Kατάψυξη ωαρίων: Η δεύτερη ευκαιρία που δίνει διαβατήριο στη μητρότητα

Καταψύχουν τα ωάριά τους στους -196 βαθμούς Κελσίου, προσπαθώντας να εξασφαλίσουν το… διαβατήριο προς τη μητρότητα. Πότε τα αποψύχουν; Οταν τους γεννηθεί η επιθυμία να δημιουργήσουν οικογένεια ή όταν λάβουν το πράσινο φως από τον γιατρό ότι το σώμα τους είναι πλέον έτοιμο – έπειτα από μια σοβαρή πάθηση – να φέρει στον κόσμο ένα μωρό. Οταν η γνωστή διακοσμήτρια Σίσσυ Φειδά αναζητούσε πληροφορίες για την τεχνική της κρυοσυντήρησης ωαρίων, το αν ήταν δεσμευμένη ή όχι ήταν ένα θέμα που δεν την απασχολούσε. Αλλωστε, κατέψυξε ωάρια πριν από περίπου πέντε χρόνια, όταν ήταν 34 ετών. Την περίοδο εκείνη είχε κλονιστεί από θέματα υγείας που ταλαιπώρησαν γυναίκες από το φιλικό και συγγενικό της περιβάλλον. «Μια ασθένεια μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο για το μέλλον μιας γυναίκας και ιδίως για την προοπτική τής δημιουργίας οικογένειας. Και η αλήθεια είναι ότι κανείς από εμάς δεν ξέρει τι του  ξημερώνει αύριο», λέει η κ. Φειδά.

ΜΕΤΡΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ. Σπεύδει όμως να προσθέσει ότι δεν ήταν ο φόβος που την παρακίνησε στην απόφαση αυτή. Αντίθετα, αντιμετώπισε την όλη διαδικασία ως ένα μέτρο πρόληψης, που της χάρισε ηρεμία και της έδωσε την ευκαιρία αλλά και την ασφάλεια ενός εφεδρικού σχεδίου.

«Ηθελα, εφόσον η επιστήμη μού δίνει τη δυνατότητα, να λάβω τα μέτρα μου ώστε να μη χρειαστεί στο μέλλον να στερήσω από τον εαυτό μου τη χαρά της μητρότητας. Οπως κάποιος εμβολιάζεται προληπτικά, με το ίδιο σκεπτικό μπορεί και μια γυναίκα να καταψύξει τα ωάριά της».

Είναι γεγονός ότι τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό η κατάψυξη ωαρίων έχει προσφέρει σε γυναίκες με σοβαρά προβλήματα υγείας (π.χ. καρκίνο) κάτι παραπάνω από διέξοδο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μέθοδος της υαλοποίησης (όπως ονομάζεται επιστημονικά η κατάψυξη ωαρίων) χάρισε ένα «σχέδιο Β» και δύναμη για ένα μέλλον χωρίς περικοπές και εκπτώσεις στα όνειρα για τη δημιουργία οικογένειας.

Η τεχνική αυτή κερδίζει ολοένα περισσότερο έδαφος και στην Ελλάδα, με τις γυναίκες να την επιλέγουν είτε για κοινωνικούς λόγους – π.χ. δεν έχουν γνωρίσει ακόμη τον κατάλληλο σύντροφο – είτε για ιατρικούς.

Ειδικότερα, η μέθοδος αυτή απευθύνεται σε γυναίκες που θέλουν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους ύστερα από χημειοθεραπεία ή ακτινοβολία αλλά και σε εκείνες τις γυναίκες που πρόκειται να υποβληθούν σε βαριές χειρουργικές επεμβάσεις με καταστρεπτικές συνέπειες στο παραγωγικό σύστημα.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ. Η κατάψυξη ωαρίων μπορεί ωστόσο να αποτελέσει τη λύση και σε θέματα υγείας που αφορούν τους άνδρες, εξηγεί ο  Μηνάς Μαστρομηνάς, χειρουργός – γυναικολόγος, ειδικός σε προβλήματα γονιμότητας. «Για παράδειγμα, στην περίπτωση αδυναμίας εξεύρεσης σπέρματος από τον άνδρα, η σύντροφός του μπορεί να καταψύξει τα ωάριά της έως ότου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Επιπλέον, έχουμε αντιμετωπίσει και περιστατικά ζευγαριών που ενόσω έχουν ξεκινήσει τις προσπάθειες εξωσωματικής, την περίοδο της ωορρηξίας είναι αδύνατη η λήψη σπέρματος λόγω ασθένειας του συζύγου».

