Ο «Σαμαράς εξωτερικού» αλλάζει τις ισορροπίες

Τη στρατηγική σχέση με την Κίνα επαναφέρει στο προσκήνιο η κυβέρνηση, καθώς πέρα από την οικονομική σημασία του επικείμενου ταξιδιού στο Πεκίνο, το οποίο εντάσσεται στις προσπάθειες του Πρωθυπουργού για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, η επίσκεψη του Αντώνη Σαμαρά στην κινεζική πρωτεύουσα έχει έντονη πολιτική διάσταση. Αυτό όχι μόνο επειδή είναι το πρώτο άνοιγμα του Πρωθυπουργού σε μια μεγάλη δύναμη-μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά και επειδή – όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές – ανατρέπει την εικόνα κάποιας ψυχρότητας που επικρατεί στις σχέσεις της Ελλάδας τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τη Ρωσία.

Εξάλλου, το γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο και με τον Πρωθυπουργό της Κίνας, θα είναι μάλιστα μόλις ο δεύτερος ευρωπαίος ηγέτης – μετά τον Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος ήδη πραγματοποίησε επίσκεψη στην Κίνα – που θα συναντήσει την νέα ηγεσία του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος, έχει έντονο πολιτικό συμβολισμό.

Πόσω μάλλον, ενώ οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ αναγνωρίζουν ότι οι προσκλήσεις προς τον Αντώνη Σαμαρά τόσο από τις ΗΠΑ όσο και από τη Ρωσία έχουν καθυστερήσει. Εξέλιξη που συνδέεται με μία σειρά από λόγους, μεταξύ των οποίων – έλεγαν διπλωματικές πηγές – και το τι μέλλει γενέσθαι με το φιλέτο της ΔΕΠΑ, το οποίο διεκδικεί με αξιώσεις η Gazprom, αλλά βρίσκει αντίθετη την Ουάσιγκτον. Χαρακτηριστική είναι η θέση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την ανάγκη να υπάρχουν «εναλλακτικοί ενεργειακοί δρόμοι» στην Ευρώπη. Παράλληλα, δυσπιστία φαίνεται να επικρατεί και στο ρωσικό στρατόπεδο εξαιτίας του πολέμου που έχει κηρύξει η Κομισιόν στην Gazprom για μονοπωλιακές τακτικές, δεδομένου μάλιστα ότι οι ρωσογερμανικές σχέσεις δεν περνούν τις καλύτερες ημέρες τους.

Αναζητώντας τον Ομπάμα

Πάντως, παρότι η πρόσκληση από τον Λευκό Οίκο έχει καθυστερήσει – είθισται οι έλληνες πρωθυπουργοί να λαμβάνουν πρόσκληση κατά τους πρώτους μήνες ανάληψης των καθηκόντων τους και ο Αντώνης Σαμαράς σύντομα συμπληρώνει έναν χρόνο στην πρωθυπουργία – στο Μέγαρο Μαξίμου επικρατεί αισιοδοξία ότι η συνάντηση του έλληνα Πρωθυπουργού με τον αμερικανό Πρόεδρο μπορεί ακόμη να πραγματοποιηθεί τον Ιούνιο.

Προς αυτή την κατεύθυνση συνηγορεί ότι στις 16 Μαΐου θα γίνει δεκτός από τον Μπαράκ Ομπάμα ο Ταγίπ Ερντογάν και ως εκ τούτου είθισται, με βάση το διπλωματικό πρωτόκολλο που ακολουθείται μέχρι σήμερα, η Ουάσιγκτον για λόγους ισορροπίας να απευθύνει πρόσκληση και προς την ελληνική πλευρά.

Στο παζλ των ελληνοαμερικανικών σχέσεων θα πρέπει να προστεθούν και οι προτεραιότητες που θέτει η Ουάσιγκτον λόγω της  εύφλεκτης κατάστασης στη Συρία, η οποία αναπόφευκτα προσθέτει πόντους στην ήδη αναβαθμισμένη γεωπολιτικά Αγκυρα. Ηδη η τουρκική πλευρά αφήνει να διαρρεύσει ότι στη συνάντηση που θα έχει με τον αμερικανό Πρόεδρο ο τούρκος Πρωθυπουργός θα θέσει, εκτός από την ανάγκη να αναληφθεί δράση για τη σταθερότητα στη Συρία, και το θέμα των κυπριακών αποθεμάτων φυσικού αερίου, με την Αγκυρα να επαναλαμβάνει ότι η Λευκωσία δεν έχει αποκλειστικά δικαιώματα εκμετάλλευσης των πλουτοπαραγωγικών πόρων του νησιού.

