Η Ελλάδα στη μέση του ψυχρού πολέμου ΗΠΑ – Ρωσίας για την ενέργεια

Σε τεντωμένο σχοινί ισορροπεί η κυβέρνηση καθώς επιχειρεί να απεμπλακεί από τον «ψυχρό πόλεμο» ΗΠΑ – Ρωσίας για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ – εξαγορά με αυξημένη πολιτική σημασία για την ενεργειακή ισχύ στην Ανατολική Μεσόγειο. Ταυτόχρονα, καλείται να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της Αθήνας χωρίς να πλήξει την παραδοσιακή συμμαχία με τους Αμερικανούς και τις σχέσεις με τους Ρώσους, αλλά και να προωθήσει τον αγωγό TAP, o οποίος φαίνεται ότι περνά μέσα από την εξαγορά του ΔΕΣΦΑ από τους Αζέρους.

Διπλωματικές πηγές αναγνώριζαν ότι αυτή τη φορά οι αμερικανικές πιέσεις ήταν διακριτικές, καθώς και ότι απείχαν από τις απροκάλυπτες επεμβάσεις του Μάθιου Μπράιζα επί των ημερών του Κώστα Καραμανλή. Παραδέχονταν, ωστόσο, ότι η αμερικανική θέση δεν έχει αλλάξει και ότι συνίσταται στο μότο περί της ανάγκης διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας «ώστε οι χώρες να μην κρατούνται όμηροι» με σαφή αιχμή στην εξάρτηση από το ρωσικό αέριο. Εξάλλου, το ενδιαφέρον για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ/ΔΕΣΦΑ δεν είναι μόνο αμερικανικό, αλλά και ευρωπαϊκό, καθώς η Κομισιόν έχει καταστήσει σαφές ότι δεν θα επιτρέψει τον ταυτόχρονο έλεγχο από την Gazprom σε πηγές και σε δίκτυα αερίου.

Την ίδια ώρα, ωστόσο, ούτε οι Αμερικανοί έχουν καταφέρει να υποδείξουν εναλλακτικές προτάσεις για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης και πολύ περισσότερο, σημείωναν διπλωματικές πηγές, «αν ενδιαφέρονταν τόσο πολύ να μην αποκτήσει η Gazprom τη ΔΕΠΑ, θα μπορούσαν να είχαν ενθαρρύνει εταιρεία με δική τους προσφορά». Οσο για τη Μόσχα, η οποία αυξάνει συνεχώς τις απαιτήσεις της, δεν κρύβει ότι θεωρεί την εξαγορά της ΔΕΠΑ βάση για την επέκταση της ενεργειακής ισχύος της στην περιοχή. Η βάση αυτή φαίνεται πως καθίσταται περισσότερο επιτακτική αφότου το Ισραήλ επέλεξε την αυστραλιανή Woodside έναντι της Gazprom για την απόκτηση του 30% του γιγαντιαίου κοιτάσματος Λεβιάθαν, και η επίσης ρωσική Novatek αποσύρθηκε τελικά από την εκμετάλλευση οικοπέδου στην κυπριακή ΑΟΖ.

ΟΙ ΠΑΓΙΔΕΣ. Η ιδιωτικοποίηση ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ εξελίσσεται έτσι σε μια δύσκολη άσκηση ισορροπίας, καθώς, από τη μια η κυβέρνηση καλείται να κάνει λεπτούς διπλωματικούς χειρισμούς, ενώ από την άλλη, οφείλει να διασφαλίσει τα εθνικά συμφέροντα, τα οποία δεν εξυπηρετούνται απαραίτητα με τη δημιουργία ενός ρωσικού ολιγοπωλίου το οποίο θα μπορούσε στο μέλλον να θέσει την ελληνική αγορά σε ομηρεία με την τιμολόγησή, ακυρώνοντας επί της ουσίας το όποιο όφελος από το σημερινό υψηλό τίμημα που προσφέρει.

Την ίδια ώρα, η ελπίδα ότι τον ερχόμενο μήνα η κοινοπραξία του αζερικού κοιτάσματος Σαχ Ντενίζ θα επιλέξει τον αγωγό TAP έναντι του ανταγωνιστικού Nabucco West συνηγορεί υπέρ τού να περάσει ο ΔΕΣΦΑ σε αζερικά χέρια. Διπλωματικές πηγές σημείωναν ότι σε αυτή τη φάση το να μη δοθεί το δίκτυο στην αζερική Socar που το διεκδικεί θα αποτελέσει μεγάλο πλήγμα για τις προοπτικές υλοποίησης του TAP. Οι ίδιες πηγές έλεγαν ότι πρόκειται για φαύλο κύκλο, καθώς αν δεν επιλεγεί ο TAP, η Ελλάδα δεν θα έχει εναλλακτικές πηγές προμήθειας φυσικού αερίου, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη στη χειραγώγηση των τιμών.