Καταδίκες και κλειστά μικρόφωνα σε ακροδεξιούς και ρατσιστές

Στο ζήτημα της προπαγάνδας υπέρ των ρατσιστικών ιδεών το δόγμα της «μη ελευθερίας για τους εχθρούς της ελευθερίας» εφαρμόζεται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια στις χώρες-μέλη της ΕΕ. Επί του θέματος αυτού το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Στρασβούργου έχει ήδη προ δεκαπενταετίας αποφανθεί ότι η κατοχυρωμένη στην Ευρώπη αρχή της ελευθερίας του λόγου δεν καλύπτει πρακτικές όπως η δημόσια επιδοκιμασία της βίας και του μίσους για φυλετικούς λόγους, η προάσπιση φιλοναζιστικών πολιτικών, η υποκίνηση της βίας κατά αλλοθρήσκων κ.ά.

Το ευρωπαϊκό νομικό κεκτημένο στο θέμα της αντιμετώπισης του ρατσισμού άρχισε επί της ουσίας να δημιουργείται με τη σύσταση των πρώτων μεταπολεμικών στρατοδικείων για τους Ναζί, ενώ σήμερα αντικατοπτρίζεται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, ο οποίος μεταξύ άλλων αναφέρει ότι τα μέσα ενημέρωσης στην Ευρώπη οφείλουν «να μην ενθαρρύνουν οποιασδήποτε μορφής βία, μίσος ή διάκριση εις βάρος προσώπων για λόγους εθνικής ή φυλετικής προέλευσης».

Με βάση αυτό το νομικό κεκτημένο καταδικάστηκαν προ ετών στο Βέλγιο τρία μέλη ακροδεξιάς οργάνωσης που στη διάρκεια μιας τηλεοπτικής εκπομπής ισχυρίστηκαν ότι «οι νέγροι δεν είναι άνθρωποι», καθώς και ο δημοσιογράφος της εκπομπής διότι δεν αντέδρασε καταλλήλως. Στο Βέλγιο, εξάλλου (όπου η καταπολέμηση του ρατσισμού είναι από το 1995 συνταγματική επιταγή), οι δημοσιογράφοι της γαλλόφωνης κρατικής τηλεόρασης αρνούνται παγίως να φιλοξενούν τους εκπροσώπους του ακροδεξιού-εθνικιστικού κόμματος της ολλανδόφωνης περιφέρειας, δηλαδή της Φλάνδρας, ακόμη και σήμερα που το κόμμα αυτό έρχεται πρώτο στις προτιμήσεις των φλαμανδών ψηφοφόρων.

Στις εναντίον τους αιτιάσεις οι Βέλγοι δημοσιογράφοι απαντούν ότι πέραν των επιταγών του Συντάγματος η γαλλόφωνη κρατική τηλεόραση υποχρεούται εκ του καταστατικού της να μην προβάλλει τις ιδέες του ρατσισμού και καλεί τους εκπροσώπους των βελγικών κομμάτων να αλλάξουν το καταστατικό της αν πιστεύουν ότι εν τέλει είναι λανθασμένο.

Στον δημοσιογραφικό χώρο ακραία περίπτωση ρατσιστικής προπαγάνδας είναι αυτή του Ζορζ Ρουγκού, ο οποίος προ ετών καταδικάστηκε σε δωδεκαετή φυλάκιση λόγω των ραδιοφωνικών εκπομπών του στη Ρουάντα μέσω των οποίων υποδαύλιζε το μίσος και τη βία ανάμεσα στους Χούτου και στους Τούτσι.

Ανάλογο βάρος δίδει το ευρωπαϊκό νομικό κεκτημένο, ιδίως των τελευταίων δεκαετιών, και στο ζήτημα της «άρνησης» ή της «χονδροειδούς υποτίμησης» των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τη ναζιστική Γερμανία (και όχι μόνο) στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ. Εν προκειμένω, γαλλικό δικαστήριο καταδίκασε συμβολικώς το 1998 (ποινή ενός γαλλικού φράγκου) δύο γάλλους πολίτες, εκπροσώπους μιας οργάνωσης, που μέσω πληρωμένης καταχώρισης στην εφημερίδα «Μοντ» ζητούσαν την πολιτική αποκατάσταση του συνεργασθέντος με τις γερμανικές Αρχές κατοχής και στη συνέχεια εκτελεσθέντος γάλλου στρατάρχη Πετέν, αρνούμενοι τις αποδεδειγμένες ευθύνες του στο δράμα της εξόντωσης των Εβραίων της Γαλλίας.

Το θέμα αυτό απασχόλησε και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο του Στρασβούργου, το οποίο ωστόσο χαρακτήρισε υπερβολική την έστω και συμβολική καταδίκη. Και αυτό διότι θεώρησε ότι ναι μεν απόψεις όπως αυτές των δύο πολιτών ευλόγως προκαλούν αντιδράσεις, πλην όμως οι αντιδράσεις αυτές θα πρέπει σταδιακώς και με την πάροδο των χρόνων να αποκλιμακώνονται, διότι, όπως αναφέρεται στην απόφαση, αυτό επιτάσσει «ο πλουραλισμός και η ανοχή στις οποίες στηρίζονται οι σημερινές δημοκρατικές κοινωνίες».