Ο Πειραιάς της Κίνας

Σε κάθε περίπτωση, το ταξίδι του Πρωθυπουργού στην Κίνα εντάσσεται και στην ευρύτερη προσπάθεια να δοθεί το μήνυμα ότι ύστερα από έναν μνημονιακό χρόνο, κατά τον οποίο οι διεθνείς υποχρεώσεις του Αντώνη Σαμαρά περιορίζονταν στον ευρωπαϊκό χώρο και στρέφονταν γύρω από τον άξονα του Βερολίνου, η Αθήνα επανενεργοποιεί στρατηγικές σχέσεις που πέρασαν σε δεύτερη μοίρα, όπως αυτές με την Κίνα, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Ειδικά σε ό,τι αφορά την Κίνα, κυβερνητικές πηγές εκτιμούν πως υπάρχουν τεράστιες δυνατότητες επωφελούς συνεργασίας, οι οποίες μπορεί να μετατρέψουν την Ελλάδα και τα λιμάνια της στο σημαντικότερο διαμετακομιστικό κέντρο της Ευρώπης. Η προοπτική αυτή, της «εισβολής» της Κίνας στην Ευρώπη μέσω της μετατροπής του Πειραιά σε βασική πύλη εισόδου στη Γηραιά Ηπειρο, εξάλλου, έχει θορυβήσει τους Γερμανούς και τους Ολλανδούς. Ηδη η αναβάθμιση του Πειραιά λειτουργεί ανταγωνιστικά απέναντι στα λιμάνια του Αμβούργου και του Αμστερνταμ καθώς και της Αμβέρσας. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η προοπτική περαιτέρω συνεργασίας με τους Κινέζους έχει ανησυχήσει τους αρμόδιους παράγοντες στις προαναφερθείσες χώρες, οι οποίοι εισηγούνται τη λήψη μέτρων στις κυβερνήσεις τους.

Σε ό,τι αφορά τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το μέχρι στιγμής πρόγραμμα, ο κ. Σαμαράς θα πραγματοποιήσει στις αρχές Ιουνίου επίσκεψη στις ΗΠΑ. Θα επισκεφθεί τη Νέα Υόρκη και την Ουάσιγκτον, θα συναντηθεί με επιχειρηματίες και θα μιλήσει σε αμερικανικά θινκ-τανκ προκειμένου να αναλύσει τις προόδους που έχει πετύχει η κυβέρνηση στην οικονομία. Ο Πρωθυπουργός έχει επιβεβαιώσει τη συμμετοχή του στην ετήσια εκδήλωση στην οποία λαμβάνουν μέρος ηγέτες από όλο τον κόσμο και τη διοργανώνει η American Jewish Committee, μια από τις σημαντικότερες οργανώσεις του αμερικανοεβραϊκού λόμπι. Θα είναι μάλιστα από τους κεντρικούς ομιλητές στο φόρουμ ηγετών που διοργανώνει ο πρόεδρος της AJC Ντέιβιντ Χάρις στην Ουάσιγκτον στις 3 Ιουνίου. Σε εκδήλωση της ίδιας οργάνωσης θα μιλήσει τις ίδιες ημέρες και ο Δημήτρης Αβραμόπουλος.

Επίσκεψη στο Ισραήλ

Εφόσον οι κυβερνητικές προτεραιότητες επιτρέψουν τελικά το εν λόγω ταξίδι, κατά τη διάρκειά του αναμένεται να δοθούν και οι επίσημες κυβερνητικές ευλογίες στο νέο εγχείρημα που προέκυψε από την συνεργασία του ελληνοαμερικανικού με το αμερικανοεβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ και αφορά μια νέα επιτροπή ελληνοϊσραηλινής συνεργασίας στο Κογκρέσο. Η ίδρυση της Ελληνοϊσραηλινής Συμμαχίας στο Κογκρέσο, όπως ονομάζεται, ανακοινώθηκε στις αρχές του χρόνου και σε αυτή συμπροεδρεύουν ο Γκας Μπιλιράκης, Ρεπουμπλικανός βουλευτής από τη Φλόριδα και ο Τεντ Ντόιτς, Δημοκρατικός από την ίδια πολιτεία. Η παρουσίαση του νέου λόμπι έγινε πριν από μερικές εβδομάδες από τον ισραηλινό πρεσβευτή στην Ουάσιγκτον. Σε αυτή μετέχουν επίσης ο Τζον Σαρμπάνης και ο Ελιοτ Ενγκελ, Δημοκρατικοί, και μερικά από τα ισχυρότερα μέλη της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Η επανενεργοποίηση των λόμπι δεν πρέπει να θεωρείται ανεξάρτητη από το γεγονός ότι η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην πραγματοποίηση της επίσημης επίσκεψης του Αντώνη Σαμαρά στο Ισραήλ και της σύγκλησης του Ανώτερου Συμβουλίου Συνεργασίας των δύο χωρών με κοινή συνεδρίαση σειράς υπουργών από τις δύο πλευρές στα τέλη Ιουνίου προκειμένου να επαναβεβαιωθεί η βούληση Ελλάδας και Ισραήλ να ενισχύσουν τη συνεργασία τους.

Αυτό προκειμένου – όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές – να σταλούν μηνύματα σε ολόκληρη την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου η οποία βρίσκεται σε αναταραχή, αλλά και να εξισορροπηθεί η εικόνα της Τουρκίας ως παντοδύναμης περιφερειακής δύναμης. Στην ίδια εξίσωση μπαίνει και η Κύπρος, καθώς σύντομα αναμένεται επίσκεψη του Νίκου Αναστασιάδη στο Ισραήλ και συνάντησή του με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.