Πείνα και των παιδιών

Μετά την πετυχημένη πορεία της σε διεθνή φεστιβάλ, προβάλλεται και στη χώρα μας η ταινία του Εκτορα Λυγίζου. Παράλληλα, άλλη μια αξιόλογη ελληνική ταινία κάνει την πρεμιέρα της μαζί με δύο blockbuster.

«Το αγόρι τρώει το φαγητό του πουλιού». Το αγόρι περιφέρεται σε μια Αθήνα που δεν είναι ούτε εχθρική ούτε φιλική – απλώς αδιάφορη. Ελάχιστοι γυρίζουν το βλέμμα στον διπλανό τους, ελάχιστοι ενδιαφέρονται. Μα και το αγόρι δεν αποζητά τη βοήθεια κανενός – και το «κλειδί», αν θέλετε, για την ανάγνωση της ταινίας του Εκτορα Λυγίζου βρίσκεται εδώ: μπορεί η συμπεριφορά του ήρωα να ισορροπεί στα όρια του αυτισμού, αποτελεί όμως την (ελάχιστα!) διογκωμένη εκδοχή μιας ψωροπερηφάνιας απολύτως ελληνικής που, περισσότερο από την αποτυχία των άλλων, αποστρέφεται τη δική της.

Στην «Πείνα», το μυθιστόρημα του Κνουτ Χάμσουν – που αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τους συντελεστές -, ο ήρωας προσπαθεί να φάει το δάχτυλό του. Η περιγραφή αυτής της απόπειρας, από τις πιο σκληρές στιγμές του βιβλίου.

Η ταινία, στη θέση της, παραθέτει μια σεκάνς όπου το αγόρι αυνανίζεται (στην πραγματικότητα, βεβαίως) και στη συνέχεια καταναλώνει το σπέρμα του. Είναι η πιο ακραία ίσως απόπειρα πρόκλησης του φιλμ, που έχει ήδη διαγράψει μια εντυπωσιακή πορεία σε διεθνή φεστιβάλ, από τα οποία επέστεψε με αξιοσημείωτες διακρίσεις.

Η καίρια χρήση μιας… ελληνικής σημαίας πάντως, που έρχεται προς το τέλος, έχει μια αλληγορική «βαρύτητα» φεστιβαλικού χαρακτήρα (αν και ο σκηνοθέτης αρνήθηκε την όποια συμβολική χρήση της μιλώντας για το φιλμ στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης – αναρωτιέμαι γιατί).

Πάντως, ο – ταλαντούχος – Λυγίζος αποδεικνύεται αισιόδοξος μέσα στη στενοχώρια που οι εικόνες του αποπνέουν. Αισθάνεσαι πως ακόμη και ο ίδιος πιστεύει στην ανθρωπιά του ήρωά του, τον οποίο και καδράρει ασταμάτητα σε κοντινά που καταργούν κάθε αποστασιοποίηση.

Και πώς να μη συγκινηθείς από την προσπάθεια του άστεγου αγοριού καθώς προσπαθεί να βρει καταφύγιο για το… καναρίνι του, αναζητώντας παράλληλα τροφή και για τους δύο; Πώς να μην «παγώσεις» όταν βλέπεις στα μάτια του ζωγραφισμένη την αγωνία ενός ευαίσθητου ανθρώπου που, κυριολεκτικά, υποφέρει από την πείνα; Είναι, βλέπετε, κι αυτή η συγκλονιστική ερμηνεία του Γιάννη Παπαδόπουλου. Που, θες δεν θες, σε καθηλώνει.