Γερμανικό μαστίγιο στον Νότο ενόψει εκλογών

Τρίτη 19.15, Βρυξέλλες. Στους κοινόχρηστους χώρους του κτιρίου Μπερλεμόν, έδρα της Κομισιόν. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο που μιλά μπροστά σε επιτρόπους καταλήγει να φωνάζει δυνατά: «Δεν φταίω εγώ, δεν φταίμε εμείς, φταίει η Κύπρος! Το καταλαβαίνετε;». Κάπως έτσι, σημειώνει η ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς», ο Μπαρόζο ταυτίσθηκε με την παλιά παροιμία για τους κακούς διπλωμάτες: πρώτον, ψάχνουν όλα τα πιθανά επιχειρήματα για να δικαιολογήσουν ένα λάθος, δεύτερον, επιλέγουν το χειρότερο δυνατό, τρίτον και σημαντικότερο, αρνούνται με όλα τα μέσα ακριβώς αυτό που συνέβη – η ευρωζώνη βρισκόταν μπροστά σε ένα δυνητικά καταστροφικό λάθος που θα μπορούσε να πυροδοτήσει εκ νέου την κρίση του ευρώ: να αμφισβητήσει την ασφάλεια των τραπεζικών καταθέσεων.

Η Κύπρος, μια χώρα με λιγότερο από ένα εκατομμύριο πολίτες, συνεχίζει η «Ελ Παΐς», είναι η επιβεβαίωση της αποτυχίας της οικονομικής πολιτικής της ΕΕ, μαζί με αρκετές αποτυχημένες διασώσεις και μια αδιάλλακτη στρατηγική λιτότητας που έχει βυθίσει την Ευρώπη σε κοινωνική κατάθλιψη. Η Ευρώπη εξακολουθεί να παραμένει η κορυφαία εμπορική δύναμη του κόσμου και να εποπτεύεται κάθε μέρα και πιο αυστηρά από τη Γερμανία, την ΕΚΤ και το ΔΝΤ που λαμβάνουν όλο και περισσότερο υπ’ όψιν τις ανάγκες των μεγάλων γερμανικών τραπεζών – αυτή η Ευρώπη όμως ξεπέρασε το όριο που θεωρούσε ιερές τις τραπεζικές καταθέσεις. Ανώτερη ευρωπαϊκή πηγή αναφέρει στην ισπανική εφημερίδα ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν είχαν καταλάβει τις επιπτώσεις που είχε η απόφασή τους μέχρι τη στιγμή που στελέχη μεγάλων τραπεζών άρχισαν να τηλεφωνούν με ανησυχία. Τότε όμως, πια, η ζημιά είχε γίνει. Το σφάλμα με την Κύπρο «είναι η συνειδητοποίηση πως το ευρώ βρίσκεται στα χέρια κάποιων που μόλις έχουν αρχίσει να καταλαβαίνουν τι σημαίνει νομισματική ένωση. Είναι καταστροφή», λέει ο καθηγητής στη London School of Economics Πολ ντε Γκράου. «Διότι η απόφαση μολύνθηκε από έναν καλβινισμό που θέλει να προστατέψει τις αρετές του Βορρά, και κυρίως της Γερμανίας, τιμωρώντας τον διεφθαρμένο Νότο». Και ίσως γι’ αυτό οι γερμανοί αξιωματούχοι δεν κρύβουν τη χαρά τους που πέτυχαν όλα όσα ήθελαν, κι ας οξύνουν την κρίση. Μια κρίση που αναδεικνύει την κακοδιαχείριση και την έλλειψη ηγεσίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. «Μετατρεπόμαστε σε μια τεχνική γραμματεία που δεν συνδέεται με τους πολιτικούς», λέει με ασυνήθιστη ειλικρίνεια ανώτερο στέλεχος στις Βρυξέλλες. «Αυτό είναι επικίνδυνο». Και όλοι σχολιάζουν πόσο συνδεδεμένα είναι όλα αυτά με τις εκλογές που θα διεξαχθούν στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο.

«Για πολλά χρόνια είχαμε την “παλιά” και τη “νέα” Ευρώπη (τις πρώην κομμουνιστικές χώρες) και είχαμε ξεχάσει τα όσα χωρίζουν τον Βορρά από τον Νότο», παρατηρεί ο Μισέλ Φοσέλ, καθηγητής Φιλοσοφίας στο Βερολίνο. «Το στοίχημα του ευρώ ήταν εκείνο που θα απάλειφε τις διαφορές. Ομως, απ’ ό,τι φαίνεται, απέτυχε μεγαλοπρεπώς».

Ο Ζαν Πιζανί-Φερί, σύμβουλος του Προέδρου Ολάντ, πιστεύει ότι το πρόβλημα βρίσκεται στην αίθουσα ελέγχου. «Οι Βρυξέλλες δεν έχουν κατανοήσει τις βίαιες συνέπειες των περικοπών, δίνουν την εντύπωση ότι δεν έχουν επαφή με την πραγματικότητα. Το πρόβλημα της ανάπτυξης έπρεπε να έχει αντιμετωπισθεί πολύ νωρίτερα. Η πολιτική αντίδραση μετά τις ιταλικές εκλογές ήταν αμήχανη. Και για την Κύπρο ήταν ακόμα χειρότερη, διότι έστειλε στους ψηφοφόρους το μήνυμα ότι η φωνή τους δεν ακούγεται».

Τα στερεότυπα αναβιώνουν
Οπως αναφέρει η γαλλική εφημερίδα «Μοντ», «υπεύθυνη και ένοχη, η Γερμανία αποφασίζει για τα πάντα με έναν και μόνο στόχο: να επιβάλει τη θέλησή της στο λεγόμενο “Κλαμπ Μεντ”, δηλαδή στις χώρες του Νότου. Το Βερολίνο καταφεύγει σε παλιά κλισέ: για έναν Νότο διεφθαρμένο και τεμπέλικο – στερεότυπα του 18ου αιώνα που επανεμφανίζονται στον γερμανικό Τύπο»