Το γράψιμο δεν λιγοστεύει τον πόνο
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
3 λεπτά Μαρίενμπαντ, καλοκαίρι του 1823. Ο 74χρονος Γκαίτε συναντά τη 19χρονη Ουλρίκε και την ερωτεύεται παράφορα:
«Θα αιφνιδιάσω προσεκτικά το στόμα σου. Θα καλύψω τα στήθη σου με ευλαβικά χέρια. (…) Αφού μου επιτρέπεται να σ’ αγαπώ, είμαι αθάνατος. Μόνο τότε. Τώρα καταλαβαίνω γιατί ποτέ μου δεν μπόρεσα να μισήσω κάποιον. Στην ψυχή μου μια ζωή ολάκερη φώλιαζε αγάπη, αγάπη που κοιμόταν, που ονειρευόταν, που παρεκτρεπόταν μερικές φορές, ονομαζόταν έτσι, ονομαζόταν αλλιώς, επανέκαμπτε, ουσιαστικά καρτερούσε. Αυτή μου έδωσε τη δύναμη για όλα. Τώρα το καταλαβαίνω: Η αγάπη μου καρτερούσε εσένα. Αν δεν τη θέλεις, θα με αφανίσει. Και δεν θα αντισταθώ. Η αγάπη μου αγνοεί ότι έχω περάσει τα εβδομήντα. Και εγώ το αγνοώ επίσης».
Ο άνδρας, ο οποίος για την ακρίβεια είναι 74 ετών όταν ερωτεύεται τη 19χρονη δεσποινίδα Ουλρίκε φον Λέβετσβο, δεν είναι άλλος από τον Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε. Το καλοκαίρι του 1823 ο γερμανός ποιητής βρίσκεται στο απόγειο της δόξας του αλλά και στη δύση της ζωής του (θα πεθάνει το 1832), όταν στην ειδυλλιακή λουτρόπολη του Μαρίενμπαντ ερωτεύεται κεραυνοβόλα ένα έξυπνο και πανέμορφο κορίτσι. Επιστρέφοντας στη Βαϊμάρη ο έρωτάς του για την Ουλρίκε τον καίει σαν φωτιά και τότε εμπνέεται τη συγκλονιστική «Ελεγεία του Μαρίενμπαντ».
Πρώτος ο Τόμας Μαν θέλησε να μετουσιώσει τον τελευταίο έρωτα του Γκαίτε σε μυθιστόρημα, αλλά τελικά προτίμησε να γράψει τον «Θάνατο στη Βενετία». Το έκανε όμως πρόσφατα ο Μάρτιν Βάλζερ, ένας από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της μεταπολεμικής Γερμανίας, ο οποίος στις 17 Μαΐου στο Ινστιτούτο Γκαίτε θα διαβάσει αποσπάσματα από το τελευταίο του βιβλίο «Ο άντρας που ήξερε ν’ αγαπάει» (κυκλοφορεί από την Εστία). Αιρετικός και ανέκαθεν πολιτικοποιημένος, ο 85χρονος Μάρτιν Βάλζερ δεν έπαψε ποτέ να προκαλεί θύελλα αντιδράσεων με τις δηλώσεις του. Στα ελληνικά έχουν επίσης μεταφραστεί τα έργα του «Δρυς και κουνέλια αγκορά», «Αφηνιασμένο άλογο», «Ανεπίδοτα γράμματα», «Η υπεράσπιση της παιδικής ηλικίας», «Ο θάνατος ενός κριτικού», «Βιογραφία ενός έρωτα», «Η στιγμή του έρωτα» και το αυτοβιογραφικό «Η πηγή».
Γιατί τώρα διάλεξε τον Γκαίτε για ήρωά του; Ο Βάλζερ δεν χαρίζεται στον γέρο ποιητή, ο οποίος ερωτεύεται, ζηλεύει παράφορα και παραληρεί. «Πριν από τον “Αντρα που ήξερε ν’ αγαπάει” είχα γράψει άλλα δύο βιβλία με ερωτευμένους που είχαν μεγάλη διαφορά ηλικίας», εξηγεί στο «Βιβλιοδρόμιο». «Οταν η γυναίκα ήταν μεγαλύτερη από τον άνδρα υπήρξε μεγαλύτερη αποδοχή παρά όταν ο άνδρας ήταν μεγαλύτερος. Ο Γκαίτε ήταν 54 χρόνια μεγαλύτερος από την Ουλρίκε, πράγμα που με γοήτευσε. Αυτό το μυθιστόρημα επαινέθηκε ακόμη και από γυναίκες κριτικούς που με είχαν επικρίνει στο παρελθόν για τη διαφορά ηλικίας. Διηγήθηκα πόσο υπέφερε ο Γκαίτε, τον πόνο που τον οδήγησε να γράψει και ότι το γράψιμο κάνει μεν τον πόνο πιο ωραίο αλλά δεν τον λιγοστεύει. Ο πόνος που μετατρέπεται σε λόγο είναι πιο υποφερτός από τον απλό πόνο. Και φυσικά, αξίζει να διηγηθείς μόνο έναν ατυχή έρωτα», λέει ο διάσημος συγγραφέας στη συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ» λίγο πριν από την άφιξή του στην Αθήνα.
Google news
