Μια κάλπη γεμάτη σκάνδαλα

Στο πιο φτωχό κράτος-μέλος της ΕΕ, εκεί όπου τον χειμώνα η κρίση έβγαλε στους δρόμους δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές, κάποιοι άνθρωποι μέσα στην απελπισία τους αυτοπυρπολούνται. Αλλοι, στο παρά ένα των πρόωρων αυριανών εκλογών, ξεκαρδίζονται με το τελευταίο σκάνδαλο που κηλιδώνει την πολιτική σκηνή: έλαβε χώρα μέσα Απριλίου στην ίδια την κατοικία του παραιτηθέντος πρωθυπουργού, του Μπόικο Μπορίσοφ, σε μια σικάτη συνοικία της Σόφιας.

Είναι μια συνάντηση ανάμεσα στον απερχόμενο υπουργό Γεωργίας Μίροσλαβ Ναϊντένοφ, τον εισαγγελέα της Σόφιας Νικολάι Κοκίνοφ, που έχει πια εγκαταλείψει το πόστο του, και τον πρώην αρχηγό της κυβέρνησης. Η συνομιλία τους καταγράφηκε και αντίγραφα διανεμήθηκαν στα ΜΜΕ. Μιλούν στον ενικό, καπνίζουν πούρα, αποκαλούν boss – αφεντικό – τον Μπορίσοφ. Αλλά η ατμόσφαιρα είναι τεταμένη. Οι επισκέπτες γκρινιάζουν. Ιδιαίτερα ο εισαγγελέας, που δεν πήρε τη θέση του γενικού εισαγγελέα της χώρας όπως του είχαν υποσχεθεί και δηλώνει συντετριμμένος. «Θα τα τινάξω», λέει. Οσο για τον Ναϊντένοφ, αυτός θα ήθελε να μάθει πώς μπορεί να γλιτώσει τις κατηγορίες για διαφθορά σε σχέση, από ό,τι φαίνεται, με ευρωπαϊκά κονδύλια. Παραλλήλως, οι τρεις άνδρες αναφέρονται με χυδαίο και ομοφοβικό τρόπο σε διάφορα άτομα. «Ολος ο κόσμος κατουράει. Θα ήθελα να ξέρω αν είναι νόμιμο να βάζουν μικρόφωνα μέσα στις τουαλέτες μου», εξερράγη κατόπιν ο Μπορίσοφ – στην ηχογράφηση, ακούγεται ένας ή δύο άνδρες να «ξαλαφρώνουν».

Η υπόθεση αποκαλύφθηκε λίγο αφότου η σοσιαλιστική αντιπολίτευση κατηγόρησε, τον Μάρτιο, τις υπηρεσίες ασφαλείας ότι παρακολουθούσαν κρυφά συνομιλίες πολιτικών και επιχειρηματιών· και λίγο μετά τη σύλληψη αστυνομικών που υπέκλεπταν, περιφερόμενοι με ειδικά εξοπλισμένο όχημα, τις συνομιλίες ηγετών της αντιπολίτευσης. Πολλοί θυμήθηκαν τη θρυλική δήλωση του πρώην επικεφαλής της βουλγαρικής αντικατασκοπίας, του στρατηγού Ατανάσοφ: «Αλλες χώρες έχουν τη μαφία, στη Βουλγαρία η μαφία έχει τη χώρα».

Το τελευταίο αυτό σκάνδαλο, εντούτοις, δεν είναι απλώς ακόμα μία εκδήλωση της αλαζονείας των κυβερνώντων ή της αδυναμίας της Δικαιοσύνης. Ο κοινωνιολόγος Αντόνιι Γκαλάμποφ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο νέο Πανεπιστήμιο της Σόφιας και ειδικός της ΜΚΟ Διεθνής Διαφάνεια, βλέπει σε αυτές τις επαναλαμβανόμενες υποθέσεις που σημαδεύουν κάθε εκλογική αναμέτρηση μια πολιτική στρατηγική που αποσκοπεί στο «να προξενήσει αηδία στους ψηφοφόρους και να αυξήσει την αποχή». Οπως δήλωσε ο Γκαλάμποφ στη γαλλική «Liberation», «τα πολιτικά κόμματα δεν τα συμφέρει η μεγάλη συμμετοχή, καθώς αναμεταξύ τους έχουν αγοράσει ένα 12% των ψήφων του εκλογικού σώματος. Οι ψήφοι αυτές θα μετρήσουν περισσότερο αν η συμμετοχή είναι χαμηλή παρά αν ήταν υψηλή, όπως θα ανέμενε ενδεχομένως κανείς έπειτα από το κύμα των διαδηλώσεων του χειμώνα». Αυτές οι εξαγορές ψήφων, που είχαν καταγγελθεί και σε προηγούμενες κοινοβουλευτικές καθώς και σε δημοτικές εκλογές, είναι μία από τις μορφές που λαμβάνει η πολιτική διαφθορά.

«ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ». Την περασμένη χρονιά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγκάστηκε να αναγνωρίσει πως η Βουλγαρία, η οποία εντάχθηκε στην ΕΕ το 2007 με καθυστέρηση ενός έτους κατά τη διάρκεια του οποίου κλήθηκε να ενισχύσει τους δικαστικούς θεσμούς της, αποτελεί «ειδική περίπτωση». Η συμβίωση των πολιτικών σχηματισμών, του κόσμου των επιχειρήσεων και του οργανωμένου εγκλήματος δεν μπορεί να συγκριθεί παρά μόνο με την κατάσταση στη Ρωσία. «Η βουλγαρική δημοκρατία είναι άρρωστη», διακήρυξε στις 30 Απριλίου ο Μαρίν Ράικοφ, ο υπηρεσιακός Πρωθυπουργός. Είναι το μοναδικό κράτος της ΕΕ όπου κανένας υπουργός δεν έχει καταδικαστεί ποτέ από τη Δικαιοσύνη.

Προηγείται ο Μπορίσοφ
Με ποσοστό 24%, έναντι 17% – 19% των Σοσιαλιστών, προηγείται στις δημοσκοπήσεις για τις αυριανές πρόωρες εκλογές το κεντροδεξιό κόμμα GERB του Μπόικο Μπορίσοφ