Τυχερή δηλώνει στα «ΝΕΑ» η Χριστίνα (τα πλήρη στοιχεία της είναι στη διάθεση της εφημερίδας), το αγοράκι της οποίας είναι πλέον ενάμισι έτους. Η ίδια κατέψυξε τα ωάριά της το 2009 και έπειτα από δύο χρόνια γεύτηκε τη χαρά της πολυπόθητης μητρότητας.

Η Χριστίνα δεν αντιμετώπιζε ιατρικά προβλήματα, η κρυοσυντήρηση ωαρίων όμως κατάφερε να εξασφαλίσει τον χρόνο που χρειαζόταν ο σύζυγός της. Και παραδέχεται ότι ο… πελαργός ήταν πολύ φιλικός μαζί τους, αφού η σύλληψη πραγματοποιήθηκε με την πρώτη προσπάθεια εξωσωματικής.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ. Δεν είναι μόνο ιατρικοί οι λόγοι που οδηγούν τις Ελληνίδες στα κέντρα εξωσωματικής γονιμοποίησης για να αναζητήσουν πληροφορίες αναφορικά με τη μέθοδο της υαλοποίησης. Κάποιες γυναίκες επιθυμούν να δώσουν παράταση στη μητρότητα για επαγγελματικούς λόγους. Κάποιες άλλες βλέπουν τα χρόνια να περνούν και μην έχοντας συναντήσει τον κατάλληλο σύντροφο αναζητούν έναν τρόπο να «παγώσουν» το βιολογικό τους ρολόι.

Οι κοινωνικοί λόγοι όμως είναι ένα θέμα που διχάζει. Για παράδειγμα, η Σίσσυ Φειδά δέχεται χωρίς ταμπού τις σύγχρονες ανάγκες των γυναικών, επιμένει ωστόσο ότι η ίδια δίνει προτεραιότητα στους λόγους υγείας.

Κάθετη όμως εμφανίζεται η Ελεν Πέρι, η μητέρα του πρώτου μωρού που γεννήθηκε από κατεψυγμένο ωάριο στη Βρετανία. Η ίδια, ως μάρτυρας του Ιεχωβά, ένιωσε να μπλέκεται όπως το κουβάρι στις θρησκευτικές της πεποιθήσεις και στις προοπτικές που της προσέφερε η σύγχρονη επιστήμη.

Τόσο η ίδια όσο και ο σύζυγός της δηλώνουν αντίθετοι στην παραδοσιακή εξωσωματική γονιμοποίηση. Η μέθοδος αυτή έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή ή την κατάψυξη γονιμοποιημένων ωαρίων, γεγονός που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον τρόπο που η οικογένεια Πέρι αντιλαμβάνεται το θαύμα της σύλληψης.

ΟΙ ΗΘΙΚΟΙ ΕΝΔΟΙΑΣΜΟΙ. Τη λύση στους ηθικούς ενδοιασμούς της οικογένειας Πέρι έδωσε η μέθοδος της υαλοποίησης, με τους ίδιους όμως να επιμένουν ότι η τεχνική αυτή πρέπει να επιλέγεται μόνο σε περιπτώσεις σοβαρών προβλημάτων υγείας.

«Είναι κάτι που ποτέ δεν θα συνιστούσα σε μια ελεύθερη φίλη μου, αφού δεν λύνει το πρόβλημα της εύρεσης του κατάλληλου συντρόφου για τη δημιουργία οικογένειας», δήλωσε πρόσφατα η Ελεν στους κυριακάτικους «Τάιμς». Ο Μηνάς Μαστρομηνάς παραδέχεται ότι πρόκειται για ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα, ο ίδιος ωστόσο έχει ξεκάθαρη άποψη επί του θέματος. «Θεωρώ ότι είναι απολύτως θεμιτό μια γυναίκα να μην πιέζεται κοινωνικά, όταν μάλιστα ήδη πιέζεται βιολογικά όσο αυξάνεται η ηλικία της. Γιατί λοιπόν να αναγκαστεί να εγκλωβιστεί σε μια σχέση ή έναν γάμο από ανάγκη, όταν πλέον μπορεί να έχει την επιλογή;», διερωτάται.

Πάντως, σύμφωνα με γκάλοπ που διεξήχθη στη Βρετανία, μία στις πέντε γυναίκες ηλικίας 28-45 ετών δήλωσε ότι θα σκεφτόταν σοβαρά την κατάψυξη ωαρίων. Ωστόσο, παρά το έντονο ενδιαφέρον που εκφράζουν οι Βρετανίδες, τα μωρά που έχουν γεννηθεί από κατεψυγμένα ωάρια δεν πρέπει να ξεπερνούν τα 20 στη συγκεκριμένη χώρα.