[Ιστορίες] Τα γενέθλια της Βασίλισσας

Οποιος ζει δύο ίδιες ημέρες, λέει μια ιρακινή παροιμία, έχει τραβήξει κακό χαρτί. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 ο ιρακινός συγγραφέας και ποιητής Αχμάντ Σααντάουι την άκουγε συχνά. Η χώρα του έμοιαζε ακίνητη, τίποτε δεν φαινόταν να αλλάζει ποτέ. Κοιτάζοντας πίσω, δύσκολα μπορεί να ξεχωρίσει το 1997 από το 1998. Η εποχή αυτή όμως τελείωσε απότομα πριν από δέκα χρόνια, όταν οι αμερικανικές δυνάμεις εισέβαλαν στο Ιράκ.

Από όσα έχει ζήσει αυτά τα δέκα τελευταία χρόνια στην πατρίδα του, μία ημέρα δεν μπορεί ο Σααντάουι να ξεχάσει: τα 80ά γενέθλια της Βασίλισσας Ελισάβετ. Ηταν το 2006. Ο προϊστάμενός του στα γραφεία του BBC στη Βαγδάτη, όπου εργαζόταν ως ρεπόρτερ, του ζήτησε να πάει στην Πράσινη Ζώνη για τη δεξίωση της βρετανικής πρεσβείας. Κατηφόριζε πεζός προς τα εκεί όταν άκουσε, χάρη σε ένα μεγάφωνο τοποθετημένο στον ουρανό ενός ταξί, για ένα μπαράζ εκρήξεων παγιδευμένων αυτοκινήτων ανά την πόλη. Ακολούθησε η γνωστή πια λιτανεία νεκρών και τραυματιών. Στην αίθουσα δεξιώσεων της πρεσβείας, όμως, η ατμόσφαιρα ήταν δροσερή και ανάλαφρη, υπήρχε κλιματισμός και κάποιος έπαιζε πιάνο. Σερβιτόροι στροβιλίζονταν ανάμεσα στους καλεσμένους, από τον Πρόεδρο Τζαλάλ Ταλαμπανί μέχρι τα μέλη της νέας σουνιτικής, σιιτικής και κουρδικής πολιτικής ελίτ. Λίγες εκατοντάδες μέτρα πιο πέρα, παρά το χάος και την έλλειψη ασφάλειας, διαδηλωτές αξίωναν στοιχειώδεις υπηρεσίες και ηλεκτρικό. Στην αίθουσα δεξιώσεων οι πολιτικοί ύψωναν τα ποτήρια στην υγεία της Βασίλισσας. Η ελίτ έχει πάντα εναλλακτικό σχέδιο, σκέφτηκε ο Σααντάουι· ο λαός είναι εκείνος που δεν έχει διαφυγή.

Αυτή την τελευταία δεκαετία, ο 40χρονος Αχμάντ Σααντάουι έχει σφίξει τα χέρια υπερβολικά πολλών ανθρώπων για τελευταία φορά. Πολλοί έφυγαν. Αλλοι, όπως ο φίλος του ποιητής Αχμάντ Αντάμ, σκοτώθηκαν. Συχνά τον ρωτούν γιατί δεν φεύγει και ο ίδιος. Απλή απάντηση δεν έχει. Σίγουρα δεν έχει απολαύσει τον ρόλο του αυτόπτη μάρτυρα. Εχει υποφέρει και αυτός από τον καθημερινό αγώνα και τη βία των εξτρεμιστών. Το χειρότερο ήταν να παρακολουθεί τη σταδιακή καταστροφή της ελπίδας. Πιστεύει όμως πως παραμένοντας εκεί μπορεί να βοηθήσει να χτιστεί κάτι, και για τον ίδιο και για την πατρίδα του. Σε πείσμα των πάντων, πιστεύει πως είναι εφικτό.