Βραβείο για τον μανάβη της Πίνδου

Δεκαπέντε χρόνια έκλεισε φέτος το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης, με το κοινό του να βραβεύει δυο εξαιρετικά ενδιαφέροντα φιλμ, τον «Μανάβη» του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου και το «Ο εξ αίματος αδελφός» του Αμερικανού Στιβ Χούβερ. Στο πρώτο, ο έλληνας σκηνοθέτης κινηματογραφεί την «τυπική» διαδρομή του Νίκου Αναστασίου που τα τελευταία τριάντα χρόνια ταξιδεύει, κάθε εβδομάδα, σε οκτώ χωριά της Πίνδου για να πουλήσει την πραμάτεια του. Και μαζί, τους κινδύνους αυτής της δουλειάς, αλλά και τις ανθρώπινες σχέσεις που προκύπτουν. Στον «Εξ αίματος αδελφό» ξεκινάμε από την ιστορία ενός ανθρώπου, του Ρόκι, που πήγε στην Ινδία ως τουρίστας και αποφάσισε να αφιερώσει τη ζωή του στη φροντίδα των παιδιών φορέων του HIV.

Ξεχώρισαν επίσης το εξαίρετο «Αναπαράστασις: Η ζωή και το έργο του Γιάννη Χρήστου (1926-1970)», που τυγχάνει και υποψήφιο φέτος για βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, το βρετανικό «Ο απατεώνας» που ήδη έχει συγκεντρώσει το ενδιαφέρον κοινού και κριτικών παγκοσμίως, καθώς και το «Μέρη μιας οικογένειας» από το Μεξικό που κέρδισε και βραβείο FIPRESCI (μαζί με το ελληνικό φιλμ «They glow in the dark» του Παναγιώτη Ευαγγελίδη). Και η αλήθεια είναι πως πέραν της όποιας καλλιτεχνικής αξίας των ταινιών που παίχτηκαν εδώ, όλες είχαν κάτι να πουν και μια αλήθεια να προσφέρουν.

ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ. Ολα αυτά όμως, να το πούμε κι αυτό, διαδραματίστηκαν σε αίθουσες αδειανές. Απογοητευτικό όπως και να’ χει, κάτι που ισχύει και για την επιλογή του Φεστιβάλ να θέσει «εκτός ορίων» τους ανεπιθύμητους δημοσιογράφους. Σε ανακοίνωσή της η Πανελλήνια Ενωση Κριτικών Κινηματογράφου αποδοκίμασε τη «φασίζουσα νοοτροπία και την κατάχρηση εξουσίας εκ μέρους του καλλιτεχνικού διευθυντή του φεστιβάλ» και από το Φεστιβάλ απάντησαν πως «ουδέποτε απέκλεισε δημοσιογράφο απ’ το να εξασκήσει το δημοσιογραφικό του λειτούργημα».

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, η αλήθεια είναι δύσκολο να προσεγγιστεί (πόσο ειρωνικό κι αυτό, για μια διοργάνωση αφιερωμένη στις «ταινίες τεκμηρίωσης»), η ουσία όμως παραμένει: το Φεστιβάλ μπορεί να είναι Διεθνές, κάποιες νοοτροπίες όμως παραμένουν βαθιά ελληνικές.