Περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του προσπαθώντας να πιάσει την ουρά του. Ανακατεύει τα σκουπίδια και πολλές φορές γλείφει τις χάρτινες συσκευασίες ή κυνηγάει με μανία το πολύχρωμο μπαλάκι. Είναι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, αν και ίσως δεν είναι ο πιο έξυπνος. Ή μήπως όχι;
Για τον ερευνητή και καθηγητή Εξελικτικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ντιουκ στις ΗΠΑ Μπράιαν Χέιρ, οι ιδιοκτήτες των σκύλων μπορούν να καταλάβουν την προσωπικότητα και τις γνωστικές ικανότητες του τετράποδου φίλου τους κάνοντας μερικά απλά τεστ και κυρίως μέσα από το παιχνίδι. Στο βιβλίο του, «Η ιδιοφυΐα του σκύλου: πώς τα σκυλιά είναι εξυπνότερα από όσο νομίζατε», έχει συμπεριλάβει όλα εκείνα που έχει μάθει τα τελευταία δέκα χρόνια ψυχολογώντας τους σκύλους. Υποστηρίζει μάλιστα ότι η εξημέρωση των σκύλων χιλιάδες χρόνια πριν τους έδωσε ένα είδος κοινωνικής εξυπνάδας. «Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι κανένα άλλο ζώο δεν έχει την ίδια, “εξαιρετική” ικανότητα να επικοινωνεί με τους ανθρώπους όπως ο σκύλος», έχει πει ο καθηγητής, ο οποίος ίδρυσε το Κέντρο Γνώσης για σκύλους στο Πανεπιστήμιο του Ντιουκ.
«Είναι όλα όσα θέλετε να μάθετε για τον σκύλο σας και σας βοηθά να καταλάβετε το γνωστικό επίπεδο και το στυλ του», δήλωσε πρόσφατα ο Χέιρ. Αυτό που προτείνει είναι ένα τεστ με 10 παιχνίδια των 15 – 30 λεπτών συνολικά, τα οποία εξετάζουν πέντε γνωστικές ικανότητες: συμπόνια, επικοινωνία, πονηριά, μνήμη και λογική. Βάσει αυτών των ικανοτήτων, ο καθηγητής έχει καταλήξει σε εννέα προφίλ σκύλων, μεταξύ αυτών ο «άσος» που λύνει τα προβλήματα και έχει εξαιρετικές ικανότητες επικοινωνίας ή ο «ειδικός», που μπορεί να λύσει προβλήματα μόνος αλλά και ως μέλος μιας ομάδας.
Τα συμπεράσματα του καθηγητή Χέιρ έχουν και πρακτική εφαρμογή. Η ιστοσελίδα Dognition (
www.dognition.com) που έχει ανεβάσει στο Διαδίκτυο από κοινού με την ομάδα του, δίνει τη δυνατότητα στους ζωόφιλους με 60 δολάρια να μάθουν μέσα από επιστημονικές τεχνικές που βασίζονται στη μελέτη του πόσο… ιδιοφυΐα είναι ο σκύλος τους.
Το τεστ. Οσοι μπουν στην ιστοσελίδα μπορούν να πάρουν μια μικρή ιδέα για το τι περιλαμβάνουν αυτά τα τεστ. Το βίντεο-δείγμα που εξετάζει την επικοινωνία του ζώου αρχίζει: μια κοπέλα το κρατά από το λουρί, ενώ η ιδιοκτήτρια στέκεται σχεδόν δύο μέτρα πιο μπροστά κοιτάζοντας το σκυλί. Αφήνει δύο μικρές λιχουδιές δεξιά και αριστερά της και δείχνει σταθερά με το χέρι της τη λιχουδιά που βρίσκεται στα δεξιά της, φωνάζοντας παράλληλα το όνομα του σκύλου. Και τότε αναδεικνύονται τα δύο σενάρια: εάν ο σκύλος φάει πρώτα τη λιχουδιά που του έδειξε το αφεντικό του, σημαίνει ότι στοιχείο του χαρακτήρα του είναι η συνεργασία. Εάν κατευθυνθεί και φάει τη λιχουδιά που δεν έδειξε το αφεντικό τότε σημαίνει ότι ο σκύλος στηρίζεται συνήθως στις δικές του δυνάμεις.