του Ολάντ διαμορφώνει, σε επίπεδο λόγου τουλάχιστον, μια διαφορετική πραγματικότητα. Στους κόλπους του ευρωπαϊκού σοσιαλιστικού και σοσιαλδημοκρατικού κόμματος, λέει ο κ. Βενιζέλος, «αρχίζει μια συζήτηση με αριστερό χρώμα». Τα αποτελέσματά της θα διαμορφωθούν στην πορεία προς τις ευρωεκλογές και θα εκφραστούν στο πρόσωπο του κοινού επικεφαλής των ψηφοδελτίων για τις ευρωεκλογές. Δεν θα είναι άλλος από τον σημερινό πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου, γερμανό Σοσιαλδημοκράτη Μάρτιν Σουλτς, που προορίζεται για τη θέση του προέδρου της Κομισιόν.

«Είναι σημαντικό να υπάρχει ένας Γερμανός ο οποίος θα μιλάει μια γλώσσα εναντίον της κρατούσας αντίληψης στην Ευρώπη», λέει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Το «όχημα» λοιπόν είναι να αποκατασταθεί η κοινωνική συνοχή και να αντιμετωπιστεί η ανεργία. Και σε θεσμικό επίπεδο, το πιο κρίσιμο ζήτημα είναι να αποκατασταθεί ο ρόλος της Επιτροπής της ΕΕ και να απαλλαγεί από την «κηδεμονία» της τρόικας. Το θέμα αυτό έθεσε και στη δημόσια παρέμβασή του στο πάνελ για την κοινωνική δικαιοσύνη της ιδρυτικής διάσκεψης για την Προοδευτική Συμμαχία. Οπως λέει, «δεν αποφασίζουν οι αγορές, αλλά άλλες κυβερνήσεις για άλλα κράτη, και υπάρχει ένα πρόβλημα πλήρους ακύρωσης της εθνικής ισοτιμίας και της κοινοτικής μεθόδου».