Πράσινο φως για το Μνημόνιο της Κύπρου

Το αποτέλεσμα ήταν αναμενόμενο: η γερμανική Βουλή ενέκρινε με μεγάλη πλειοψηφία – επί συνόλου 602 βουλευτών, 487 υπέρ, 102 κατά, 13 παρών – το πρόγραμμα βοήθειας για την Κύπρο. Οι διαρροές σε όλα τα κόμματα ήταν επίσης αναμενόμενες, όμως το πρόγραμμα στηρίχθηκε τόσο από τα κυβερνητικά κόμματα (Χριστιανοδημοκράτες και Φιλελευθέρους) όσο και από την αντιπολίτευση (Σοσιαλδημοκράτες και Πρασίνους). Απ’ όλους δηλαδή, πλην Λακεδαιμονίων: το καταψήφισε το μετακομμουνιστικό κόμμα «Αριστερά» – όπως είχε κάνει και με την Ελλάδα.

Με τέτοιο βαθμό συναίνεσης ήταν αναμενόμενο να κυλήσει υποτονικά και η συζήτηση στη γερμανική Βουλή. Ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος σήκωσε για την κυβέρνηση το βάρος της αντιπαράθεσης, διαπίστωσε τον συστημικό κίνδυνο της κυπριακής κρίσης. Χωρίς τη βοήθεια, η Κύπρος θα οδηγούνταν σε πτώχευση και η πτώχευση της Κύπρου θα δημιουργούσε πρόβλημα στην Ελλάδα και στις άλλες χώρες που βρίσκονται σε πρόγραμμα προσαρμογής. Η ευρωζώνη θα έστελνε ένα αρνητικό μήνυμα στις αγορές και αυτό θα έθετε σε κίνδυνο και την πορεία της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας που πλησιάζουν τον στόχο να επιστρέψουν στις αγορές είπε ο Σόιμπλε. Το σημαντικότερο επιχείρημά του πάντως ήταν ότι η βοήθεια των εταίρων έχει «οροφή» τα 10 δισ. ευρώ. Η πρώτη δόση μπορεί να εκταμιευθεί από τη Λευκωσία τον Μάιο αλλά δεν θα διατεθεί ούτε ένα ευρώ για την ανακεφαλαιοποίηση της Τράπεζας Κύπρου και την εκκαθάριση της Λαϊκής ούτε για την αποπληρωμή του δανείου 2,5 δισ. της Ρωσίας. Οσο για το «πλυντήριο» της Κύπρου, το Μνημόνιο θεσπίζει μια «διαρκή διαδικασία ελέγχου για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος».

Μπορεί η Κύπρος να αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση, αλλά με το bail in που εφαρμόστηκε για τις δύο μεγάλες τράπεζες της Κύπρου άνοιξε ο δρόμος και για άλλες τράπεζες που θα βρεθούν μελλοντικά στην ίδια μοίρα. Ακόμη και με την Τραπεζική Ενωση που θα δημιουργηθεί δεν πρόκειται να μεταφέρονται τα βάρη στον ευρωπαϊκό θεσμό αλλά θα ακολουθείται μια σταθερή αλληλουχία στον επιμερισμό του κόστους: πρώτα οι ιδιοκτήτες – μέτοχοι, μετά οι μεγάλοι πιστωτές, στη συνέχεια οι μεγαλοκαταθέτες με διασφάλιση των καταθέσεων κάτω των 100.000 ευρώ, μετά το κράτος στο οποίο εδρεύει η τράπεζα και στο τέλος της αλυσίδας τα άλλα κράτη – εταίροι και οι φορολογούμενοί τους.   

Τα περισσότερα από αυτά ήταν αιτήματα και της αντιπολίτευσης, εξού και οι μόνες κορόνες του Σοσιαλδημοκράτη Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ ήταν για να επικρίνει τους χειρισμούς του Σόιμπλε στη διαχείριση της κυπριακής κρίσης. «Η πρώτη απόφαση του Eurogroup για το κούρεμα ακόμη και των μικρών αποταμιεύσεων προκάλεσε τεράστια ανασφάλεια και ήταν μια ελεεινή εμφάνιση του συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών. Ο ρόλος σας σε αυτό δεν ήταν καθαρός» είπε ο Σταϊμάιερ στον Σόιμπλε. Κατά τα άλλα, ο επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των Σοσιαλδημοκρατών διαπίστωσε ότι η κυβέρνηση, με καθυστέρηση, σύρθηκε σε όσα ζητούσε από την αρχή το SPD: δραστική  συρρίκνωση του υπερδιογκωμένου τραπεζικού τομέα και τέλος στο φορολογικό ντάμπινγκ της Κύπρου εις βάρος των υπολοίπων εταίρων στην ευρωζώνη.

Την ώρα που ο Σόιμπλε εκτιμούσε ότι η ευρωζώνη βρίσκεται «στον σωστό δρόμο» για την αντιμετώπιση της κρίσης, ότι μειώνονται δηλαδή τα ελλείμματα, ενισχύεται η ανταγωνιστικότητα, η Ελλάδα αύξησε τις εξαγωγές της το τελευταίο τρίμηνο, η Πορτογαλία και Ιρλανδία «πλησιάζουν στο τέλος της πορείας», ενώ οι Ισπανία και Ιταλία βρίσκονται «σε καλό δρόμο», ο Σταϊνμάιερ υποστήριζε ότι «η Ευρώπη είναι σε κίνδυνο» και έθετε το δίλημμα: «Η Ευρώπη ή θα είναι ένωση δικαιοσύνης ή δεν θα υπάρχει». Οι ΗΠΑ βγαίνουν από την κρίση ενώ η Ευρώπη μένει στάσιμη, ακόμη και η Γερμανία, που για τον Σταϊνμάιερ θα πάψει να είναι η ατμομηχανή της Ευρώπης.