Ιλντα Μποκασίνι: Η νέμεση του Καβαλιέρε

Η ιταλίδα εισαγγελέας που τόλμησε να τα βάλει με τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι ζητώντας την καταδίκη του σε έξι χρόνια κάθειρξη για το σκάνδαλο των ροζ πάρτι, δεν είναι πρωτάρα στις σκληρές μάχες. Εχει κυνηγήσει τη Μαφία και τις νέες Ερυθρές Ταξιαρχίες, ήταν παρούσα στην επιχείρηση Καθαρά Χέρια, έχει συγκρουστεί με συναδέλφους της. Από μια άποψη, η ιστορία της είναι η ιστορία της σύγχρονης Ιταλίας

Σε μια σκηνή της ταινίας «Ο αλιγάτορας» του Νάνι Μορέτι, ένας πανίσχυρος πολιτικός στέκεται στο εδώλιο του κατηγορουμένου κοιτάζοντας την εισαγγελέα της έδρας. Το βλέμμα του είναι σκληρό αλλά εκείνη το αντέχει. Τον κοιτάζει στα μάτια όπως την κοιτάζει κι εκείνος. Ο πολιτικός που υποδύεται ο ίδιος ο Μορέτι παραπέμπει στον Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Αλλά ούτε η εισαγγελέας που ενσάρκωσε κινηματογραφικά η Αννα Μποναϊούτο είναι φανταστικό πρόσωπο. Ο χαρακτήρας είναι βασισμένος στην Ιλντα Μποκασίνι, την εισαγγελέα που στις αρχές της περασμένης εβδομάδας αγόρευε επί έξι ώρες για να πείσει τους δικαστές της έδρας ότι ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι πρέπει να περάσει έξι χρόνια στη φυλακή για κατάχρηση εξουσίας και εκπόρνευση ανηλίκου.

Ο Μπερλουσκόνι δεν βρισκόταν στη δικαστική αίθουσα κατά την αγόρευση, η Μποκασίνι δεν είχε την ευκαιρία να ανταλλάξει κάποιο βλέμμα μαζί του. Η εισαγγελέας όμως παρακολούθησε στην κινηματογραφική αίθουσα τη σκηνή της ανταλλαγής των σκληρών βλεμμάτων ανάμεσα στο κινηματογραφικό της alter ego και το κινηματογραφικό alter ego του Μπερλουσκόνι. Τη στιγμή εκείνη, θα εξομολογούνταν μετά το τέλος της ταινίας, η καρδιά της χτύπησε δυνατά σαν να ζούσε η ίδια τη σκηνή. Αισθάνθηκε να την κυριεύει μια ανεξήγητη ένταση και συγχρόνως ένιωσε έκπληξη για τον ίδιο της τον εαυτό.

ΚΥΝΗΓΟΣ ΤΗΣ ΜΑΦΙΑΣ. Εκείνο το βράδυ ήταν μία από τις σπάνιες στιγμές που έχασε η Ιλντα Μποκασίνι την αυτοκυριαρχία της. Μια άλλη ήταν όταν είχε κατηγορήσει άδικα έναν συνάδελφό της κι εκείνος τη χαιρέτησε έπειτα από καιρό σαν να μην έχει συμβεί τίποτα. «Πώς μπορείς να έχεις αυτή τη στάση απέναντί μου όταν σου έκανα κάτι τέτοιο;», του είπε με δάκρυα στα μάτια. Μια τρίτη ήταν όταν πέρασε ολόκληρη τη νύχτα δίπλα στο φέρετρο του Τζοβάνι Φαλκόνε, του εισαγγελέα και στενού της φίλου που δολοφονήθηκε από τη Μαφία τον Μάιο του 1992. Χρειάστηκαν 350 κιλά δυναμίτιδας για να χάσει η Ναπολιτάνα Μποκασίνι τον σικελό συνάδελφό της, με τον οποίο είχε συνεργαστεί στη δίωξη του οργανωμένου εγκλήματος.

Η δολοφονία του Φαλκόνε δεν την πτόησε. Οπως δεν την πτοούν οι ανώνυμες επιστολές που λαμβάνει, στις οποίες διαβάζει ότι είναι «πουτάνα» ή ότι αυτό που της αξίζει είναι να πεθάνει από καρκίνο. Εξίσου ατάραχη άκουσε μια ημέρα τον ταξιτζή στον οποίο έδωσε τη διεύθυνσή της για να την πάει σπίτι της να της λέει «α, ξέρω, θέλετε να σας πάω στην πλατεία όπου μένει εκείνη η καταραμένη κομμουνίστρια δικαστίνα με τα κόκκινα μαλλιά».

