Διλήμματα επί σκηνής με ένα αφιέρωμα στον Ζοέλ Πομερά

Αφιέρωμα στον γάλλο συγγραφέα και σκηνοθέτη Ζοέλ Πομερά, με την παρουσία και του ίδιου, πραγματοποιεί η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.

Με τη νέα του δουλειά «Η μεγάλη και θαυμαστή ιστορία του εμπορίου» σε σκηνοθεσία του ίδιου αλλά και με το παλιότερο έργο του «Κύκλοι/ Ιστορίες» που ανεβάζει ο θίασος Κανιγκούντα, το ελληνικό κοινό έχει την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με το έργο του Πομερά. Τις παραστάσεις πλαισιώνουν παράλληλες δράσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα.

«Η μεγάλη και θαυμαστή ιστορία του εμπορίου», 28 -31 Μαρτίου

Δύο ιστορίες σε δύο διαφορετικές εποχές ξετυλίγονται επί σκηνής με αφορμή την παράσταση «Η μεγάλη και θαυμαστή ιστορία του εμπορίου». Η πρώτη τοποθετείται στα τέλη της δεκαετίας του 1960, όπου τέσσερις πλασιέ προσπαθούν να μυήσουν έναν νεαρό ιδεαλιστή στα κόλπα της δουλειάς. Εκείνος, όμως, επηρεασμένος από τα ιδεώδη του Μάη του ’68, αρνείται να αποδεχτεί τους νόμους της αγοράς.

Αντιμέτωπος με το δίλημμα «άνεργος ή ανήθικος;», οδηγείται στα πρόθυρα της αυτοκτονίας. Στη δεύτερη ιστορία, σαράντα χρόνια μετά, στις αρχές του 21ου αιώνα, ο αλλοτινός ιδεαλιστής έχει μεταμορφωθεί σε παντοδύναμο έμπορο και προσπαθεί να μυήσει τέσσερις άλλους άντρες, χρεοκοπημένους και παροπλισμένους από την αγορά εργασίας, σε μια καταναλωτική λογική.

Το βαθιά ουμανιστικό θέατρο του Πομερά, με τη μορφή της παραβολής, μας μιλά για το τέλος των ιδεολογιών και την κυριαρχία του καπιταλισμού, για την αλληλεγγύη και τα όρια της ηθικής. Ένα καίριο ρητορικό ερώτημα αναδύεται από το έργο του: μήπως, τελικά, εκείνο που όλοι εμπορευόμαστε δεν είναι παρά η ίδια η ύπαρξή μας;

«Κύκλοι / Ιστορίες», 3 – 21 Απριλίου

Ο θίασος Κανιγκούντα φέρνει στη σκηνή ένα κείμενο για το εξημερωμένο θηρίο που λέγεται «Ευρωπαίος». Τιμημένο με το κορυφαίο βραβείο Μολιέρου το 2010, το έργο συγκλόνισε το γαλλικό κοινό όταν παίχτηκε, κατόπιν πρόσκλησης του Πίτερ Μπρουκ προς τον Πομερά, στο περίφημο παρισινό θέατρο Bouffes du Nord.

Στιγμές της ευρωπαϊκής καθημερινότητας από το Μεσαίωνα μέχρι σήμερα, με ήρωες απλούς πολίτες και ιππότες, υποτελείς και αφέντες, εραστές και οικογενειάρχες, παρουσιάζονται φορτισμένες με πολιτικο-κοινωνική κριτική, μεταφυσική ματιά, υποδόριο χιούμορ αλλά και αγωνία. Το βλέμμα του Πομερά είναι στραμμένο στη χαμένη τιμή της μεγάλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης: τον ανθρωπισμό.

Η ομάδα Κανιγκούντα ανεβάζει το έργο σαν ένα παράδοξο τσίρκο δωματίου και αναρωτιέται: Τι απέμεινε στην αμοραλιστκή Ευρώπη των κεφαλαιαγορών από τον ανθρωπισμό; Η κατανάλωση; Το Άουσβιτς; Η φτώχεια και η εξαθλίωση στις μητροπόλεις; Η θρησκοληψία; Η αρχή και το τέλος του ευρώ; Οχτώ ηθοποιοί ερμηνεύουν περισσότερους από σαράντα ρόλους, με τη μουσική του Ligeti συνοδοιπόρο στη σκηνική αυτή ονειροφαντασία.

Παράλληλες εκδηλώσεις

– Συζήτηση του συγγραφέα και σκηνοθέτη Ζοέλ Πομερά με τον σκηνοθέτη Γιάννη Λεοντάρη. Παρουσιάζει η Κάτια Αρφαρά. Στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών, Auditorium Theo Angelopoulos (Σίνα 31) στις 27 Μαρτίου (19.00). Είσοδος ελεύθερη.

– Μετά την παράσταση της «Μεγάλης και θαυμαστής ιστορίας του εμπορίου», ο Γάλλος συγγραφέας και σκηνοθέτης συζητά με το κοινό. Συντονισμός: Κάτια Αρφαρά. Στην Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στις 29 Μαρτίου.

– Masterclass από τον Πομμερά στη Στέγη, στις 30 Μαρτίου. Κόστος συμμετοχής: 15 ευρώ.

– Μετά την παράσταση «Κύκλοι / Ιστορίες», πραγματοποιείται συζήτηση του κοινού με τον σκηνοθέτη Γιάννη Λεοντάρη και τα μέλη του θιάσου Κανιγκούντα. Στη Στέγη, στις 11 Απριλίου.

– Εργαστήριο με το Γιάννη Λεοντάρη «Κείμενο και κίνηση: σχέσεις δυσαρμονίας», στη Στέγη, 14 και 21 Απριλίου. Κόστος συμμετοχής: 14 ευρώ.

Ζοέλ Πομερά

Ο Ζοέλ Πομερά, γεννημένος το 1963), όπως ο ίδιος έχει παραδεχτεί, ήταν ένα προβληματικός κι αδιάφορος μαθητής, ο οποίος βρήκε το νόημα της ζωής του στο θέατρο, σε ηλικία 12 ετών, όταν επισκέφθηκε, παρέα με τους γονείς του, το Φεστιβάλ της Αβινιόν.

Τριάντα χρόνια μετά, τον Ιούλιο του 2006, ο Πομμερά βρέθηκε στο περίφημο γαλλικό φεστιβάλ ως συγγραφέας και σκηνοθέτης τριών παραστάσεων, με εξαντλημένα όλα τα εισιτήρια από τους φανατικούς θαυμαστές του.
Κι έλαβε το πρώτο βραβείο της Ένωσης Γάλλων Κριτικών για το έργο του «Αυτό το παιδ»ί, το οποίο, παρεμπιπτόντως, ανέβηκε πριν από δύο χρόνια και στην Ελλάδα, σε σκηνοθεσία της Φρόσως Λύτρα. Ο Πομερά είναι από το 2010 (και μέχρι το 2013) μόνιμος καλλιτεχνικός συνεργάτης στο Ateliers Berthier του Odéon-Théâtre de l’Europe και στο Εθνικό Θέατρο των Βρυξελλών.

* Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Ιδρύματος Ωνάση (Λεωφ. Συγγρού 107 – 109, τηλ. 210-9005.800).