Για δύο ολόκληρους μήνες προσπαθούσαν να ανοίξουν λογαριασμό σε τράπεζα των φορολογικών παραδείσων της Καραϊβικής και να τον συνδέσουν με την οφσόρ τους. Ομως οι απαιτήσεις για έγγραφα και τα νέα ερωτήματα που έθεταν κάθε φορά οι τραπεζικοί υπάλληλοι τους έκαναν να απηυδήσουν και να στραφούν σε μία πιο εύκολη λύση: σε μία τράπεζα στο κέντρο της Αθήνας!
Την υπεράκτια «οδύσσεια» ενός δικηγόρου και ενός μεσάζοντα που βρήκαν την «Ιθάκη» τους στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα αποκαλύπτουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ», στο πλαίσιο της έρευνας για τις οφσόρ που διοργάνωσε η Διεθνής Σύμπραξη Ερευνητών Δημοσιογράφων μαζί με τα μεγαλύτερα μέσα ενημέρωσης στον κόσμο.
Ιανουάριος 2006. Η Endo Training & Consulting Ltd γεννιέται στα μητρώα των Βρετανικών Παρθένων Νήσων. Ο δικηγόρος που έχει αναλάβει να κινήσει τα νήματα για τη σύσταση και τη λειτουργία της απευθύνεται με ηλεκτρονικό μήνυμα στην εταιρεία παροχής υπηρεσιών οφσόρ με την οποία συνεργάζεται για την ευρύτερη περιοχή της Καραϊβικής. «Αγαπητέ Ανταμ, με το παρόν επιβεβαιώνω ότι η Endo Training & Consulting επιθυμεί να ανοίξει τραπεζικό λογαριασμό το συντομότερο δυνατόν», έγραφε στις 10 Ιανουαρίου ο κυπριακής καταγωγής δικηγόρος.
Ηδη από την προηγουμένη έχει ενημερωθεί από τον Ανταμ ότι το γραφείο υπηρεσιών «έχει καλή τραπεζική σχέση» με τα παραρτήματα των τραπεζών First Caribbean International Bank και 1 First Bank στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους. Επίσης, ότι θα χρειαστούν 11 έγγραφα – ανάμεσά τους συστατική επιστολή για τον πραγματικό ιδιοκτήτη της οφσόρ από άλλον επαγγελματία και από διεθνώς αναγνωρισμένη τράπεζα, μία λίστα με τους υπογράφοντες τον λογαριασμό, απόδειξη πιστωτικής κάρτας που επιβεβαιώνει τη διεύθυνση κατοικίας του συνδεομένου προσώπου και πληροφορίες για την προέλευση των κεφαλαίων. Ολα αυτά ήταν σημειωμένα με έντονους, διαφορετικού χρώματος χαρακτήρες στο e-mail που είχε αποστείλει ο Ανταμ στον δικηγόρο, ο οποίος είχε τον τίτλο του διευθυντή στην οφσόρ.
Δέκα ημέρες αργότερα ο δικηγόρος σε μήνυμά του αναφέρει στον Ανταμ ότι εντός της ημέρας θα στείλει με κούριερ τις συστατικές επιστολές και αντίγραφο του διαβατηρίου του – όλα με τη σφραγίδα συμβολαιογράφου που εδρεύει στη Νέα Υόρκη. Και παρακαλεί τον μεσάζοντα να ετοιμάσει τα υπόλοιπα έγγραφα και να τα στείλει στο παράρτημα της τράπεζας First Caribbean Bank στις Βρετανικές Παρθένους Νήσους. Από άλλο μήνυμα του Ανταμ προς τον δικηγόρο την ίδια ημέρα γίνεται σαφές ότι με την οφσόρ συνδέεται και γνωστό μέλος της κοινότητας ομογενών στις ΗΠΑ, για το οποίο είχαν ζητηθεί τα πρωτότυπα παραστατικά που να αποδεικνύουν τη συμμετοχή του στην εταιρεία.
Κατά τη διάρκεια των επομένων εβδομάδων, δικηγόρος και μεσάζων αντάλλασσαν έγγραφα στις προσπάθειές τους να ανοίξουν τον λογαριασμό. Στις 15 Φεβρουαρίου ο Ανταμ ενημερώνει ότι το μόνο που έχει απομείνει είναι οι συνήθεις έλεγχοι «due diligence», που πραγματοποιούνται σε τέτοιες περιπτώσεις.