Ψύχραιμα αντιμετωπίζει και τη λάσπη που εκτόξευσε η «Τζορνάλε», εφημερίδα της οικογένειας Μπερλουσκόνι, την επομένη της αγόρευσής της. Τα λαγωνικά τής εφημερίδας ανέσυραν την παλιά ιστορία τής πειθαρχικής της δίωξης για «ανάρμοστη συμπεριφορά». Ηταν το 1982, η Μποκασίνι ήταν 33 χρόνων. Εξω από την Εισαγγελία του Μιλάνου κάποιος την είδε να αγκαλιάζει και να φιλά έναν δημοσιογράφο της εφημερίδας «Λότα Κοντίνουα», επίσημου οργάνου της ομώνυμης ακροαριστερής οργάνωσης. Η εφημερίδα του Μπερλουσκόνι υπενθύμιζε στους αναγνώστες της ότι η Μποκασίνι είχε επικαλεστεί στην απολογία της ενώπιον του πειθαρχικού συμβουλίου το δικαίωμά της στην ιδιωτικότητα – αυτό που υποτίθεται ότι δεν αναγνωρίζει τώρα στον Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Επειτα, είναι σαφές πού κινείται ιδεολογικά. Εκτός από τον δημοσιογράφο της «Λότα Κοντίνουα», δεν είχε βουίξει ο τόπος και για τη σχέση της με έναν δημοσιογράφο της «Ουνιτά»,

της ιστορικής εφημερίδας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας;

Η αλήθεια είναι ότι για την ιδιωτική ζωή της Ιλντα Μποκασίνι δεν είναι γνωστό τίποτα περισσότερο από το γεγονός ότι έχει πάρει διαζύγιο και ότι είναι μητέρα δύο παιδιών, ενός αγοριού κι ενός κοριτσιού. Για τις πολιτικές της πεποιθήσεις τα συμπεράσματα βγαίνουν βάσει στοιχείων που μόνο ένας επιθεωρητής Κλουζό θα σκεφτόταν να επικαλεστεί: το κόκκινο μαλλί, οι σχέσεις με τους δύο αριστερούς δημοσιογράφους, ο ισχυρισμός του Μπερλουσκόνι ότι οι δικαστές είναι μια δράκα αριστερών που θέλουν να τον εξοντώσουν για πολιτικούς λόγους. Η πραγματικότητα, όμως, είναι ελαφρώς διαφορετική. Με το ίδιο πάθος που προσπάθησε να κόψει τα πλοκάμια της σικελικής Μαφίας στο Μιλάνο, η Μποκασίνι κυνήγησε τα μέλη των νέων Ερυθρών Ταξιαρχιών. Δεκαπέντε άνθρωποι έπεσαν στα χέρια των διωκτικών Αρχών. Το όνειρό τους ήταν να αναστήσουν την τρομοκρατική οργάνωση που πρωταγωνίστησε στα μολυβένια χρόνια της Ιταλίας, ο βασικός τους στόχος να δολοφονήσουν τον ίδιο τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Η εφημερίδα του, ωστόσο, δεν πίστωσε ποτέ στην εισαγγελέα τη σύλληψη των επίδοξων δολοφόνων του μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης. Η Ιλντα Μποκασίνι ήταν και παρέμενε ένας εχθρός.

Αλλά η 64χρονη δικαστική λειτουργός δεν είναι από τους τύπους που λυγίζουν εύκολα. Στο δικαστικό σώμα είχε τη φήμη ενός δύσκολου ανθρώπου, κάπως «αντισυστημικού». «Η Μποκασίνι χαρακτηρίζεται από ατομικισμό, λειτουργεί υποκειμενικά και υπό την επήρεια του πάθους, ενώ δεν έχει καμία διάθεση για ομαδική εργασία», έγραφε ένας προϊστάμενός της το 1991 αιτιολογώντας την απόφασή του να την εξαιρέσει από την ομάδα των εισαγγελέων που ασχολούνταν με το οργανωμένο έγκλημα. Σε εκείνη την περίπτωση είχε κατηγορήσει άδικα έναν συνάδελφό της που θα συναντούσε μερικά χρόνια αργότερα σε ένα ασανσέρ του δικαστικού μεγάρου του Μιλάνου για να του αναγνωρίσει τη μεγαθυμία του και να του ζητήσει συγγνώμη με δάκρυα στα μάτια. Στο μεταξύ, ο τραχύς χαρακτήρας είχε μαλακώσει. Η θητεία της δίπλα στον Τζοβάνι Φαλκόνε την είχε κάνει πιο συνεννοήσιμη, λιγότερο καχύποπτη απέναντι σε ορισμένους συναδέλφους της, η μαθητεία τής είχε διδάξει την αξία της συνεργασίας.

ΙΤΑΛΙΚΟΣ ΕΦΙΑΛΤΗΣ. Με αυτήν τη συσσωρευμένη πείρα κάθησε στην έδρα πριν από μερικούς μήνες, όταν άρχισε η δίκη του Σίλβιο Μπερλουσκόνι για τη σχέση του με την ανήλικη μαροκινή χορεύτρια Ρούμπι Καρίμα και την προσπάθειά του να πείσει τους αστυνομικούς να την αφήσουν ελεύθερη με την πρόφαση ότι ήταν εγγονή του πρώην δικτάτορα Χόσνι Μουμπάρακ. Στις έξι ώρες της αγόρευσής της η Ιλντα Μποκασίνι έκανε μόνο ένα γλωσσικό ολίσθημα λέγοντας για τη Ρούμπι ότι χαρακτηρίζεται από «ανατολίτικη πονηριά». Ηταν ακριβέστατη, όμως, περιγράφοντας το «αρνητικό ιταλικό όνειρο» – αυτό που πουλάει στους πολίτες της χώρας του, τόσα χρόνια, από τα γυαλιστερά κανάλια του ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι.