Πατρίδα που πληγώνει
«Μια αξιοπρεπής οικογένεια», ανάμεσα στην υπόγεια σάτιρα και το πολιτικό θρίλερ
Ενα πολιτικό θρίλερ από το Ιράν και μια συγκλονιστική ιστορία αγάπης ξεχωρίζουν αυτή τη (Μεγάλη) Εβδομάδα. Προσοχή: το «Πρόσωπο του κακού» και το «Almanya» θα προβάλλονται από την Κυριακή του Πάσχα.
«Μια αξιοπρεπής οικογένεια». Ο τίτλος της γαλλοϊρανικής παραγωγής που σκηνοθέτησε ο Μασούντ Μπακσί αποδεικνύεται όλο και πιο ειρωνικός κατά τη διάρκεια της ταινίας. Το «Μια αξιοπρεπής οικογένεια» κινείται ανάμεσα στην υπόγεια σάτιρα και το πολιτικό θρίλερ και οδηγείται αργά αλλά σταθερά σε μια κορύφωση καφκικών αποχρώσεων, με τον ήρωά της παγιδευμένο σε έναν τόπο τον οποίο αδυνατεί να κατανοήσει, αντιμέτωπο με την πραγματικότητα που αδιάκοπα τον ξεπερνά.
Ο Αράς, ιρανός ακαδημαϊκός που ζει στο Παρίσι για πάνω από είκοσι χρόνια, αποφασίζει να επιστρέψει στη πατρίδα για να διδάξει. Δύσκολο: το πανεπιστήμιο που τον κάλεσε περιορίζει όλο και περισσότερο το εύρος της διδασκαλίας του, οι δε σημειώσεις των φοιτητών κατάσχονται.
Στην οικογένειά του, ο βίος δεν διαφέρει. Ο πατέρας του πεθαίνει, αφήνοντας πίσω μια γενναία κληρονομιά. Η μητέρα του την αρνείται. Για εκείνη πρόκειται για βρώμικο χρήμα που κερδήθηκε από τον θάνατο ενός εκ των παιδιών της (ο αδελφός του Αράς σκοτώθηκε στον πόλεμο με το Ιράκ και έκτοτε «λατρεύεται» ως μάρτυρας). Το ποσό όμως το εποφθαλμιούν κακόβουλοι συγγενείς – κάτι που θέτει τη ζωή του Αράς σε κίνδυνο. Στον δρόμο, όπου και αν κοιτάξει, σκηνές βίας και καταστολής. Πού και πού, στο βάθος, ξεπροβάλλει και η οικοδομή κάποιου τζαμιού.
Βλέπεις την ταινία και κάποια στιγμή από μέσα σου αρχίζεις τις προτροπές: «Γύρνα στο Παρίσι άνθρωπέ μου!». Εμείς όμως θα κάναμε κάτι διαφορετικό; Οταν η ταινία οδεύει προς το τέλος, ο Αράς ρωτάει τους φοιτητές του: «Τι μπορώ να κάνω;». Και οι φοιτητές απαντούν: «Να μας βοηθήσετε». Μόνη ελπίδα, λοιπόν, οι νέοι. Και, κυρίως, οι γυναίκες. Που πιθανότατα θα ανατρέψουν το πατριαρχικό μοντέλο μιας κοινωνίας που έχει πλέον πάψει να σαπίζει εκ των έσω: δεν υπάρχει ούτε μια φωτογενής στιγμή στο φιλμ, σε αντίθεση ας πούμε με τις ταινίες του Κιαροστάμι, του Μαχμαλμπάφ ή του Μετζιντί, ιρανών κινηματογραφιστών που επίσης συγκρούστηκαν με το καθεστώς.
Ο Μπακσί όμως πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα. Και επιλέγοντας πότε την αιχμηρή γραφή ενός ντοκιμαντέρ, πότε την αδιόρατη ειρωνεία ενός θρίλερ α λα Κλοντ Σαμπρόλ, ζωγραφίζει με αχνά χρώματα το πορτρέτο μιας χώρας που βυθίζεται στην ασχήμια αναζητώντας (επειγόντως!) ταυτότητα.
Βαθμοί: 6
Οι άλλες ταινίες:
Στα δύσκολα σε θέλω
«They glow in the dark». Με πόση θλίψη, μα κι ελπίδα μαζί, σε γεμίζει αυτό το φιλμ! Η κάμερα του Παναγιώτη Ευαγγελίδη ταξιδεύει στη Νέα Ορλεάνη που ακόμη κουβαλά τα σημάδια του τυφώνα Κατρίνα. Εκεί συναντά τον Μάικλ και τον Τζιμ, δύο μεσήλικους γκέι φίλους και πρώην εραστές. Απένταροι και φορείς του ιού του AIDS, αποφασίζουν να ενώσουν τις ζωές τους και φθάνουν στη Νέα Ορλεάνη όπου προσπαθούν να επιβιώσουν. «Περιμέναμε να ζήσουμε μια αναγέννηση εδώ» λένε και, στο καπάκι, αρχίζουν τα γέλια. Είναι γέλια πικρά, αυτή η πίκρα όμως κρύβει μια αφοσίωση που δεν γίνεται να μη σε συγκινήσει. Γιατί η αγάπη που ενώνει αυτούς τους δύο ανθρώπους («κομήτες που λάμπουν για μερικές στιγμές καθώς πέφτουν από το στερέωμα») είναι από μόνη της ένα θαύμα.
Βαθμοί: 6
Η υπέροχη Μπάμπι
«Roughcut». Μια τρανσέξουαλ κομμώτρια από τις Φιλιππίνες, στην Ελλάδα. Δεν πρόκειται για κωμωδία, είναι (και αυτό) ντοκιμαντέρ και μάλιστα φιλμαρισμένο με τρυφερότητα από την Ελιάνα Αμπραβανέλ. Η θέρμη της υπέροχης Μπάμπι, της πρωταγωνίστριάς της δηλαδή, σχεδόν η μισή ταινία!
Βαθμοί: 5
Ολα τα σφάζω
«Το πρόσωπο του κακού». Πέντε νέοι, μια απομονωμένη καλύβα στο δάσος και ένας ακατανίκητος δαίμονας. Τα στοιχεία δηλαδή που συνέθεταν το «Evil Dead» του 1982 που σκηνοθέτησε για ψίχουλα αλλά με αναρχική διάθεση ο Σαμ Ρέιμι. Ο ίδιος κρατά σε αυτό το remake τον ρόλο του παραγωγού και το αποτέλεσμα είναι αρκούντως αιματηρό: η κατακρεουργημένη σάρκα, ο αληθινός πρωταγωνιστής. Την αναρχική εκείνη διάθεση όμως εδώ έχει διαδεχθεί ο ξεκάθαρος «σχεδιασμός» μιας ταινίας προορισμένης για την «αγορά» του τρόμου – όσο και αν, ως κατασκευή, το φιλμ λειτουργεί.
Βαθμοί: 5
Αντίο, Τζάκι Τσαν
«Chinese Zodiac». Από το Χονγκ Κονγκ στους αμπελώνες της Γαλλίας και από τη ζούγκλα σε ένα ενεργό ηφαίστειο. Σύμφωνα με το υποτυπώδες στόρι, ο Τζάκι Τσαν (εδώ, στον τελευταίο ρόλο της καριέρας του – έτσι δηλώνει τουλάχιστον) ενσαρκώνει έναν μισθοφόρο που αναλαμβάνει να επιστρέψει στο Πεκίνο έξι χάλκινα αρχαία γλυπτά (να τον αγκαζάρουμε μήπως για τα Ελγίνεια;) αλλά η όλη επιχείρηση αποτελεί αφορμή για μια σειρά θεαματικών stunts. Η υπόλοιπη ταινία μπορεί να βλέπεται οριακά, αλλά η χορταστική δράση σε αποζημιώνει – στο φινάλε, αυτό περιμένεις να δεις. Παρ’ όλα αυτά, έχει κάνει και καλύτερες.
Βαθμοί: 4
Η καλή μας η Μέρκελ
«Almanya. Καλώς ήρθατε στη Γερμανία». Ο 70χρονος Χουσεΐν, ύστερα από 45 χρόνια διαμονής στη Γερμανία όπου πρωτοπήγε ως gastarbeiter (φιλοξενούμενος εργάτης), ανακοινώνει στην οικογένειά του ότι αγόρασε ένα σπίτι στην Τουρκία – ευτυχώς το road-movie που ακολουθεί βοηθά κάπως στο να ξεπεράσουμε το αφόρητα γλυκερό πρώτο μέρος. Η μουσική όμως δεν σταματά λεπτό, οι καταστάσεις είναι εξαιρετικά αμβλυμένες, ενώ η σεναριακή προσπάθεια για την προώθηση του γερμανικού κοινωνικού κράτους (μέχρι και τη Μέρκελ συναντάμε) δείχνει, το λιγότερο, άκομψη. Απομένει ένα ασφαλές «προϊόν» για όλη την οικογένεια που, παρά το σινεμασκόπ κάδρο, δείχνει να απευθύνεται σε πιο μικρές οθόνες.
Βαθμοί: 3