Πάνω από δύο εβδομάδες μετά ο δικηγόρος αφήνει μήνυμα στον τηλεφωνητή του Ανταμ, προφανώς αγανακτισμένος από τη μεγάλη καθυστέρηση. Σε μήνυμά του την ίδια ημέρα ο Ανταμ εξηγεί στον δικηγόρο ότι μίλησε με υπάλληλο της τράπεζας σχετικά με το θέμα και εκείνη του απάντησε ότι εξετάζουν το αίτημα και ότι θα επικοινωνούσε την επομένη. Επιπλέον, προτρέπει τον Κύπριο να έρθει και αυτός σε επαφή με την τραπεζοϋπάλληλο, όπως και έγινε.
«Αγαπητέ Ανταμ, έπειτα από συζήτηση με την κυρία Τζ. Σ. από τη First Caribbean Bank αποφασίσαμε να αποσύρουμε το αίτημά μας για το άνοιγμα λογαριασμού. Ο λόγος είναι ότι κάθε φορά ζητούν επιπλέον πληροφορίες, γεγονός το οποίο εκνευρίζει εμένα και τον πελάτη μου, και έχει ως αποτέλεσμα το χάσιμο πολύτιμου χρόνου. Πάνω από όλα, δεν ήταν σε θέση να μου δώσει οριστική ημερομηνία για το άνοιγμα του λογαριασμού», έγραψε σε μήνυμά του στις 3 Μαρτίου ο κύπριος δικηγόρος και ζήτησε από τον μεσάζοντα να αποστείλει έγγραφα της οφσόρ σε διεύθυνση που θα του έδινε εντός ολίγων ημερών.
Οντως, σε λιγότερο από μία εβδομάδα ο Ανταμ έλαβε το μήνυμα με τη διεύθυνση: επρόκειτο για τα γραφεία της Λαϊκής Τράπεζας στην οδό Πανεπιστημίου. Συγκεκριμένα, ως παραλήπτης των εγγράφων αναφερόταν στέλεχος το οποίο μόλις λίγα χρόνια αργότερα θα γινόταν διευθυντής στην Κύπρο. Και έτσι, στις 17 Μαρτίου τα απαραίτητα παραστατικά για το άνοιγμα λογαριασμού στάλθηκαν με κούριερ από τις Βρετανικές Παρθένους Νήσους στο στέλεχος της Λαϊκής, με τη θερμή παράκληση να μη διστάσει να επικοινωνήσει με την εταιρεία υπηρεσιών οφσόρ σε περίπτωση που χρειάζεται κάτι επιπλέον. Στα αρχεία και στην ηλεκτρονική αλληλογραφία που διέρρευσαν από τον φορολογικό παράδεισο της Καραϊβικής δεν υπάρχει μήνυμα από το τραπεζικό στέλεχος προς τους μεσάζοντες στο επόμενο χρονικό διάστημα, γεγονός που δείχνει ότι όλα πήγαν καλά αυτή τη φορά.
Η «οδύσσεια» κλείνει τον κύκλο της στα τέλη Μαρτίου: με μήνυμά του προς τον Ανταμ ο δικηγόρος ρωτάει αν έχουν επιστραφεί όλα τα έγγραφα που εστάλησαν στη First Caribbean Bank των Βρετανικών Παρθένων Νήσων κατά τις προσπάθειές τους να ανοίξουν τραπεζικό λογαριασμό εκεί. «Σε παρακαλώ, κατάστρεψέ τα όλα. Αυτή είναι η επιθυμία του πελάτη μου», έγραφε ο δικηγόρος.
Με διαδικασίες εξπρές
Τον Μάρτιο του 2006, στέλεχος του υποκαταστήματος της Λαϊκής Τράπεζας στην Αθήνα, το οποίο λίγα χρόνια αργότερα θα γινόταν διευθυντής στην Κύπρο, διευθέτησε σε χρόνο ρεκόρ το αίτημα της εξωχώριας εταιρείας για άνοιγμα λογαριασμού, κόντρα στη χρονοβόρα διαδικασία που απαιτούνταν στον βρετανικό φορολογικό παράδεισο