Εβαλντ Λίνεν: Επαναστάτης με… σύστημα

Στο παρελθόν είχε εκφράσει την επιθυμία να γίνει «πολιτικός ή δάσκαλος». Τελικά η ζωή, ο καλύτερος ως γνωστόν σκηνοθέτης, οδήγησε τον Εβαλντ Λίνεν στην προπονητική. Το όνειρο έμεινε ανεκπλήρωτο. Κι όμως. Για λίγο, στα μέσα της εβδομάδας, ο Λίνεν έγινε «δάσκαλος μιας ημέρας». Συγκέντρωσε τους ποδοσφαιριστές τής ΑΕΚ, ιδιαίτερα τους πιτσιρικάδες και έκανε μάθημα Ιστορίας. Να μάθουν για το παρελθόν της ομάδας, να ακονίσουν το μυαλό τους, να πληροφορηθούν τα δεινά που προκάλεσε ο ναζισμός στην ανθρωπότητα.

Αυτός είναι ο Λίνεν. Με αφορμή την κατακριτέα και απαράδεκτη χειρονομία, τον ναζιστικό χαιρετισμό του Γιώργου Κατίδη, φρόντισε για πολλοστή φορά να δείξει πόσο βαθιά πολιτικοποιημένο άτομο παραμένει. Ενας απόλυτα καλλιεργημένος άνθρωπος σε έναν χώρο όπου ευδοκιμούν ακόμη και αγκάθια…

ΕΞΤΡΕΜ ΠΕΡΙΩΠΗΣ. Από τα μικράτα του και όχι τώρα, λίγους μήνες προτού συμπληρώσει τα 60 του χρόνια (τον ερχόμενο Νοέμβριο), ο Λίνεν έτσι συμπεριφερόταν. Θα μπορούσαν μπροστά από το όνομά του να μπουν λέξεις όπως «αριστερός», «αντισυμβατικός», «αντικομφορμιστής». Ενας ξεχωριστός άνθρωπος. Ως παίκτης ουδέποτε φόρεσε τη φανέλα της Εθνικής Γερμανίας κι ας το άξιζε, καθόσον υπήρξε εξτρέμ περιωπής, ένας παίκτης που θύμιζε… άλογο με χαίτη, έτσι που κάλπαζε με το μακρύ του μαλλί στον αγωνιστικό χώρο. Στη συντηρητική Γερμανία εκείνης της εποχής, ένα άτομο με τον ριζοσπαστικό χαρακτήρα του δεν γινόταν δεκτό στην Εθνική. Την ίδια ώρα, ο νυν προπονητής της ΑΕΚ έθετε υποψηφιότητα στις ευρωεκλογές με το Κίνημα Ειρήνης (Friendenliste), οργάνωση που περιελάμβανε στους κόλπους της και οικολόγους. «Συμβολικά το έκανα, ήταν σαφές ότι δεν μπορούσε κανείς να εκλεγεί και το ποσοστό μας θα ήταν πολύ μικρό. Θέλαμε όμως να κάνουμε γνωστές τις θέσεις μας για την οικολογία, την προστασία του περιβάλλοντος, την αντίθεσή μας στα πυρηνικά». Οντως, ο Λίνεν πέρασε τα μηνύματά του με άκρως εμφατικό τρόπο.

Τα περί κομμουνιστικής προπαγάνδας που του είχαν προσάψει δεν τα παραδέχθηκε. Αντίθετα το «επαναστάτης», ταμπέλα που του έχουν κολλήσει στη Γερμανία, ουδέποτε τον ενόχλησε. «Οταν το ποδόσφαιρο γίνεται το κύριο θέμα συζήτησης, έχουμε καταφέρει ο κόσμος να μην ασχολείται με τα σημαντικά πράγματα όπως είναι η ατομική ενέργεια» είπε  στο παρελθόν. Ειρηνιστής, συνεπώς έτσι προτιμά να καταχωρισθεί στη συνείδηση του κόσμου. Ή μαοϊστής. Και αντίθετος στα πυρηνικά όπλα. Ή στα εξοπλιστικά προγράμματα. Για τον συγκεκριμένο λόγο οι ΗΠΑ του κάθονταν, δεκαετίες τώρα, στο στομάχι του. Στραβώνει όταν τον αποκαλούν «αναρχικό» και επιμένει πως είναι κατά της βίας «που δεν οδηγεί πουθενά». Ως αριστερός, πιστεύει «πως οι παρατάξεις με αριστερή ιδεολογία μπορούν να βοηθήσουν, επειδή νοιάζονται περισσότερο για τον άνθρωπο». Θα μπορούσε να είναι απόγονος της γενιάς των λουλουδιών. Πετούσε σπίθες παντού. Ηθελε να αλλάξει τον κόσμο. Και εμφανιζόταν σε τηλεοπτικές εκπομπές με μπλούζες  που είχαν φράσεις «Οι αθλητές είναι υπέρ της ειρήνης και κατά της ατομικής ενέργειας». Ισως γι’ αυτό, ακόμη και σήμερα να τον καλούν τόσο συχνά σε αθλητικές εκπομπές. Και όχι μόνο σε αθλητικές. Γιατί όλοι βαρέθηκαν τους δήθεν με τους ξύλινους λόγους και (ανα)ζητούν ρηξικέλευθες απόψεις. Λόγια απόλυτα σωστά που τσακίζουν κόκαλα…

