Η ενημέρωση στο απόσπασμα

Η Σαντίγιε Εσέρ δεν έπρεπε κανονικά να γίνει ποτέ θέμα στον Τύπο. Στις 12 Δεκεμβρίου του 2012, όμως, η δημοσιογράφος της τουρκικής αριστερής εφημερίδας «Εβρενσέλ» συνελήφθη και φυλακίστηκε κατηγορούμενη ότι είναι μέλος της Ενωσης Κοινοτήτων του Κουρδιστάν, οργάνωσης που συμπεριλαμβάνει το παράνομο PKK και χαρακτηρίζεται από την Αγκυρα τρομοκρατική. Σύμφωνα με τον δικηγόρο της, στα στοιχεία που έχουν οι Αρχές εναντίον της συμπεριλαμβάνονται φωτογραφίες της από πολιτικές συγκεντρώσεις που είχε καλύψει ως δημοσιογράφος καθώς και ένα «απαγορευμένο βιβλίο» που κατασχέθηκε στο σπίτι της.

Ο Αμάρα αλ Χαταμπί δεν έπρεπε κανονικά να γίνει ποτέ θέμα στον Τύπο. Τον περασμένο Δεκέμβριο όμως, έναν μήνα αφότου ο διευθυντής της λιβυκής εφημερίδας «Αλ Ούμα» δημοσίευσε ένα ρεπορτάζ όπου κατηγορούσε δικαστές για δωροληψία και αφοσίωση στο καθεστώς του Καντάφι, συνελήφθη κατηγορούμενος για «προσβολή και δυσφήμηση» δημόσιων αξιωματούχων. Σύμφωνα με τον δικηγόρο του, παρότι είναι 67 ετών και σοβαρά άρρωστος, κρατήθηκε στη φυλακή για τέσσερις μήνες και όταν πια αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση, του κατέσχεσαν το διαβατήριο και του απαγόρευσαν την έξοδο από τη χώρα.

Ο Πραγκέετ Εκναλίγκοντα δεν έπρεπε κανονικά να γίνει ποτέ θέμα στον Τύπο. Πριν από τρία χρόνια όμως, ενόσω ερευνούσε τις καταγγελίες για χρήση χημικών όπλων εις βάρος άμαχων πολιτών κατά τον μακροχρόνιο εμφύλιο της χώρας του, ο δημοσιογράφος και σκιτσογράφος από τη Σρι Λάνκα εξαφανίστηκε. Η σύζυγός του δεν θα ξεχάσει ποτέ εκείνη την ημέρα, την 24η Ιανουαρίου του 2010. Ηταν η ημέρα, λέει, που χάθηκε κάθε ίχνος ευτυχίας από τη ζωή της. Είναι πεπεισμένη πως πίσω από την εξαφάνιση του Πραγκέετ βρίσκεται η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα. Πλέον είναι βέβαιη πως βρίσκεται και εκείνη υπό παρακολούθηση.

Η Εσέρ, ο Αλ Χαταμπί, ο Εκναλίγκοντα και τόσοι άλλοι όπως αυτοί έγιναν θέμα στον Τύπο ακριβώς επειδή δημοσιογράφοι εξακολουθούν ακόμα και σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου, να φυλακίζονται, να εξαφανίζονται ή και να δολοφονούνται κατά την τέλεση του λειτουργήματός τους. Εχουν περάσει ακριβώς 20 χρόνια από όταν η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ανακήρυξε την 3η Μαΐου Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου. Μέσα σε αυτά τα 20 χρόνια ο τομέας της ενημέρωσης μεταμορφώθηκε, το Ιντερνετ και οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης άνοιξαν νέες δρόμους διαμοιρασμού της πληροφορίας και της γνώσης, δημιουργήθηκαν πολλαπλάσιες ευκαιρίες ανταλλαγής και διαλόγου· αλλά οι δημοσιογράφοι και μαζί τους οι πιο πρόσφατοι «πολίτες – δημοσιογράφοι» εξακολουθούν να κινδυνεύουν. Η περσινή χρονιά ήταν η πιο επικίνδυνη για τους δημοσιογράφους από όταν οι Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα άρχισαν να καταγράφουν στοιχεία, το 1995. Ανάλογα ζοφερά όμως ξεκίνησε και το 2013, εν μέσω αυξανόμενων θανάτων στη Συρία – όπου υπολογίζεται ότι έχουν χάσει τη ζωή τους από την αρχή του πολέμου 110 δημοσιογράφοι – και αυξανόμενων συλλήψεων στο Ιράν – μόνο η Τουρκία ξεπερνά σε αριθμό φυλακισμένων εκπροσώπων του Τύπου τη χώρα των αγιατολάδων.

«ΦΩΝΕΣ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ». Με πρωτοβουλία του ρώσου ιδιοκτήτη της Εβγένι Λεμπέντεφ, η βρετανική εφημερίδα «Ιντιπέντεντ» ξεκίνησε από τη Δευτέρα μια νέα ρουμπρίκα με τίτλο «Φωνές σε Κίνδυνο», όπου δημοσιεύει και θα δημοσιεύει για τους επόμενους μήνες ιστορίες δημοσιογράφων από ολόκληρο τον κόσμο που έχουν πέσει θύματα παρενόχλησης, επίθεσης ή ασφυκτικής πίεσης. Σε κείμενο που δημοσίευσε η εφημερίδα, ο ίδιος ο Λεμπέντεφ επιστρέφει επτά χρόνια πίσω, στη δολοφονία της Ανα Πολιτκόφσκαγια, δημοσιογράφου της ρωσικής εφημερίδας «Νόβαγια Γκαζέτα» που ενοχλούσε το Κρεμλίνο καταγράφοντας τις ρωσικές θηριωδίες στην Τσετσενία – η ταυτότητα του ανθρώπου που διέταξε τη δολοφονία παραμένει άγνωστη.

Το 49% της «Νόβαγια Γκαζέτα» ανήκει από κοινού στον Αλεξάντερ Λεμπέντεφ, τον ολιγάρχη πατέρα του Εβγκένι, και τον τελευταίο πρόεδρο της ΕΣΣΔ Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Μέσω της «Ιντιπέντεντ» ο Εβγκένι Λεμπέντεφ καταγγέλλει πως ο επικεφαλής της ρωσικής εκδοχής του FBI, ο Αλεξάντερ Μπαστρίκιν, καταδιώκει δικαστικά τον πατέρα του επειδή αρνείται να υποκύψει στις αξιώσεις του να φιμώσει την εφημερίδα· και πως «πηγές της οικογένειας» τους έχουν προειδοποιήσει ότι αν φυλακιστεί ο πατέρας του, εκκρεμεί συμβόλαιο θανάτου εις βάρος του. Ο Εβγκένι Λεμπέντεφ έχει ενδεχομένως και τους δικούς του λόγους που ξεκινάει την εκστρατεία «Φωνές σε Κίνδυνο», καλώντας τους αναγνώστες να διαδώσουν τις ιστορίες που δημοσιεύονται μέσω των κοινωνικών δικτύων και να ασκήσουν πιέσεις γράφοντας σε βουλευτές ή αξιωματούχους των χωρών που καταπιέζουν, περισσότερο ή λιγότερο απροκάλυπτα, την ελευθερία του Τύπου. Γεγονός παραμένει ότι δημοκρατία χωρίς ελευθερία του Τύπου δεν υφίσταται. Και η ελευθερία του Τύπου δεν νιώθει πολύ καλά τελευταία.