Ο Λίνεν το (αθλητικό) τσάκισμα το βίωσε στο πετσί του και μάλιστα κυριολεκτικά. Στα 28 του χρόνια μόλις, στις 14 Αυγούστου του 1981 σε ένα παιχνίδι της Αρμίνια Μπίλεφελντ. Τότε, ο μπακ Ζίγκμπαν προκάλεσε ένα βαθύ τραύμα στον μηρό του μυστακοφόρου Λίνεν, μήκους 25 εκατοστών. Ο κόσμος πάγωσε. Ο Λίνεν μόλις το είδε γούρλωσε τα μάτια! Αλλά δεν πτοήθηκε. Λες και πάτησε σε ελατήριο, σηκώθηκε πάνω και άρχισε να τα… χώνει στον προπονητή της Βέρντερ, κατηγορώντας τον ως ηθικό αυτουργό. Ποιος ήταν; Ο Οτο Ρεχάγκελ! Η κόντρα αυτή ουδέποτε ξεπεράστηκε εντελώς, έστω και αν τώρα ο Εβαλντ λέει καλά λόγια για τον Οτο – σε ό,τι αφορά τα αμιγώς επαγγελματικά, φυσικά. Μέσα σε 17 ημέρες ο Λίνεν επανήλθε, αλίμονο αν τον σταματούσαν τα 23 ράμματα! Τίποτα, γενικά, δεν σταματούσε τον παίκτη που έμοιαζε με τυφώνα και στον τομέα της συμπεριφοράς. Σκεφθείτε ότι άφηνε… παγωτό τούς οπαδούς της Μπίλεφελντ όταν του ζητούσαν αυτόγραφο και έλεγε πως «η υπογραφή μου δεν έχει μεγαλύτερη αξία από τη δική σας»! Παράλληλα, τους έδινε κάρτες στις οποίες είχε τυπώσει την πρόταση αυτή. Αργότερα, όντας παίκτης της θρυλικής Γκλάντμπαχ, στάθηκε στο πλευρό ενός κομμουνιστή δασκάλου. Ηθελαν να τον διώξουν για τις πολιτικές του πεποιθήσεις. Και ο Λίνεν δεν ησύχασε ώσπου να μαζέψει υπογραφές, ακόμη και από συμπαίκτες του, ενάντια σε αυτή την απόφαση. Οπως αντιλαμβάνεστε, η φράση ενός πολιτικού «κοίτα το ποδόσφαιρο, μην ασχολείσαι με άλλα», από το ένα αυτί του γερμανού προπονητή μπήκε και από το άλλο βγήκε.

Ο γιος του εργάτη από τη Δυτική Βεστφαλία εξελίχθηκε και ως προπονητής. Χωρίς το γενάκι και τις παχιές φαβορίτες που έφυγαν μαζί με τη νιότη. Η πορεία του στους πάγκους έχει διακυμάνσεις. Στη Γερμανία δεν έκανε το μπαμ, ούτε όμως και στην Ισπανία όταν δοκίμασε ως πρώτος προπονητής στην Τενερίφη. Αποχώρησε κοντά δύο εβδομάδες αφότου ανέλαβε ο ακροδεξιός Βίκτορ Πέρεθ Ντε Ασάνιο. «Θα έχει πρόβλημα», είχε πει ο πρόεδρος και όντως έτσι συνέβη.

ΜΠΛΟΚΑΚΙ ΣΗΜΕΙΩΣΕΩΝ. Ισως δεν είναι τυχαίο ότι ο Λίνεν έμεινε καιρό στον Πανιώνιο και γίνεται αποδεκτός στην ΑΕΚ. Δύο ομάδες με κοινές ρίζες, ιστορία, προσφυγιά. Μιλάει έξι γλώσσες, πιστεύει πάντα πως για να αλλάξουν τα πράγματα απαιτείται μαζική συμμετοχή, όμως κάποιες φορές στα Σπάτα μιλάει βγάζοντας ειρωνεία στους παίκτες. Δεν έχει πολλές συμπάθειες, συνεπώς, στα αποδυτήρια. Ούτε όταν αποχωρίζεται τα γυαλιά του και κάνει προσπάθεια για χιούμορ. Ορισμένοι θεωρούν πως τους «βγάζει στη σέντρα» και κρατούν αποστάσεις. Τους θεωρεί μικρούς. Αβγαλτους. Και σημειώνει συνέχεια στα μπλοκάκια του. Τόσο τους αγώνες όσο και τι συμβαίνει στις προπονήσεις. Με ακρίβεια απίστευτη. Οταν τελειώνει την προπόνηση, φουλ για τη Ραφήνα – εκεί ζήτησε να βρει σπίτι για να είναι κοντά στο προπονητήριο. Και πιο κοντά στη Ρόζα, τη σύζυγό του, μια «διανοούμενη γυναίκα» όπως λένε όσοι την έχουν γνωρίσει στην ΑΕΚ.